Examining the Mission Differentiation and Specialization Areas of Regional Development-Focused Universities in the Context of SWOT Analysis

Öz

Universities, which have important functions/tasks in the production and dissemination of knowledge, have been in a state of change since the day they emerged. In this context, there is a focus on regional rather than national development, based on the concept of smart specialization put forward by the European Commission. Based on the aim of regional development through basic skills, the “Regional Development-Focused Mission Differentiation and Specialization” project was launched by the Council of Higher Education (YÖK) in Turkey in 2016. The aim of the research is to try to understand and explain how the mission and specialization areas of the universities involved in the Regional Development Focused Mission Differentiation and Specialization project are reflected in their strategic plans and organizational structures. In this context, the strategic plans of universities were subjected to content analysis based on SWOT analysis. In the analysis, the strengths of the universities in question are; These are stated as physical and social facilities, communication and cooperation, technological infrastructure/facilities and the university’s contribution to the city/region. Weaknesses include lack of physical infrastructure/infrastructure, lack of financial resources and problems related to academic staff. Among the opportunities, the city/region advantage, collaborations and communication, and the fact that the region in which the university is located have value that will be the subject of research stand out. Among the threats, problems related to the city, problems in students’ tendency to choose these universities, financial inadequacy and problems with academic staff were among the prominent findings. Regarding the reflection of specialization units on the organizational structure, it has been found that there are mainly coordinatorships, units, work areas and groups related to the field of specialization have been formed, and there are periodicals published on the subject of specialization.

Anahtar Kelimeler

• Regional development-oriented universities
• smart specialization
• mission differentiation
• strategic plan
• SWOT analysis

Bölgesel Kalkınma Odaklı Üniversitelerin Misyon Farklılaşması ve İhtisaslaşma Alanlarının GZFT Analizleri Bağlamında İncelenmesi

Öz

Bilginin üretilmesi ve yayılmasında önemli işlevleri/görevleri olan üniversiteler ortaya çıktığı günden bu yana bir değişim içerisindedir. Bu bağlamda Avrupa Komisyonu tarafından ortaya atılan akıllı uzmanlaşma kavramından yola çıkarak ulusal değil bölgesel kalkınmaya bir odaklanma söz konusudur. Temel yetenekler üzerinden bölgesel kalkınma amacından yola çıkarak Türkiye’de de 2016 yılında Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından “Bölgesel Kalkınma Odaklı Misyon Farklılaşması ve İhtisaslaşması” projesi başlatılmıştır. Araştırmanın amacı Bölgesel Kalkınma Odaklı Misyon Farklılaşması ve İhtisaslaşma projesine dahil olan üniversitelerin misyon ve ihtisaslaşma alanlarının stratejik plan ve organizasyon yapılarına nasıl yansıdığını anlamaya ve açıklamaya çalışmaktır. Bu kapsamda üniversitelerin stratejik planları GZFT analizleri özelinde içerik analizine tabi tutulmuştur. Yapılan incelemede söz konusu üniversitelerin güçlü yönleri; fiziksel ve sosyal imkânlar, iletişim ve iş birliği, teknolojik altyapı/imkânlar ve üniversitenin şehre/bölgeye katkısı olarak belirtilmiştir. Zayıf yönler arasında ise fiziksel altyapı/altyapı yetersizliği, mali kaynak eksikliği ve akademik kadroya ilişkin sorunlar yer almaktadır. Fırsatlar arasında şehir/bölge avantajı, iş birlikleri ve iletişim ile üniversitenin içinde bulunduğu bölgenin araştırmaya konu olacak değerinin olması öne çıkmaktadır. Tehditler arasında şehir ile ilgili sorunlar, öğrencilerin üniversite tercihlerinde söz konusu üniversiteleri tercih etme eğilimindeki sorunlar, mali yetersizlik ve akademik personel ile ilgili sorunlar öne çıkan bulgular arasında yer almıştır. İhtisaslaşma birimlerinin organizasyon yapısına yansıması konusunda ise ağırlıklı olarak koordinatörlüklerin olduğu, ihtisaslaşma alanı ile ilgili birimler, çalışma alanları ve gruplar oluştuğu ve ihtisaslaşma konusu ile ilgili çıkarılan süreli yayınların olduğu bulgularına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bölgesel kalkınma odaklı üniversiteler
• akıllı uzmanlaşma
• misyon farklılaşması
• stratejik plan
• GZFT analizi

