Bloom Taksonomisinin Öğretim Sürecinde Kullanılmasıyla İlgili Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri: Bir İçerik Analizi

Sedat Maden; Şemsinur Arıcı

doi:10.54979/turkegitimdergisi.1173577

Bloom Taksonomisinin Öğretim Sürecinde Kullanılmasıyla İlgili Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri: Bir İçerik Analizi

Öz

Bu araştırmada Bloom taksonomisinin öğretim sürecinde kullanılmasıyla ilgili olarak hazırlanan lisansüstü tezler ile bu tezlerin araştırma yönelimlerini açığa çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmada belgesel tarama modeli ve doküman analizi ile veriler toplanmış ve analiz edilmiştir. Araştırmada veri kaynağı, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nde yer alan ve Bloom taksonomisinin kullanımı ile ilgili olarak hazırlanan (2005 Ocak ayından 2022 Mart ayına kadar) yüksek lisans ve doktora tezleri incelenmiştir. Veriler analiz edilirken yayın sınıflama formu kullanılmış olup bu tezler, betimsel içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Yapılan araştırmanın sonucunda, Bloom taksonomisinin öğretim sürecinde kullanılmasıyla ilgili olarak 83 tezin yazıldığı görülmüş, ilgili tezlerden 80’inin yüksek lisans, 3’ünün de doktora tezi olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'deki yüksek öğretim kurumlarında bu konuyla ilgili ilk tezlerin Gazi Üniversitesi öğrencileri tarafından yazıldığı görülmüştür. Yine konuyla ilgili en fazla sayıda tez Gazi Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi ve Dicle Üniversitesi gibi öncü üniversitelerin yanında 37üniversitede daha tez yazılmıştır. Bunun yanında Bloom taksonomisinin öğretim sürecinde kullanılmasıyla ilgili en fazla sayıdaki tez ise 2021'de yazılmış olup 2017'denitibaren çalışma sayısı artmıştır. Bloom taksonomisinin öğretim sürecinde kullanılmasıyla ilgili tezlerde daha çok soruların, kazanımların, öğretim programlarının örneklem olarak tercih edildiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayvacı, H. Ş., & Türkdoğan, A. (2010). Yeniden yapılandırılan Bloom taksonomisine göre fen ve teknoloji dersi yazılı sorularının incelenmesi. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 7(1), 13-25.
Beyreli, L., & Sönmez, H. (2017). Research issues focused on studies concerning Bloom taxonomy and the revised Bloom taxonomy in Turkey. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 5(2), 213-229.
Birgin, O. (2016). Bloom taksonomisi. E. Bingölbali, S. Arslan, & İ. Ö. Zembat (Ed.), Matematik eğitiminde teoriler içinde ss. 839-860. Pegem Akademi.
Bloom, . S. (1979). İnsan nitelikleri ve okulda öğrenme (Çev. D. A. Özçelik). MEB Basımevi.
Bloom Taxonomi. (n.d.) wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/Bloom%27s_taxonomy Erişim tarihi: 20/05/2022 https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5e/Bloom%27s_Revised_Taxonomy.jpg
Bümen, N. T. (2010). Program geliştirmede bir dönüm noktası: Yenilenmiş Bloom taksonomisi. Eğitim ve Bilim, 31(142).
Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
Coşar, Y. (2011). İlköğretim altıncı sınıf matematik dersi çalışma kitabındaki soruların kapsam geçerlik ve yenilenmiş Bloom taksonomisinin bilişsel süreç boyutuna göre analizi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.

