İnceleme Makalesi

PAYLAŞIMLI ULAŞIM MODELLERİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KENT YAŞAMINA GEÇİŞTE YENİ TRENDLER

Sayı: 2 29 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

PAYLAŞIMLI ULAŞIM MODELLERİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KENT YAŞAMINA GEÇİŞTE YENİ TRENDLER

Öz

Günümüz kentleri, artan trafik yoğunluğu, hava kirliliği ve sürdürülebilir ulaşım ihtiyacı gibi önemli zorluklarla karşı karşıyadır. Bu bağlamda paylaşımlı ulaşım modelleri, bireysel araç sahipliğini azaltarak kent içi hareketliliği optimize eden ve çevresel sürdürülebilirliği destekleyen bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Çalışmada, paylaşımlı ulaşım sistemlerinin çevresel, ekonomik ve sosyal etkileri değerlendirilmiş, bu sistemlerin kent yaşamına katkıları incelenmiştir. Çevresel açıdan paylaşımlı ulaşım, bireysel araç kullanımını azaltarak karbon emisyonlarını düşürmekte ve trafik sıkışıklığını hafifletmektedir. Elektrikli araç paylaşım sistemleri ve mikro-mobilite seçenekleri (bisiklet ve scooter paylaşımı) fosil yakıt tüketimini azaltarak hava kalitesini iyileştirmektedir. Ekonomik boyutta araç sahipliği yerine ihtiyaç duyulduğunda ulaşım hizmetlerine erişim sağlanması, bireylerin ulaşım maliyetlerini düşürmekte, şehirlerin ekonomik verimliliğini artırmakta ve yeni iş fırsatları yaratmaktadır. Sosyal açıdan paylaşımlı ulaşım çözümleri, düşük gelirli bireyler için hareketliliği artırarak ulaşımda fırsat eşitliği sağlamakta ve kent içinde toplumsal entegrasyonu teşvik etmektedir. Ancak bu sistemlerin yaygınlaşmasının önünde düzenleyici çerçevenin eksikliği, kullanıcı alışkanlıkları ve altyapı yetersizlikleri gibi önemli engeller bulunmaktadır. Bu doğrultuda şehir planlamasında paylaşımlı ulaşım politikalarının desteklenmesi, düzenleyici çerçevenin geliştirilmesi ve altyapı yatırımlarının artırılması önerilmektedir. Çalışma, paylaşımlı ulaşımın sürdürülebilir kent yaşamına entegrasyonu için politika yapıcılar ve şehir planlamacıları açısından rehber niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırma sürecinde, bilimsel etik kurallarına ve ilgili mevzuatlara tam uyum sağlanmıştır.

Kaynakça

  1. AAA (2021). Your Driving Costs: How Much Are You Really Paying to Drive? American Automobile Association.
  2. Akan, Y., & Tepeler, M. İ. (2022). Sürdürülebilirlik ve güven ekseninde paylaşım ekonomisi. Sosyoekonomi, 30(53), 447-464.
  3. AlKheder, S. (2021). Promoting public transport as a strategy to reduce GHG emissions from private vehicles in Kuwait. Environmental Challenges, 3, 100075.
  4. Banister, D. (2011). Cities, mobility and climate change. Journal of Transport Geography, 19(6), 1538-1546.
  5. Bata.net. (n.d.). Economic impact of public transportation. Retrieved from https:// www.bata.net/how-to-ride/economic-impact-of-public-transportation.html
  6. Cohen, B., & Kietzmann, J. (2014). Ride on! Mobility business models for the sharing economy. Organization & environment, 27(3), 279-296.
  7. Dill, J., & McNeil, N. (2021). Are shared vehicles shared by all? A review of equity and vehicle sharing. Journal of Planning Literature, 36(1), 5-30.
  8. Fielbaum, A., & Tirachini, A. (2021). The sharing economy and the job market: the case of ride-hailing drivers in Chile. Transportation, 48(5), 2235-2261.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makro İktisat (Diğer)

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

22 Mart 2025

Kabul Tarihi

5 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karacan, R. (2025). PAYLAŞIMLI ULAŞIM MODELLERİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KENT YAŞAMINA GEÇİŞTE YENİ TRENDLER. Ulaştırma ve Altyapı, 2, 1-12. https://izlik.org/JA43RN63ZD
AMA
1.Karacan R. PAYLAŞIMLI ULAŞIM MODELLERİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KENT YAŞAMINA GEÇİŞTE YENİ TRENDLER. Ulaştırma ve Altyapı. 2025;(2):1-12. https://izlik.org/JA43RN63ZD
Chicago
Karacan, Rıdvan. 2025. “PAYLAŞIMLI ULAŞIM MODELLERİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KENT YAŞAMINA GEÇİŞTE YENİ TRENDLER”. Ulaştırma ve Altyapı, sy 2: 1-12. https://izlik.org/JA43RN63ZD.
EndNote
Karacan R (01 Haziran 2025) PAYLAŞIMLI ULAŞIM MODELLERİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KENT YAŞAMINA GEÇİŞTE YENİ TRENDLER. Ulaştırma ve Altyapı 2 1–12.
IEEE
[1]R. Karacan, “PAYLAŞIMLI ULAŞIM MODELLERİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KENT YAŞAMINA GEÇİŞTE YENİ TRENDLER”, Ulaştırma ve Altyapı, sy 2, ss. 1–12, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43RN63ZD
ISNAD
Karacan, Rıdvan. “PAYLAŞIMLI ULAŞIM MODELLERİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KENT YAŞAMINA GEÇİŞTE YENİ TRENDLER”. Ulaştırma ve Altyapı. 2 (01 Haziran 2025): 1-12. https://izlik.org/JA43RN63ZD.
JAMA
1.Karacan R. PAYLAŞIMLI ULAŞIM MODELLERİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KENT YAŞAMINA GEÇİŞTE YENİ TRENDLER. Ulaştırma ve Altyapı. 2025;:1–12.
MLA
Karacan, Rıdvan. “PAYLAŞIMLI ULAŞIM MODELLERİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KENT YAŞAMINA GEÇİŞTE YENİ TRENDLER”. Ulaştırma ve Altyapı, sy 2, Haziran 2025, ss. 1-12, https://izlik.org/JA43RN63ZD.
Vancouver
1.Rıdvan Karacan. PAYLAŞIMLI ULAŞIM MODELLERİ: SÜRDÜRÜLEBİLİR KENT YAŞAMINA GEÇİŞTE YENİ TRENDLER. Ulaştırma ve Altyapı [Internet]. 01 Haziran 2025;(2):1-12. Erişim adresi: https://izlik.org/JA43RN63ZD