COVID-19 Salgınının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlık Durumuna Etkisi

Rumeysa Özçelik; Keziban Avcı

doi:10.51536/tusbad.1079245

TR EN

COVID-19 Salgınının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlık Durumuna Etkisi

Öz

Dünya genelinde yaşanan COVID-19 salgını binlerce insanın ölümüne yol açmakla kalmamış, aynı zamanda insanların mental sağlıklarını da tehdit eder hale gelmiştir. Salgın gibi olağanüstü durumlarda sağlık çalışanları insanlığa hizmet etmek gibi nedenlerle manevi doyum sağlamaktadır ancak aynı zamanda bakım verdiği hastaların hastalık sürecine eşlik etme, onların acılarına şahit olma, yaşanan belirsizlik, çaresizlik, yalnızlık ve korku mental sağlık sorunlarına da yol açmaktadır. Bu değişiklikler ve salgın, psikiyatrik hastalıkları tetikleyebilir, kötüleştirebilir ve bakım verenlerin yaşadığı zorlukları arttırabilir. Öte yandan mental sağlık, çalışanların çalışma verimini ve sorun çözme yeteneklerini etkilemektedir. Bu çalışmada, COVID-19 salgınının sağlık çalışanlarının mental sağlık durumuna etkisinin literatür doğrultusunda değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

COVID-19 Virüs, Mental sağlık, Sağlık çalışanları

Kaynakça

1. Özlü İ, Özlü Karaman Z, Aras Uymaz G, Orhanlı D. COVİD-19’ UN Sağlık Çalışanları Üzerindeki Psikolojik Yönü: Literatür İncelemesi. Ebelik ve Sağlık Bilim Derg [Internet]. 2021;4(3):274–80. Available from: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1887903
2. “WHO.” WHO Coronavirus (COVID-19) Dashboard [Internet]. 2021 [cited 2021 May 12]. Available from: https://covid19.who.int/
3. Günlük COVID-19 Tablosu [Internet]. T.C. Sağlık Bakanlığı. 2021 [cited 2022 Feb 16]. Available from: https://covid19.saglik.gov.tr/
4. Hamid S, Mir MY, Rohela GK. Novel coronavirus disease (COVID-19): a pandemic (epidemiology, pathogenesis and potential therapeutics). New Microbes New Infect [Internet]. 2020;35:100679. Available from: https://doi.org/10.1016/j.nmni.2020.100679
5. PSI. COVID-19: Health Worker Death Toll Rises to at least 17000 as Organizations call for Rapid Vaccine rollout [Internet]. Amnesty International Public Services International. 2021 [cited 2021 Mar 5]. Available from: https://www.amnesty.org/en/latest/news/2021/03/covid19-health-worker-death-toll-rises-to-at-least-17000-as-organizations-call-for-rapid-vaccine-rollout/
6. “Türk Tabipler Birliği.” Pandemi Döneminde Kaybettiğimiz Tüm Sağlık Çalışanları [Internet]. 2021 [cited 2021 Jun 10]. Available from: https://siyahkurdele.com/
7. Şahin B. COVID-19 Geçirmiş Sağlık Çalışanlarında Hastalık Deneyimlerinin ve Etkilerinin Değerlendirilmesi: Niteliksel Bir Araştırma. [Sakarya]: Sakarya Üniversitesi; 2021.
8. ’Alacahan Yiğit S. Covid-19 Sürecinde Kronik Hastalığı Olan Erişkinlerin Günlük Yaşam Değişiklikleri,Pozitif Duygudurum Düzeyleri ve Covid-19 Korkuları. [Kahramanmaraş]: T.C. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi; 2021.
9. ’Şenkalfa BP. COVID-19 Pandemisi Sırasında Kistik Fibrozisli Çocuk Hastaların ve Ailelerinin Kaygı Durumlarının Anketle Değerlendirilmesi ve Hastaların Klinik Durumu ile İlişkisinin İncelenmesi . [Ankara]: Gazi Üniversitesi; 2020.
10. ’Karadem FB. Sağlık Çalışanlarında Covid 19 Korkusunu Belirleyen Psikiyatrik Değişkenlerin İncelenmesi . [Isparta]: Süleyman Demirel Üniversitesi; 2020.