Kaynakça

1. Aksaray Üniversitesi. (2019). Aksaray Üniversitesi stratejik plan 2020-2024. https://strateji.aksaray.edu.tr/dosya/ff7a6e68-b0e4-47da-bfb3-c7d02108af6c.pdf
2. Albulescu, I., & Albulescu, M. (2014). The university in the community. The university’s contribution to local and regional development by providing educational services for adults. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 142. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.07.578
3. Al-Youbi , A. O., Zahed, A. M., Nahas, M. N., & Hegazy, A. A. (2021). The Leading world’s most innovative universities. Springer.
4. Artvin Çoruh Üniversitesi. (2022). Artvin Çoruh Üniversitesi 2023-2027 stratejik planı. https://www.artvin.edu.tr/uploads/strj.artvin.edu.tr/userfiles/files/A%C3%87%C3%9C%202023-2027%20STRATEJ%C4%B0K%20PLANI%20-De%C4%9Frl_Rap_Sonras%C4%B1%2029_06_2022.pdf
5. Baker, D. D., & Markin, R. J. (1993). A Framework for Strategic Planning and Change in Higher Education: The Case of a Business School. Paper presented at the AIR 1993 Annual Forum Paper Chicogo, IL.
6. Bartın Üniversitesi. (2023). Bartın Üniversitesi 2024-2028 dönemi stratejik planı. https://cdn.bartin.edu.tr/sgdb/b35160c5-1986-4cf2-a8ff-31ceb009fdf9/bartinuniversitesi20242028stratejikplani_BAv5dij.pdf
7. Batman Üniversitesi. (2022). Batman Üniversitesi 2023-2027 stratejik planı. https://batman.edu.tr/images/files/%C4%B0dari%20Birimler/Strateji_DB/Belge%20ve%20Formlar/Batman_Universitesi_2023-2027_Stratejik_Plani.pdf
8. Beyazlı, D. Ş., Aydemir, Ş., & Aydemir , S. (2005). Girişimci üniversite, Karadeniz Teknik Üniversitesi- İş dünyası, sorunlar beklentiler-olası çözümler. Doğu Karadeniz Bölgesi Kalkınma Sempozyumu. Trabzon.