Çevik, Ş. (2010). Ortaöğretim 9. 10 ve 11. sınıf fizik ders kitaplarında bulunan fizik soruları ile 2000-2008 yıllarında ÖSS'de sorulan fizik sorularının Bloom taksonomisi açısından incelenmesi ve karşılaştırılması. (Yüksek lisans tezi). Dicle Üniversitesi, Diyarbakır.
Dalak, O. (2015). TEOG sınav soruları ile 8. sınıf öğretim programlarındaki ilgili kazanımların yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. (Yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep.
Demir, P. (2015). Yenilenmiş Bloom taksonomisi’ne göre 2005 yılı sosyal bilgiler öğretim programında yer alan kazanımlar ve seviye belirleme sınav soruları. (Yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
Dindar, H., & Demir, M. (2006). Beşinci sınıf öğretmenlerinin fen bilgisi dersi sınav sorularının Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(3), 87-96.
Dönmez, H. (2018). Olimpiyat geometri soruları ile LYS geometri sorularının Bloom taksonomisi ile karşılaştırılması (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
Eroğlu, D., & Kuzu, T. S. (2014). Türkçe ders kitaplarındaki dilbilgisi kazanımlarının ve sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. Başkent University Journal of Education, 1(1), 72-80.
Eş, H. (2005). Liselere giriş sınavları fen bilgisi sorunları ile ilköğretim fen bilgisi dersi sınav sorularının Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Eyüp, B. (2012). Türkçe öğretmeni adaylarının hazırladığı soruların yeniden yapılandırılan Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(3), 965-982.
Gardner, H. (1983). The theory of multiple intelligences. Heinemann.
Gökler, Z. S. (2012). İlköğretim İngilizce dersi hedefleri kazanımları SBS soruları ve yazılı sınav sorularının yeni Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. (Yüksek lisans tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
Göksu, İ. (2016). Yenilenmiş Bloom taksonomisindeki bilişsel öğrenme sürecinin web tabanlı uzman sistemle değerlendirilmesi (destekleyici eğitim uygulaması). (Doktora tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
Güven, Ç. (2014). 6, 7, 8. sınıflar fen ve teknoloji dersi öğretim programındaki soruların yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Ahi Evran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kırşehir.
Güney, E. Z. (2019). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında bulunan metin altı soruların yenilenmiş Bloom taksonomisine göre analizi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
Erman, E. (2008). 2003-2006 yılları arasında yapılan ortaöğretim kurumlarına öğrenci seçme sınavında yer alan tarih bilimi sorularının Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
Kala, A. (2015). KPSS Biyoloji alan bilgisi sorularının alan bilgisi yeterlikleri çerçevesinde Yenilenmiş Bloom Taksonomisi ile analizi: 2013 yılı örneği (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Kaplan, K. (2021). Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarında Yer Alan Dinleme/İzleme Becerisini Ölçmeye Yönelik Soruların Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Göre İncelenmesi. Itobiad: Journal of the Human & Social Science Researches, 10(1).
Kayacan, F. (2021). 6. Sınıf Sosyal bilgiler ders kitabında yer alan soruların revize edilmiş bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
Kılıç, D. (2010). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarih konuları ile ilgili soru sorma becerilerinin bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi (Yayınlanmamış Doktora tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Köğce, D. (2005). ÖSS sınavı matematik soruları ile liselerde sorulan yazılı sınav sorularının Bloom Taksonomisine göre karşılaştırılması (Yayınlanmamış doktora tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
McBain, R. (2011). How high can students think? A study of students' cognitive levels using bloom's taxonomy in social studies. Online Submission. ERIC - ED524386 - How High Can Students Think? A Study of Students' Cognitive Levels Using Bloom's Taxonomy in Social Studies, Online Submission, 2011-Sep
Muhayimana, T., Kwizera, L., &Nyirahabimana, M. R. (2022). Using Bloom’s taxonomy to evaluate the cognitive levels of Primary Leaving English Exam questions in Rwandan schools. Curriculum Perspectives, 1-13.
Oktay, M. R. (2015). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarındaki metin altı sorularının Bloom taksonomisindeki bilişsel düzeyler açısından incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Başkent Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Ormell, C. P. (2006). Bloom's taxonomy and the objectives of education. Educational Research, 17(1), 3-18.
Pappas, E., Pierrakos, O., &Nagel, R. (2013). Using Bloom’s Taxonomy to teach sustainability in multiple contexts. Journal of Cleaner Production, 48, 54-64.
Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2019). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
Şeker, H. (2010). Bloom’un Taksonomisinden, Bilişsel Süreç Boyutlarının Sınıflandırmasına Doğru Revize Edilen Taksonomi Üzerine. Cukurova University Faculty of Education Journal, 39.
Şenses, A. (2008). İlköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarındaki soruların kapsam-geçerlik ve Bloom taksonomisi’ne göre analizi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tokat.
Taş, M. A., & Turan, A. K. (2020). Öğretmen adaylarının öğretim amaçlarını yenilenen Bloom taksonomisine göre analiz etme becerilerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(3), 594-612.
Tolan, Y. (2011). Seviye belirleme sınavı (sbs) sorularının fen ve teknoloji dersi öğretim programına uygunluğu ve Bloom taksonomisine göre incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
Topçu Sesli, A. (2007). Biyoloji Öğretmenlerinin Yazılı Sınav Soruları ile ÖSS Sorularının Bloom Taksonomisi’ne Göre Karşılaştırmalı Analizi(Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
Ulum, H, &Taşkaya, S. M. (2019). İlkokul 2, 3 ve 4. sınıf Türkçe ders ve çalışma kitaplarında yer alan etkinliklerin yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(1), 107-118.
Üner, S. (2010). IX. ve X. sınıf kimya ders kitaplarındaki ve kimya sınavlarındaki soruların Bloom taksonomisine göre analizi ve öğrencilerin bilişsel düzeyleriyle ilişkinin tespit edilmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
Vural, C. (2020). Son 10 yılda yapılan liselere giriş sınavlarında (SBS, TEOG ve LGS) yer alan Türkçe dersi sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi açısından değerlendirilmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep.
Yakacı, D. (2016). TEOG sınavlarındaki matematik sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisi ve öğretim programına göre değerlendirilmesi, (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
Yılmaz, A. (2017). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin öğrenme-öğretme ve ölçme değerlendirme sürecinde kullandıkları soruların Bloom Taksonomisine göre incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
Zorluoğlu, S. L., Kızılaslan, A., & Sözbilir, M. (2016). Ortaöğretim kimya dersi öğretim programı kazanımlarının yapılandırılmış Bloom taksonomisine göre analizi ve değerlendirilmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10(1).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sedat Maden
0000-0002-8024-8182
Türkiye