11. F O, SC H, FHP K, JCM N. The impact of the COVID-19 pandemic on the mental health of healthcare professionals. Cad Saude Publica [Internet]. 2020 [cited 2021 Nov 6];36(4). Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32374807/
12. Walton M, Murray E, Christian MD. Mental health care for medical staff and affiliated healthcare workers during the COVID-19 pandemic. Eur Hear Journal Acute Cardiovasc Care [Internet]. 2020 Apr [cited 2021 Nov 6];9(3):241. Available from: /pmc/articles/PMC7189614/
13. Güvenç R, Baltacı E. Covid-19 ve Sağlık Çalışanlarının Ruh Sağlığı [Internet]. Türk Tabipler Birliği/Covid 19 Pandemisi Altıncı Ay Değerlendirme Raporu. 2020 [cited 2021 Dec 7]. Available from: https://www.ttb.org.tr/kutuphane/covid19-rapor_6/covid19-rapor_6_Part41.pdf
14. H H. The effect of the COVID-19 pandemic on healthcare workers’ mental health. JAAPA [Internet]. 2020 Jul 1 [cited 2021 Nov 6];33(7):45–8. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32590533/
15. Talevi D, Socci V, Carai M, Carnaghi G, Faleri S, Trebbi E, et al. Mental Health Outcomes of the Covid-19 Pandemic. Riv Psichiatr. 2020;55(3):137–44.
16. Torales J, O’Higgins M, Castaldelli-Maia JM, Ventriglio A. The outbreak of COVID-19 coronavirus and its impact on global mental health. Int J Soc Psychiatry [Internet]. 2020 Mar 31;66(4):317–20. Available from: https://doi.org/10.1177/0020764020915212
17. Tsamakis K, Rizos E, Manolis A, Chaidou S, Kympouropoulos S, Spartalis E, et al. COVID-19 Pandemic and its İmpact on Mental Health of Healthcare Professionals. Exp Ther Med. 2020;19:3451–3.
18. Pappa S, Ntella V, Giannakas T, Giannakoulis VG, Papoutsi E, Katsaounou P. Prevalence of Depression, Anxiety, and İnsomnia among Healthcare Workers During the COVID-19 Pandemic: A Systematic Review and Meta-Analysis. Brain Behav Immun [Internet]. 2020;88:901–7. Available from: https://doi.org/10.1016/j.bbi.2020.05.026
19. Magill E, Siegel Z, Pike KM. The Mental Health of Frontline Health Care Providers During Pandemics: A Rapid Review of the Literature. Psychiatr Serv. 2020;71(12):1260–9.
20. Zhang M, Zhou M, F T, Wang Y, Nie H, Zhang L, et al. Knowledge, Attitude, and Practice Regarding COVID-19 Among Healthcare Workers in Henan, China. J Hosp Infect. 2020;105(2):183–7.
21. Nemati M, Bahareh E, Nemati F. Assessment of Iranian Nurses’ Knowledge and Anxiety Toward COVID-19 During the Current Outbreak in Iran. Arch Clin Infect Dis. 2020;
22. Yuan S, Liao Z, Huang H, Jiang B, Zhang X, Wang Y, et al. Comparison of the indicators of psychological stress in the population of hubei province and non-endemic provinces in China during two weeks during the coronavirus disease 2019 (COVID-19) outbreak in february 2020. Med Sci Monit. 2020;26:1–10.
23. Huang JZ, Han MF, Luo TD, Ren AK, Zhou XP. Mental health survey of medical staff in a tertiary infectious disease hospital for COVID-19. J Ind Hyg Occup Dis. 2020;38(3):192–5.
24. Liu CY, Yang YZ, Zhang XM, Xu X, Dou QL, Zhang WW, et al. The Prevalence and İnfluencing Factors in Anxiety in Medical Workers Fighting COVID-19 in China: A Cross-Sectional Survey. Epidemiol Infect. 2020;148.
25. Rodriguez RM, Medak AJ, Baumann BM, Lim S, Chinnock B, Frazier R, et al. Academic Emergency Medicine Physicians’ Anxiety Levels, Stressors, and Potential Stress Mitigation Measures During the Acceleration Phase of the COVID-19 Pandemic. Acad Emerg Med. 2020;27(8):700–7.
26. Gambaro E, Gramaglia C, Marangon D, Azzolina D, Probo M, Rudoni M, et al. The Mediating Role of Gender, Age, COVID-19 Symptoms and Changing of Mansion on the Mental Health of Healthcare Workers Operating in Italy during the First wave of the COVID-19 Pandemic. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(24).
27. Xiong J, Lipsitz O, Nasri F, Lui LMW, Gill H, Phan L. Impact of COVID-19 Pandemic on Mental Mealth in the General Population: A Systematic Review. J Affect Disord. 2020;277(January):55–64.