9. Bingöl Üniversitesi. (2023). Bingöl Üniversitesi stratejik plan 2023-2027. https://strateji.bingol.edu.tr/media/23510/2023-2027-stratejik-plani.pdf
10. Bitlis Eren Üniversitesi. (2022). Bitlis Eren Üniversitesi stratejik plan 2023-2027. https://www.beu.edu.tr/Dosyalar/Birimler/17/Stratejik%20Plan/2023_2027_S.plan-taslak-son-baski.pdf
11. Bogdan, R. C., & Biklen, S. K. (1992). Qualitative research for education: An introduction to theory and methods. Boston: Allyn and Bacon.
12. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi. (2021). Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi stratejik plan 2022-2026. https://sgdb.mehmetakif.edu.tr/upload/sgdb/52-form-229-30044545-makue-2022-2026-stratejik-plani.pdf
13. Büyük, K., & Yavaşı, M. (2010). The strategic role of universities in local and regional development: Case of Cankiri Karatekin University-Turkey. 2nd International Symposium on Sustainable Development. Sarajevo.
14. Chakrabart, A. K., & Lester , R. K. (2002). Regional economic development: Comparative case studies in the US and Finland. IEEE International Engineering Management Conference, 2.
15. Charles, D. (2003). Universities and territorial development: Reshaping the regional role of UK universities. Local Economy, 18(1), 7-20. https://doi.org/10.1080/0269094032000073780
16. Chatterton, P., & Goddard , J. (2000). The response of higher education institutions to regional needs. European Journal of Education, 35(4), 475-496.
17. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. Thousand Oaks: Sage.
18. Çankırı Karatekin Üniversitesi. (2021). Çankırı Karatekin Üniversitesi 2022-2026 stratejik plan. https://krtknadmn.karatekin.edu.tr/files/strateji/2021/Sep/2022-2026-stratejik-plan.pdf
19. Çetinsaya, G. (2014). Büyüme, kalite, uluslararasılaşma: Türkiye yükseköğretimi için bir yol haritası. Yükseköğretim Kurulu Yayın No: 2014/2. https://www.yok.gov.tr/Documents/Yayinlar/Yayinlarimiz/buyume-kalite-uluslararasilasma-turkiye-yuksekogretim-icin-bir-yol-haritasi.pdf
20. Drucker, J., & Goldstein, H. (2007). Assessing the regional economic development impacts of universities: A review of current approaches. International Regional Science Review, 30(1), 20-46. https://doi.org/10.1177/0160017606296731
21. Düzce Üniversitesi. (2019). Düzce Üniversitesi stratejik plan 2020-2024. https://strateji.duzce.edu.tr//Dokumanlar/strateji/Stratejikplan/Stratejik_Plan_20-24.pdf
22. Erdem, A. R. (2016). Üniversite anlayışındaki değişim: Birinci nesil üniversiteden dördüncü nesil üniversiteye. Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi, 6(16), 21-52.
23. Erdoğmuş, N. (2019). Geleceğin Türkiyesinde yükseköğretim. https://ilke.org.tr/images/yayin/pdf/gelecegin_turkiyesi_yuksekogretim_rapor.pdf
24. Esparza-Masana, R. (2022). Towards smart specialisation 2.0. main challenges when updating strategies. Journal of the Knowledge Economy, 13, 635-655.
25. Fonseca, L., & Nieth, L. (2021). The role of universities in regional development strategies: A comparison across actors and policy stages. European Urban and Regional Studies, 28(3), 298-315. https://doi.org/10.1177/0969776421999743
26. Foray, D., & Y Van Ark, B. (2007). Smart specialisation in a truly integrated research area is the key to attracting more R&D to Europe. Knowledge economists policy.
27. Foray, D. (2015). Smart specialisation: Opportunities and challenges for regional innovation policy. Routledge.
28. Garlick, S. (1998). Creative associations in special places: Enhancing the partnership role of universities in building competitive regional economies. Canberra: Education, Training and Young Affairs.
29. Giresun Üniversitesi. (2019). Giresun Üniversitesi stratejik plan 2020-2024. https://sgdb.giresun.edu.tr/Files/Images/gru-2020-2024-stratejik-p-6674.pdf
30. Goddard, J. (2011). Connecting universities to regional growth: A practical guide. 3. Smart Specialisation Platform.
31. Goddard, J.; Kempton, L.; Vallance, P. (2013), “Universities and smart specialisation: challenges, tensions and opportunities for the innovation strategies of European Regions”, Ekonomiaz, 83–102.
