ÜREME ÇAĞINDAKİ KADINLARIN MENOPOZ İLE İLGİLİ METAFORLARI

Öz

Amaç: Menopoz, kadının yaşamında önemli bir dönüm noktasıdır. Bazı kadınlar menopoz semptomlarını doğal sürecin bir parçası olarak algılayıp baş etme becerisi geliştirirken, bazıları ise yaşam kalitelerini olumsuz etkileyecek problemler yaşayabilmektedir. Bu çalışmanın amacı üreme çağındaki kadınların menopoz ile ilgili metaforlarını belirlemektir. Materyal ve Metot: Araştırmada nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenolojik desende yapılmıştır. Kadınların menopoz ile ilgili algılarının belirlenmesi için metafor yöntemi kullanılmıştır. Araştırma Haziran-Ağustos 2025 tarihleri arasında tüm Türkiye’de yaşayan üreme çağındaki (18-49 yaş) 82 kadın ile tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri “Kişisel Bilgi Formu” ve “Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 ve içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Kadınların yaş ortalaması 27.55±9.75 idi. Araştırmada “Biyolojik dönüşüm”, “Duygusal dalgalanmalar ve psikolojik uyum”, “Kadınlık kimliğinin yeniden inşası”, “Toplumsal etiketleme ve görünürlük” ile “Döngüsel ve metaforik algı” olmak üzere beş tema elde edilmiştir. Sonuç: Kadınların menopozu farklı şekilde metaforlaştırdıkları belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen biyolojik dönüşüm, duygusal dalgalanmalar ve psikolojik uyum, kadınlık kimliğinin yeniden inşası, toplumsal etiketleme ve görünürlük ile döngüsel ve metaforik algı temalarının birbiri ile ilişkili olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Üreme Çağı
• Kadın
• Menopoz
• Metafor

Kaynakça

1. 1. Cirban Ekrem E, Özsoy S. Do sexual myths affect menopause attitudes and symptoms? Clin Exp Health Sci. 2023;13(2):337-342. doi:10.33808/clinexphealthsci.1108157.
2. 2. National Institute on Aging. What is menopause? Published 2021. Accessed December 25, 2025. https://www.nia.nih.gov/health/what-menopause.
3. 3. World Health Organization. Menopause. Published 2022. Accessed December 25, 2025. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/menopause.
4. 4. Agarwal AK, Kiron N, Gupta R, Sengar A, Gupta P. Assessment of menopausal symptoms and coping strategies among middle-aged women of North Central India. Int J Community Med Public Health. 2018;5(10):4470-4477. doi:10.18203/2394-6040.ijcmph20183995.
5. 5. Karimi L, Seghaleh MM, Khalili R, Vahedian Azimi A. Effect of a self-care education program on severity of menopausal symptoms and marital satisfaction in postmenopausal women: A randomized controlled clinical trial. BMC Womens Health. 2022;22:71. doi:10.1186/s12905-022-01653-w.
6. 6. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Menopoz. Published 2025. Accessed December 25, 2025. https://temd.org.tr/halk/hastaliklar/menopoz.
7. 7. Güleç Şatır D, Sevil Ü, Okçay H. Menopause experiences of women according to transition theory: Geçiş teorisine göre kadınların menopoz deneyimleri. J Hum Sci. 2022;19(2):84-98. doi:10.14687/jhs.v19i2.6247.
8. 8. Gönenç İM, Koç G. Effect of an education program on women’s attitudes toward menopause. SDÜ Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;10(1):29-33. doi:10.22312/sdusbed.463200.