28. D’ettorre G, Ceccarelli G, Santinelli L, Vassalini P, Innocenti G Pietro, Alessandri F, et al. Post-Traumatic Stress Symptoms in Healthcare Workers Dealing with the COVID-19 Pandemic: A Systematic Review. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(2):1–16.
29. Bekaroğlu E, Yılmaz T. COVID-19 ve Psikolojik Etkileri: Klinik Psikoloji Perspektifinden Bir Derleme. Nesne Psikol Derg. 2020;8(18):573–84.
30. Cipolotti L, Chan E, Murphy P, van Harskamp N, Foley JA. Factors Contributing to the Distress, Concerns, and Needs of UK Neuroscience Health Care Workers during the COVID-19 Pandemic. Psychol Psychother Theory, Res Pract. 2021;94(S2):536–43.
31. Tella M Di, Romeo A, Benfante A, Castelli L. Mental Health of Healthcare Workers During the COVID-19 Pandemic in Italy. J Eval Clin Pr. 2020;26(6):1583–7.
32. Arpacioglu S, Gurler M, Cakiroglu S. Secondary Traumatization Outcomes and Associated Factors Among the Health Care Workers Exposed to the COVID-19. Int J Soc Psychiatry. 2021;67(1):84–9.
33. Yildirim TT, Atas O, Asafov A, Yildirim K, Balibey H. Psychological Status of Healthcare Workers during the Covid-19 Pandemic. J Coll Physicians Surg Pakistan. 2020;30:26–31.
34. Tang L, Pan L, Yuan L, Zha L. Prevalence and Related Factors of Post-traumatic Stress Disorder among Medical Staff Members Exposed to H7N9 Patients. Int J Nurs Sci [Internet]. 2017;4(1):63–7. Available from: http://dx.doi.org/10.1016/j.ijnss.2016.12.002
35. Zhang SX, Sun S, Jahanshahi AA, Alvarez-Risco A, Ibarra VG, Li J, et al. Developing and Testing a Measure of COVID-19 Organizational Support of Healthcare Workers – Results from Peru, Ecuador, and Bolivia. Psychiatry Res [Internet]. 2020;291:113174. Available from: https://doi.org/10.1016/j.psychres.2020.113174%0A
36. Serrano Ripoll MJ, Meneses Echavez JF, Ricci Cabello I, Fraile Navarro D, Fiol de Roque MA, Moreno Pastor G, et al. Impact of Viral Epidemic Outbreaks on Mental Health of Healthcare Workers: a Rapid Systematic Review and Meta-analysis. J Affect Disord. 2020;277:347–57.
37. Liu CY, Yang YZ, Zhang XM, Xu X, Dou QL, Zhang WW, et al. The Prevalence and İnfluencing Factors in Anxiety in Medical Workers Fighting COVID-19 in China: A cross-Sectional Survey. Epidemiol Infect. 2020;148:1–7.
38. Chen Y, Zhou H, Zhou Y, Zhou F. Prevalence of Self-Reported Depression and Anxiety among Pediatric Medical Staff Members during the COVID-19 Outbreak in Guiyang, China. Psychiatry Res. 2020;288:113005.
39. Friis K, Lasgaard M, Rowlands G, Maindal HT, Osborne RH. Health Literacy Mediates the Relationship Between Educational Attainment and Health Behavior: A Danish Population-Based Study. J Heal Commun. 2016;21:54–60.
40. Naser AY, Dahmash EZ, Al-Rousan R, Alwafi H, Alrawashdeh HM, Ghoul I, et al. Mental Health Status of the General Population, Healthcare Professionals, and University Students During 2019 Coronavirus Disease Outbreak in Jordan: A Cross-sectional Study. Brain Behav. 2020;10(8):1–13.
41. Afşar F, Erdoğan H, İbrahimoğlu Ö, Şaylan B, Köksal Ö. COVİD - 19 Sürecinde Sağlık Çalışanlarının İş Stresi Ve Örgütsel Destek Algıları. Gevher Nesibe J Medical& Heal Sci. 2021;6(14):89–96.
42. Rossi R, Socci V, Pacitti F, Lorenzo,Giorgio Di Marco, Antinisca Di Siracusano,Alberto Rossi A. Mental Health Outcomes Among Frontline and Second-Line Health Care Workers During the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Pandemic in Italy. JAMA Netw Open. 2020;3(5):e2010185.
43. Vizheh M, Qorbani M, Arzaghi SM, Muhidin S, Javanmard Z, Esmaeili M. The mental Health of Healthcare Workers in the COVID-19 Pandemic: A Systematic Review. J Diabetes Metab Disord. 2020;19(2):1967–78.
44. Wu T, Jia X, Shi H, Niu J, Yin X, Xie J, et al. Prevalence of Mental Health Problems During the COVID-19 Pandemic: A Systematic Review and Meta-analysis. J Affect Disord. 2021;281:91–8.
45. Luo M, Guo L, Yu M, Wang H. The Psychological and Mental İmpact of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) on Medical Staff and General Public – A Systematic Review and Meta-Analysis. Psychiatry Res. 2020;291.