32. Goldstein, H. A., Maier, G., & Luger, M. I. (1995). The university as an instrument for economic and business development: U.S. and European comparisons. D. D. Dill, & B. Sporn, Emerging patterns of social demand and university reform: Through a glass darkly (s. 105-133). Elmsford, NY: Pergamon.
33. Gulc, A. (2015). Analysis of methodological approach to identify smart specialization on the example of polish regions. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 213, 817-823. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.11.483
34. Güler, S. B., Usta, I., & Karalar, S. (2016). Bölgesel gelişimde üniversite stratejilerinin rolü: Edirne ili üzerine bir araştırma. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(3), 7-23.
35. Gümüşhane Üniversitesi. (2022). Gümüşhane Üniversitesi 2023-2027 stratejik planı. https://strateji.gumushane.edu.tr/media/uploads/strateji/files/gumushane-universitesi-2023-2027-stratejik-plan.pdf
36. Günay, A. (2021). Türkiye’de bölgesel kalkınma odaklı üniversitelerin topluma hizmet faaliyetlerinin değerlendirilmesi üzerine bir çalışma. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 4(2), 168-174. https://doi.org/10.26701/uad.975179
37. Hansen, A. (2003). İletişim araştırmalarında içerik çözümlemesi. (M. S. Çebi, Çev.) Ankara: Alternatif Yayınları.
38. Healy, A. (2016). Smart specialization in a centralized state: Strengthening the regional contribution in North East Romania. European Planning Studies, 24(8), 1527-1543. https://doi.org/10.1080/09654313.2016.1184233
39. Hitit Üniversitesi. (2020). Hitit Üniversitesi 2021-2025 stratejik plan. https://cdn.hitit.edu.tr/sgdb/files/19830_2303310930782.pdf
40. Iğdır Üniversitesi. (2020). Iğdır Üniversitesi stratejik plan 2021-2025. https://strateji.igdir.edu.tr/stratejik-planlar
41. Karadağ, N., & Balkar, B. (2022). An Investigation of Mission Differentiation and Specialization in Turkish Universities in the Context of Strategic Objectives. Tuning Journal for Higher Education, 10(1), 189-226. https://doi.org/10.18543/tjhe.2231
42. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi. (2023). Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi 2024-2028 stratejik planı. https://dosya.kmu.edu.tr/strateji/userfiles/files/Stratejik%20Y%C3%B6netim/2024_2028_Stratejik_Plan_Calismalari/KMU_2024-2028_STRATEJIK_PLAN_KITABI.pdf
43. Kastamonu Üniversitesi. (2022). Kastamonu Üniversitesi 2020-2024 stratejik planı. https://strateji.kastamonu.edu.tr/images/Stratejik_Plan_G%C3%BCncel_Versiyon.pdf
44. Kempton, L. (2015). Delivering smart specialisation in peripheral regions: The role of universities. Regional Studies, Regional Science, 2(1), 489-496. https://doi.org/10.1080/21681376.2015.1085329
45. Kempton, L., Goddard, J., Edwards, J., Hegyi, F. B., & Elena Perez, S. (2014). Universities and smart specialisation. European Commission JRC Technical Reports.
46. Kennedy, M. (2014). Globalizing knowledge. USA: Stanford University Press.
47. Kırklareli Üniversitesi. (2022). Kırklareli Üniversitesi stratejik plan 2023-2027. http://www.sp.gov.tr/upload/xSPStratejikPlan/files/JhGl6+KirklareliUniversitesi2023-2027StratejikPlani.pdf
48. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi. (2021). Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi 2022-2026 stratejik plan. https://idari.ahievran.edu.tr/epdf/2022-2026-stratejik-plan/tr/4
49. Krippendorff, K. (2019). Content analysis: An introduction to its methodology. Thousand Oaks, CA: Sage.
50. Kumral, N., & Güçlü, M. (2015). Akıllı uzmanlaşmaya yönelik bölgesel araştırma ve yenilik stratejisi hazırlama kılavuzu. Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı.
51. Maxwell, J. A. (1992). Understanding in qualitative research. Harvard Educational Review, 62, 979-1000.
52. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber. (S. Turan, Çev.) Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
53. Munzur Üniversitesi. (2019). Munzur Üniversitesi 2020-2024 stratejik plan. https://www.munzur.edu.tr/birimler/idari/sgd/Pages/belgeler.aspx
