TR
EN
Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı
Öz
Bu çalışmanın amacı, çam ormanlarıyla kaplı alanların çölleşme risk değerlendirmesinde Akdeniz Avrupası için Çölleşme Gösterge Sistemi (DIS4ME) yaklaşımında ele alınan indikatörleri dikkate alarak, Ilgaz Dağı Milli Park sınırları içerisinde doğal çam orman arazilerinin çölleşme risk değerlendirmesini yapmaktır. Çölleşme risk değerlendirmesinde 8 indikatör (yağış, kuraklık, toprak bünyesi, taşlılık, bitki örtüsü-kapalılık, eğim, derinlik ve bakı) ele alınmıştır. Fakat, DIS4ME yaklaşımından farklı olarak bu çalışmada ele alınan indikatör indeks değerleri modelden birebir alınmayıp, Bulanık-Analitik Hiyerarşik Süreç (Bulanık-AHP) yaklaşımı ile daha da hassaslaştırılmıştır. Toprakların temel fiziko-kimyasal özellerini belirlemek amacıyla alandan 151 toprak örneği alınmıştır. Ilgaz Dağı Milli Park alanı içerisinde çölleşme risk değerlendirmesi yönünden alanda dağılım gösteren toprakların büyük bir çoğunluğunun çölleşme riski altında olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, çalışmada elde edilen model sonuçları yapay sinir ağları ile tahmin edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, çölleşme riskinin belirlenmesinde % 99 doğrulukla tahmin edilebilir olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdel-Kader, M.G., Dugdale, D., 2001. Evaluating investments in advanced manufacturing technology: A fuzzy set theory approach. The British Accounting Review, 33(4): 455-489.
- Akbari, M., Memarian, H., Neamatollahi, E., Jafari Shalamzari, M., Alizadeh Noughani, M., Zakeri, D., 2021. Prioritizing policies and strategies for desertification risk management using MCDM-DPSIR approach in northeastern Iran. Environment, Development and Sustainability, 23: 2503-2523.
- Aksoy, B.R., 2016. MEDALUS modeli ile arazi degradasyonu ve çölleşme riskinin belirlenmesi örnek çalışma: İnebolu Havzası. Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
- Anonim, 2009. Ilgaz Dağı Milli Parkı Uzun Devreli Gelişme Planı. Çevre ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Milli Parklar Dairesi Başkanlığı, Ankara.
- Anonymous, 1992. Procedures for Collecting Soil Samples and Methods of Analysis for Soil Survey. Soil Survey Invest. Rep. I, U.S. Government Print Office, Washington DC, USA.
- Anonymous, 2004. Desertification Indicator System for Mediterranean Europe (DIS4ME). European Commission, Contract EVK2-CT-2001-00109, (http://www.kcl.ac.uk/projects/desertlinks/), (Accessed: 23.12.2022).
- Bellman, R.E., Zadeh, L.A., 1970. Decision-making in a fuzzy environment. Management Science, 17(4): B-141.
- Blake, G.R., Hartge, K.H., 1986. Bulk density. In: A. Klute (Ed.), Methods of Soil Analysis, Part 1: Physical and Mineralogical Methods, American Society of Agronomy, Inc. Soil Science Society of America, pp. 363-375.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
14 Nisan 2023
Gönderilme Tarihi
18 Ocak 2023
Kabul Tarihi
18 Mart 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 10 Sayı: 1
APA
Dengiz, O., Saflı, M. E., & Pacci, S. (2023). Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 75-90. https://doi.org/10.19159/tutad.1238402
AMA
1.Dengiz O, Saflı ME, Pacci S. Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı. TÜTAD. 2023;10(1):75-90. doi:10.19159/tutad.1238402
Chicago
Dengiz, Orhan, Muhammet Emin Saflı, ve Sena Pacci. 2023. “Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 10 (1): 75-90. https://doi.org/10.19159/tutad.1238402.
EndNote
Dengiz O, Saflı ME, Pacci S (01 Nisan 2023) Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 10 1 75–90.
IEEE
[1]O. Dengiz, M. E. Saflı, ve S. Pacci, “Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı”, TÜTAD, c. 10, sy 1, ss. 75–90, Nis. 2023, doi: 10.19159/tutad.1238402.
ISNAD
Dengiz, Orhan - Saflı, Muhammet Emin - Pacci, Sena. “Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 10/1 (01 Nisan 2023): 75-90. https://doi.org/10.19159/tutad.1238402.
JAMA
1.Dengiz O, Saflı ME, Pacci S. Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı. TÜTAD. 2023;10:75–90.
MLA
Dengiz, Orhan, vd. “Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, c. 10, sy 1, Nisan 2023, ss. 75-90, doi:10.19159/tutad.1238402.
Vancouver
1.Orhan Dengiz, Muhammet Emin Saflı, Sena Pacci. Ilgaz Dağı Milli Parkı Doğal Çam Orman Arazilerinin Çölleşme Risk Değerlendirmesinde Bulanık-AHP Yaklaşımı ve Yapay Zekâ Kullanımı. TÜTAD. 01 Nisan 2023;10(1):75-90. doi:10.19159/tutad.1238402
Cited By
Yarı Humid Ekolojik Koşullar Altında Toprak Erozyon Duyarlılık Çalışmalarında Fuzzy-Analitik Hiyerarşik Süreç Yaklaşımı
ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.33202/comuagri.1276110Avrasya su samurunun (Lutra lutra Linnaeus, 1758) Çankırı ilindeki yayılışı, tehditler ve koruma önerileri
Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.53516/ajfr.1716773Topografik Haritaları Yorumlamada Bilişsel Yetkinlik: İnsan ve Yapay Zekâ Karşılaştırması
Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.53444/deubefd.1836872