Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi (TUSHAD), yayın süreçlerinde en yüksek etik standartları uygulamayı taahhüt eder. Yayın etiği politikamız, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve ilkeler (Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors) temel alınarak hazırlanmıştır. Ayrıca, Yükseköğretim Kurulu Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ile TR Dizin kriterleri de bu politikanın ayrılmaz bir parçasıdır.
Aşağıdaki etik görev ve sorumluluklar tüm paydaşlar (yazarlar, editörler, hakemler ve yayıncı) için bağlayıcıdır.
1. Yazarların Etik Sorumlulukları
Özgünlük: Yazarlar, gönderdikleri çalışmanın tamamen özgün olduğunu, verilerin doğru olduğunu ve daha önce başka bir yerde yayımlanmadığını taahhüt eder.
Yazarlık Hakkı: Çalışmaya entelektüel katkı sağlamayan kişiler yazar olarak belirtilmemelidir. Yazar sıralaması, çalışmaya sağlanan katkı oranına göre belirlenmeli ve tüm yazarların onayı alınmalıdır.
Atıf ve Kaynakça: Yararlanılan tüm kaynaklara eksiksiz ve doğru atıf yapılmalıdır.
Etik Kurul İzni: İnsan katılımcılarla yapılan nicel veya nitel araştırmalar (anket, mülakat, odak grup vb.) için Etik Kurul İzni alınmalı; bu izne ait Kurul Adı, Tarih ve Sayı bilgileri hem yöntem kısmında hem de makalenin son sayfasında belirtilmelidir.
Aydınlatılmış Onam: Sosyal hizmet araştırmalarının doğası gereği, katılımcılardan (veya yasal vasilerinden) "Gönüllü Katılım Formu" veya "Aydınlatılmış Onam" alındığı çalışmada beyan edilmelidir.
Çıkar Çatışması: Yazarlar, çalışmanın sonuçlarını etkileyebilecek herhangi bir finansal veya kişisel çıkar çatışmasını (varsa) beyan etmekle yükümlüdür.
Ham Veri Paylaşımı: Editör veya hakemler gerekli gördüğünde, yazarlardan analiz edilen ham verileri sunmaları istenebilir.
2. Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
Tarafsızlık: Editörler; yazarların etnik kökeni, cinsiyeti, inancı veya siyasi görüşüne bakmaksızın, çalışmaları sadece bilimsel içerik ve dergi kapsamına uygunluk açısından değerlendirir.
Gizlilik: Editörler, gönderilen bir makale hakkındaki bilgileri (yazar, konu, hakem vb.) sorumlu yazar, hakemler ve yayıncı dışında kimseyle paylaşmaz.
Kör Hakemlik Süreci: Editörler, "Çift Kör Hakemlik" (Double-Blind Peer Review) sürecinin gizliliğini korumakla ve yazar-hakem kimliklerinin birbirine ifşa edilmemesini sağlamakla yükümlüdür.
Çıkar Çatışması Yönetimi: Editörler, kendileriyle veya dergiyle çıkar çatışması olabilecek makalelerin değerlendirme sürecini yönetmez; bu görevi başka bir editöre devreder.
İntihal Kontrolü: Yayınlanan her makalenin intihal denetiminden geçmesini ve benzerlik oranının yayın politikasına uygun olmasını sağlar.
3. Hakemlerin Etik Sorumlulukları
Bilimsel Katkı: Hakemler, makalenin kalitesini artıracak yapıcı, nesnel ve bilimsel eleştiriler sunmalıdır. Kişisel eleştirilerden veya düşmanca bir dilden kaçınmalıdır.
Gizlilik: Hakemler, inceledikleri makaleyi gizli bir belge olarak görmeli; çalışmayı başkalarıyla paylaşmamalı veya kendi araştırmalarında kullanmamalıdır.
Zamanlama: Hakemler, sadece zamanında değerlendirebilecekleri çalışmaları kabul etmeli; gecikme durumunda editörü bilgilendirmelidir.
Çıkar Çatışması: Hakemler, yazarlarla veya çalışmayla ilgili bir çıkar çatışması (rekabet, işbirliği vb.) fark ettiklerinde değerlendirmeyi reddetmeli ve editörü uyarmalıdır.
Etik İhlal Şüphesini Bildirme: Hakemler, değerlendirdikleri makalede intihal, veri uydurma veya etik ihlal şüphesi fark ederlerse derhal editöre bildirmelidir.
4. Yapay Zeka (AI) Kullanım Politikası
Yapay zeka araçları (ChatGPT, vb.) bir makalenin "Yazarı" olamaz.
Yazarlar, çalışmanın yazımında, dil düzeltmesinde veya veri analizinde yapay zeka araçları kullandıysa, bunu "Yöntem" veya "Teşekkür" bölümünde şeffaf bir şekilde (hangi aracın, hangi amaçla kullanıldığını) beyan etmelidir.
Yapay zeka tarafından üretilen içeriğin doğruluğu, bütünlüğü ve orijinalliği tamamen yazarın sorumluluğundadır.
5. Etik Kurul İzni Gerektiren Durumlar (Önemli)
TR Dizin kriterleri gereği, aşağıdaki çalışmalar için Etik Kurul İzni zorunludur ve belgelenmelidir:
Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlı araştırmalar,
İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanıldığı araştırmalar,
Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar.
(Not: Olgu sunumlarında "Aydınlatılmış Onam Formu"nun alındığı belirtilmelidir.)
6. Yayıncının Sorumlulukları
TUSHAD Yayıncılığı;
Karar merciinin editör olduğunu ve ticari/politik kaygıların editoryal bağımsızlığı etkilemeyeceğini garanti eder.
Yayınlanan makalelerin mülkiyet ve telif haklarını korur.
Bilimsel suistimal, intihal ve etik ihlaller karşısında COPE yönergelerine göre hareket eder ve gerekli yaptırımları uygular.