54. Muş Alparslan Üniversitesi. (2020). Muş Alparslan Üniversitesi 2021-2025 stratejik planı. http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/s/2537/Mus+Alparslan+Universitesi+2021-2025
55. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi. (2022). Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi stratejik plan 2023-2027. https://dosyalar.nevsehir.edu.tr/ff278e83bcbb009cdf4fefc7f1f9d930/2023-2027-stratejik-plani.pdf
56. OECD. (2007). Four future scenarios for higher education. OECD.
57. OECD. (2012). Draft synthesis report on innovation driven-growth in regions: The role of smart specialisation.
58. OECD. (2013). Innovation-driven growth in regions: The role of smart specialisation.
59. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi. (2023). Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi 2024-2028 stratejik planı. https://www.osmaniye.edu.tr/oku_img/altmenu/SONER%20RAPORLAR/OSMAN%C4%B0YE%20KORKUT%20ATA%20%C3%9CN%C4%B0VERS%C4%B0TES%C4%B0%202024-2028%20STRATEJ%C4%B0K%20PLANI.pdf
60. Özdemir, P. (2022). Reflections on the benefits of a regional development-oriented university in maritime: The case of Tuzla region. Kent Akademisi, 15(4), 1542-1758. https://doi.org/10.35674/kent.1165345
61. Ranga, M. (2018). Smart specialization as a strategy to develop early-stage regional innovation systems. European Planning Studies, 26(11), 2125-2146. https://doi.org/10.1080/09654313.2018.1530149
62. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi. (2022). Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi stratejik plan 2023-2027. https://strateji.erdogan.edu.tr/Files/Images/sp23-27rapor-siteye-atila...-24112022085631.pdf
63. Siirt Üniversitesi. (2022). Siirt Üniversitesi stratejik planı 2023-2027. http://www.sp.gov.tr/upload/xSPStratejikPlan/files/DuML2+Siirt_Universitesi_2023-2027_Stratejik_Plani.pdf
64. Smith, T. R., Drabenstott, M., & Gibson, L. (1987). The role of universities in economic development. Economic Review, 72(9), 3-21.
65. Sungur, O. (2015). Üniversitelerin bölgesel kalkınmada değişen rolü ve girişimci üniversite kavramı. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(4), 35-61.
66. Şahin, M., & Alkan, R. M. (2016). Yükseköğretimde değişim dönüşüm süreci ve üniversitelerin genişleyen rolleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 297-307.
67. Tekoğlu, A. S. (2023). Akıllı uzmanlaşma yoluyla bölgesel kalkınmada üniversitelerin rolü. Bölgesel Kalkınma Dergisi, 1(2), 171-192.
68. Telli Üçler, Y. (2015). Bölgesel kalkınmadaüniversite-sanayi işbirliği’nin sanayiye, devlete ve üniversiteye yararları: Konya ili özelinde bir araştırma. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 41, 107-120.
69. Tutar, F., Ekici, M., & Tutar, N. F. (2023). Türkiye’de üniversitelerin ekonomik kalkınmada değişen rolü: Bölgesel kalkınma odaklı üniversiteler. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 18(1), 1-15. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1211659
70. Uşak Üniversitesi. (2021). Uşak Üniversitesi 2020-2024 stratejik plan. https://strateji.usak.edu.tr/upload/strateji/Bn2sSlHTx7_U%C5%9Fak%20%C3%9Cniversitesi%202020-2024%20Stratejik%20Plan%C4%B1%20(G%C3%BCncellenmi%C5%9F%20Versiyon).pdf
71. Weber, R. P. (1989). Basic content analysis. London: Sage.
72. Wissema, J. G. (2009). Towards the third generation university, managing the university in transition. Cheltenham: Edward Elgar Publishing.
73. Woolford, J. L., & Boden , M. (2021). Higher education for smart specialisation: A handbook. Luxembourg: Publications Office of the European Union.
74. YÖK. (2020). Yükseköğretimde yeni YÖK projeleri: Yükseköğretimde ihtisaslaşma ve misyon farklılaşması. Ankara.
75. Yin, R. (1984). Case study research: design and methods. California: Sage Publications.
76. Yozgat Bozok Üniversitesi. (2021). Yozgat Bozok Üniversitesi 2022-2026 stratejik plan. https://bozok.edu.tr/Dosya/6168890b-0.pdf
77. Yücel, E. H., & Çalık, T. (2023). Yükseköğretimde bölgesel kalkınma odaklı misyon farklılaşması ve ihtisaslaşmaya yönelik durum analizi. Yükseköğretim Dergisi, 13(3), 473-490. https://doi.org/10.53478/yuksekogretim.1223074