46. Sanghera J, Pattani N, Hashmi Y, Varley KF, Cheruvu MS, Bradley A, et al. The İmpact of SARS-CoV-2 on the Mental Health of Healthcare Workers in a Hospital Setting—A Systematic Review. J Occup Health. 2020;62(1):1–16.
47. Elbay Yeni R, Kurtulmuş A, Arpacıoğlu S, Karadere E. Depression, Anxiety, Stress Levels of Physicians and Associated Factors in Covid-19 Pandemics. Psychiatry Res. 2020;290:113130.
48. Tokmak C, Kaplan Ç, Türkmen F. İş Koşullarının Sağlık Çalışanlarında Yol Açtığı Stres Üzerine Sivas’ta Bir Araştırma. İşletme Araştırmaları Derg. 2011;3(1):49–68.
49. Lei L, Huang X, Zhang S, Yang J, Yang L, Xu M. Comparison of Prevalence and Associated Factors of Anxiety and Depression among People Affected by versus People Unaffected by Quarantine during the COVID-19 Epidemic in Southwestern China. Med Sci Monit. 2020;26:1–12.
50. Ferioli M, Cisternino C, Leo V, Pisani L, Palange P, Nava S. Protecting Healthcare Workers from Sars-cov-2 İnfection: Practical İndications. Eur Respir Rev [Internet]. 2020;29(155):1–10. Available from: http://dx.doi.org/10.1183/16000617.0068-2020
51. Du J, Dong L, Wang T, Yuan C, Fu R, Zhang L, et al. Psychological Symptoms among Frontline Healthcare Workers during COVID-19 Outbreak in Wuhan. Gen Hosp Psychiatry. 2020;67:144–145.
52. Vindegaard N, Benros ME. COVID-19 Pandemic and Mental Health Consequences: Systematic Review of the Current Evidence. Brain Behav Immun. 2020;89:531–42.
53. Türk Tabipleri Birliği. Covid-19 Sağlık Çalışanlarının Meslek Hastalığıdır [Internet]. TTB. 2020 [cited 2020 Dec 8]. Available from: https://www.ttb.org.tr/kollar/covid19/haber_goster.php?Guid=b75aecf6-2a4d-11eb-9fec-5d38005ac4c8
54. İzci F, Kulacaoğlu F, Beştepe E. Covid-19 Pandemisinde Toplum ve Sağlık Çalışanlarının Ruh Sağlığı ve Koruyucu Önlemler. Psikiyatr Guncel Yaklasimlar - Curr Approaches Psychiatry. 2021;13(1):126–34.
55. Wu P, Fang Y, Guan Z, Fan B, Kong J, Yao Z, et al. The Psychological İmpact of the SARS Epidemic on Hospital Employees in China: Exposure, Risk Perception, and Altruistic Acceptance of Risk. Can J Psychiatry. 2009;54(5):302–11.
56. Hong X, Currier GW, Zhao X, Jiang Y, Zhou W, Wei J. Posttraumatic Stress Disorder in Convalescent Severe Acute Respiratory Syndrome Patients: a 4-Year Follow-up Study. Gen Hosp Psychiatry. 2009;31(6):546–54.
57. Hiçdurmaz D, Üzar Y. COVID-19 Pandemisinde Ön Safta Çalışan Hemşirelerin Ruhsal Sağlığının Korunması ve Ruhsal Travmanın Önlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Derg. 2020;7:1–7.
58. Zhang WR, Wang K, Yin L, Zhao WF, Xue Q, Peng M, et al. Mental Health and Psychosocial Problems of Medical Health Workers during the COVID-19 Epidemic in China. Psychother Psychosom. 2020;89(4):242–50.
59. Greenberg N. Mental Health of Health-Care Workers in the COVID-19 era. Nat Rev Nephrol [Internet]. 2020;16(8):425–6. Available from: http://dx.doi.org/10.1038/s41581-020-0314-5
60. Grover S, Dua D, Sahoo S, Mehra A, Nehra R. Why All COVID-19 Hospitals Should have Mental Health Professionals : The İmportance of Mental Health in a Worldwide Crisis ! Asian J Psychiatr. 2020;51:102147.
61. Çankaya M. COVID-19 Pandemisi ve Sağlık Çalışanlarının İyilik Hali Değişimi. In: Nagy H, Huseynov R, editors. ATLAS INTERNATIONAL CONGRESS ON SOCIAL SCIENCES 7. Hungary: ISPEC Publications; 2020. p. 446–60.
62. Tanrıverdi Ö, Tanrıverdi S. COVID -19’ un Sağlık Çalışanlarının Ruh Sağlığına Etkisi ve Ruhsal Travmaların Önlenmesi. Sağlık Akad Derg [Internet]. 2021;8(3):245–8. Available from: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1490897
63. Shah K, Kamrai D, Mekala H, Mann B, Desai K, Patel RS. Focus on Mental Health During the Coronavirus (COVID-19) Pandemic: Applying Learnings from the Past Outbreaks. Cureus. 2020;12(3).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Rumeysa Özçelik ^*
Türkiye