9. 9. O’Reilly K, McDermid F, McInnes S, Peters K. An exploration of women’s knowledge and experience of perimenopause and menopause: An integrative literature review. J Clin Nurs. 2022. doi:10.1111/jocn.16568.
10. 10. Ellibes Kaya A, Yassa M, Dogan O, Basbug A, Pulatoglu C, Caliskan E. The Female Genital Self-Image Scale (FGSIS): Cross-cultural adaptation and psychometric validation within a Turkish population. Int Urogynecol J. 2019;30(1):89-99. doi:10.1007/s00192-018-3665-3.
11. 11. Cahn N. Justice for the menopause: A research agenda. Columbia J Gender Law. 2021;41(1):101-115. doi:10.7916/cjgl.v41i1.8817.
12. 12. Karakul A, Doğan P, Öztornacı BÖ. Pediatri hemşirelerinin kendi mesleklerine ilişkin metafor algılarının değerlendirilmesi. DEUHFED. 2022;15(1):50-55. doi:10.46483/deuhfed.933910.
13. 13. Özelmacı Ş, Çakır U. Metaforlar ve benzerleri ile ilgili söylenenler. In: Kılcan B, ed. Metafor ve Eğitimde Metaforik Çalışmalar İçin Bir Uygulama Rehberi. Pegem Akademi Yayıncılık; 2021:17-34.
14. 14. Kövecses Z. Extended Conceptual Metaphor Theory. Cambridge University Press; 2020. doi:10.1017/9781108607988.
15. 15. Cirban Ekrem E, Yeni M, Bayrak M, Aytaç FD. Menopoz dönemindeki kadınlara WhatsApp üzerinden verilen menopoz semptomlarına özgü eğitimin yaşam kalitesine ve genital kendilik imajına etkisi. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025;9(2):130-150. doi:10.46336/akukis.1420138.
16. 16. Gümüşay M, Erbil N. Kadınların menopoza özgü yaşam kalitesine menopoz tutumunun etkisi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi. 2019;2(2):96-109. doi:10.38108/ouhcd.578619.
17. 17. Ilankoon IMPS, Samarasinghe K, Elgán C. Menopause is a natural stage of aging: A qualitative study. BMC Womens Health. 2021;21:47. doi:10.1186/s12905-020-01164-6.
18. 18. Ilper L. Menopause futures. J Futures Stud. 2025;30(1):87-97. doi:10.6531/JFS.202509_30(1).0007.
19. 19. Tüzün Z, Peker Ş, Karavuş M, et al. Postmenopozal kadınların yaşamlarındaki fiziksel, ruhsal ve sosyal değişimlerin niteliksel olarak incelenmesi: Tematik bir analiz. Türkiye Biyoetik Dergisi. 2024;11(4):155-167. doi:10.5505/tjob.2024.34114.
20. 20. Polat F, Karasu F. Menopoz dönemindeki kadınların gözüyle menopoz: Nitel bir araştırma. TJFMPC. 2021;15(4):809-817. doi:10.21763/tjfmpc.928151.
21. 21. Kocabıyık OO. Olgubilim ve gömülü kuram: Bazı özellikler açısından karşılaştırma. Trakya Univ Eğitim Fakültesi Dergisi. 2016;6(1):55-66.
22. 22. Erdem Çetin Ö, Eroğlu K. Menopoz dönemindeki kadınların yaşadıkları sorunlar ve baş etme yolları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2015;8(4):219-225.
23. 23. Miles MB, Huberman AM. Qualitative Data Analysis. 2nd ed. Sage Publications; 1994.
24. 24. Baltacı A. Nitel veri analizinde Miles-Huberman modeli. Ahi Evran Univ Sos Bilim Enstitüsü Dergisi. 2017;3(1):1-15.
25. 25. Malson H, Nasser M. At risk by reason of gender. In: Nasser M, Baistow K, Treasure J, eds. The Female Body in Mind: The Interface Between the Female Body and Mental Health. Routledge; 2007:3-16.
26. 26. Nieroda M, Posso D, Seckam A. Women’s expectations for system support for a healthy menopausal transition: A pilot study. Maturitas. 2024;190:108133. doi:10.1016/j.maturitas.2024.108133.
27. 27. Karacan E, Karacan E, Geçdi T. Menopoz dönemindeki kadınların menopozal yakınma ve tutumları ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı çalışma. Turk Klin Hemşirelik Bilimleri Dergisi. 2025;17(2):466-476. doi:10.5336/nurses.2024-105384.
28. 28. Sergeant J, Rizq R. “It’s all part of the big CHANGE”: A grounded theory study of women’s identity during menopause. J Psychosom Obstet Gynaecol. 2017;38(3):189-201. doi:10.1080/0167482X.2016.1270937.
29. 29. Vargas-Sierra C. Framing menopause from negative emotional language: A study of metaphors in medical discourse. Cultura Lenguaje Representación. 2024;34:15-36. doi:10.6035/clr.7890.
30. 30. Bahri N, Roudsari RL. Moving from uncertainty toward acceptance: A grounded theory study on exploring Iranian women’s experiences of encountering menopause. J Psychosom Obstet Gynaecol. 2020;41(2):154-164. doi:10.1080/0167482X.2019.1678018.
31. 31. Edwards AL, Shaw PA, Halton CC, et al. “It just makes me feel a little less alone”: A qualitative exploration of the podcast Menopause: Unmuted on women’s perceptions of menopause. Menopause. 2021;28(12):1374-1384. doi:10.1097/GME.0000000000001855.
32. 32. Syed Alwi SAR, Brohi IB, Awi I. Perception of menopause among women of Sarawak, Malaysia. BMC Womens Health. 2021;21:77. doi:10.1186/s12905-021-01230-7.
33. 33. Deeks A, Zoungas S, Teede H. Risk perception in women: A focus on menopause. Menopause. 2008;15(2):304-309. doi:10.1097/GME.0b013e31812f7b65.
34. 34. Ağralı C, Ünal E, Kaya Şenol D. Kadınların menopoz algısı ve tamamlayıcı tedavi kullanımına ilişkin tutumları. Journal of Health Sciences Institute. 2022;7(3):172-183. doi:10.51754/cusbed.1113442