Şemsinur Arıcı ^*
0000-0002-7614-185X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

10 Eylül 2022

Kabul Tarihi

16 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.54979/turkegitimdergisi.1173577

IZ

https://izlik.org/JA77LU64DG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Maden, S., & Arıcı, Ş. (2022). Bloom Taksonomisinin Öğretim Sürecinde Kullanılmasıyla İlgili Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri: Bir İçerik Analizi. Türkiye Eğitim Dergisi, 7(2), 413-426. https://doi.org/10.54979/turkegitimdergisi.1173577

AMA

1.Maden S, Arıcı Ş. Bloom Taksonomisinin Öğretim Sürecinde Kullanılmasıyla İlgili Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri: Bir İçerik Analizi. Türkiye Eğitim Dergisi. 2022;7(2):413-426. doi:10.54979/turkegitimdergisi.1173577

Chicago

Maden, Sedat, ve Şemsinur Arıcı. 2022. “Bloom Taksonomisinin Öğretim Sürecinde Kullanılmasıyla İlgili Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri: Bir İçerik Analizi”. Türkiye Eğitim Dergisi 7 (2): 413-26. https://doi.org/10.54979/turkegitimdergisi.1173577.

EndNote

Maden S, Arıcı Ş (01 Aralık 2022) Bloom Taksonomisinin Öğretim Sürecinde Kullanılmasıyla İlgili Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri: Bir İçerik Analizi. Türkiye Eğitim Dergisi 7 2 413–426.

IEEE

[1]S. Maden ve Ş. Arıcı, “Bloom Taksonomisinin Öğretim Sürecinde Kullanılmasıyla İlgili Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri: Bir İçerik Analizi”, Türkiye Eğitim Dergisi, c. 7, sy 2, ss. 413–426, Ara. 2022, doi: 10.54979/turkegitimdergisi.1173577.

ISNAD

Maden, Sedat - Arıcı, Şemsinur. “Bloom Taksonomisinin Öğretim Sürecinde Kullanılmasıyla İlgili Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri: Bir İçerik Analizi”. Türkiye Eğitim Dergisi 7/2 (01 Aralık 2022): 413-426. https://doi.org/10.54979/turkegitimdergisi.1173577.

JAMA

1.Maden S, Arıcı Ş. Bloom Taksonomisinin Öğretim Sürecinde Kullanılmasıyla İlgili Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri: Bir İçerik Analizi. Türkiye Eğitim Dergisi. 2022;7:413–426.

MLA

Maden, Sedat, ve Şemsinur Arıcı. “Bloom Taksonomisinin Öğretim Sürecinde Kullanılmasıyla İlgili Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri: Bir İçerik Analizi”. Türkiye Eğitim Dergisi, c. 7, sy 2, Aralık 2022, ss. 413-26, doi:10.54979/turkegitimdergisi.1173577.

Vancouver

1.Sedat Maden, Şemsinur Arıcı. Bloom Taksonomisinin Öğretim Sürecinde Kullanılmasıyla İlgili Lisansüstü Tezlerin Eğilimleri: Bir İçerik Analizi. Türkiye Eğitim Dergisi. 01 Aralık 2022;7(2):413-26. doi:10.54979/turkegitimdergisi.1173577

Cited By

Matematik Eğitimi Alanında SOLO Taksonomisi Bağlamında Yapılan Araştırmaların Analizi: Bir Meta-Sentez Çalışması

Journal of Interdisciplinary Education: Theory and Practice

https://doi.org/10.47157/jietp.1386034