Keziban Avcı
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

25 Şubat 2022

Kabul Tarihi

7 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.51536/tusbad.1079245

IZ

https://izlik.org/JA68AT66XN

APA

Özçelik, R., & Avcı, K. (2022). COVID-19 Salgınının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlık Durumuna Etkisi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 5(1), 50-61. https://doi.org/10.51536/tusbad.1079245

AMA

1.Özçelik R, Avcı K. COVID-19 Salgınının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlık Durumuna Etkisi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2022;5(1):50-61. doi:10.51536/tusbad.1079245

Chicago

Özçelik, Rumeysa, ve Keziban Avcı. 2022. “COVID-19 Salgınının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlık Durumuna Etkisi”. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 5 (1): 50-61. https://doi.org/10.51536/tusbad.1079245.

EndNote

Özçelik R, Avcı K (01 Nisan 2022) COVID-19 Salgınının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlık Durumuna Etkisi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 5 1 50–61.

IEEE

[1]R. Özçelik ve K. Avcı, “COVID-19 Salgınının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlık Durumuna Etkisi”, Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 1, ss. 50–61, Nis. 2022, doi: 10.51536/tusbad.1079245.

ISNAD

Özçelik, Rumeysa - Avcı, Keziban. “COVID-19 Salgınının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlık Durumuna Etkisi”. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 5/1 (01 Nisan 2022): 50-61. https://doi.org/10.51536/tusbad.1079245.

JAMA

1.Özçelik R, Avcı K. COVID-19 Salgınının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlık Durumuna Etkisi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2022;5:50–61.

MLA

Özçelik, Rumeysa, ve Keziban Avcı. “COVID-19 Salgınının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlık Durumuna Etkisi”. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 5, sy 1, Nisan 2022, ss. 50-61, doi:10.51536/tusbad.1079245.

Vancouver

1.Rumeysa Özçelik, Keziban Avcı. COVID-19 Salgınının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlık Durumuna Etkisi. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 01 Nisan 2022;5(1):50-61. doi:10.51536/tusbad.1079245

Cited By

Mesleki Tükenmişliğin Sağlık Çalışanlarının Yaşam Doyumu Üzerindeki Etkisinde Psikolojik Sağlamlığın ve Umudun Aracı Rolünün İncelenmesi

HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.20304/humanitas.1095389

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ COVID-19 SÜRECİNDEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ: BİR SİSTEMATİK DERLEME (2020-2023)

Sosyal Bilimler Akademi Dergisi

https://doi.org/10.38004/sobad.1515010

COVID-19 Salgınının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlık Durumuna Etkisi

COVID-19 Salgınının Sağlık Çalışanlarının Mental Sağlık Durumuna Etkisi

Öz

Anahtar Kelimeler

The Impact of the COVID-19 Pandemic on the Mental Health Status of Healthcare Professionals

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Mesleki Tükenmişliğin Sağlık Çalışanlarının Yaşam Doyumu Üzerindeki Etkisinde Psikolojik Sağlamlığın ve Umudun Aracı Rolünün İncelenmesi

SAĞLIK ÇALIŞANLARININ COVID-19 SÜRECİNDEKİ TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ: BİR SİSTEMATİK DERLEME (2020-2023)