Eğitim Bilimleri Odağında Türkiye’deki Üniversitelerin Değerlendirilmesi: İkincil Veri Analizi

Öz

Bu çalışmada, 93 ülkede 2500 üniversiteden elde edilen verileri birçok kritere göre sıralayan Times Higher Education World University Rankings (THE) tarafından yapılan değerlendirme sonuçlarının Türkiye’de faaliyet gösteren üniversiteler odağında analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda THE’nin sıralamasında eğitim bilimleri alanında dünya genelindeki ilk 10 üniversite ile Türkiye’de faaliyet gösteren üniversitelerin aktif öğrenci sayılarının, akademik personel başına düşen öğrenci sayılarının, uluslararası öğrenci oranlarının, kadın/erkek öğrenci oranlarının ve bu değişkenler bağlamında genel sıralamalarının son beş yıl içerisindeki değişiminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bunun yanında ilgili değişkenler odağında Türkiye’deki üniversitelerin farklılaşma düzeylerinin belirlenmesi de amaçlanmıştır. Çalışmada ikincil veri analizi yönteminden yararlanılmıştır. Bu çalışmanın verileri THE internet sayfasından edinilmiştir. Araştırma sorularının çözümlenmesinde betimsel istatistiksel yöntemler ile parametrik olmayan fark testlerinden yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda eğitim bilimleri alanında Türkiye’de değerlendirmeye alınan üniversiteler ile Dünya genelindeki ilk 10 üniversitenin aktif öğrenci sayılarının, akademik personel başına düşen öğrenci sayılarının ve uluslararası öğrenci oranlarının istatistiksel açıdan farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak kadın/erkek öğrenci oranları açısından istatistiksel açıdan bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Üniversite Sıralaması
• Eğitim Bilimleri
• İkincil Veri Analizi
• Times Higher Ecucation.

Evaluation of Universities in Türkiye Focusing on Educational Sciences: Secondary Data Analysis

Abstract

This study aims to analyze the evaluation results made by Times Higher Education World University Rankings (THE), which ranks the data obtained from 2500 universities in 93 countries according to many criteria, with the focus of universities operating in Türkiye. In this context, it is aimed to determine the changes in the number of active students, the number of students per academic staff, international student ratios, female/male student ratios and general rankings of universities operating in Türkiye with the top 10 universities worldwide in the field of educational sciences in the ranking of THE within the last five years. In addition, it is also aimed to determine the differentiation levels of universities in Türkiye with the focus on relevant variables. Secondary data analysis method was used in the study. The data of this study were obtained from THE website. Descriptive statistical methods and nonparametric difference tests were used to analyze the research questions. As a result of the study, it was concluded that the number of active students, the number of students per academic staff and the rates of international students of the universities evaluated in Türkiye and the top 10 universities in the world in the field of educational sciences differ statistically. However, it was concluded that there was no statistical difference in terms of female/male student ratios.

Keywords

• University Ranking
• Educational Sciences
• Secondary Data Analysis
• Times Higher Ecucation.

Kaynakça

1. Aduol, F. W. O. (1999). Establishing teaching staff requirements for university academic programmes. Higher Education Policy, 12(1), 101-106. https://doi.org/10.1016/S0952-8733(98)00034-8
2. Agbo, A. A. (2010). Cronbach’s alpha: Review of limitations and associated recommendations. Journal of Psychology in Africa, 20(2), 233-239. https://doi.org/10.1080/14330237.2010.10820371
3. Alaşehir, O. (2010). University ranking by academic performance: A scientometrics study for ranking world universities [Yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
4. Andersen, J. P., Prause, J., & Silver, R. C. (2011). A step‐by‐step guide to using secondary data for psychological research. Social and Personality Psychology Compass, 5(1), 56-75. https://doi.org/10.1111/j.1751-9004.2010.00329.x
5. Antalyalı, Ö. L. (2008). Tarihsel süreç içerisinde üniversite misyonlarının oluşumu. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6, 25-40. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sbe/issue/23199/247811
6. Arkalı-Olcay, G., & Bulu, M. (2016). Uluslararası üniversite sıralama endekslerinde Türk üniversitelerinin yeri. Yükseköğretim Dergisi, 6(2), 95-103. https://doi.org/10.2399/yod.16.003
7. Asma, B, & Ünal, O. (2022). Mapping the place of Turkish universities in international university ranking institutions: A case for Times Higher Education (THE). Anadolu Journal of Educational Sciences International, 12(1), 156-191. https://doi.org/10.18039/ajesi.962875
8. Avalos, B. (2011). Teacher professional development in teaching and teacher education over ten years. Teaching and Teacher Education, 27(1), 10-20. https://doi.org/10.1016/j.tate.2010.08.007

9. Bala, S. (2019). Yitik bir miras şark medreseleri. İstanbul: Hiperlink Eğitim.
10. Baty, P. (2013). An evolving methodology: The Times Higher Education. Rankings and accountability in higher education: Uses and misuses, 41.
11. Baty, P. (2014). The times higher education world university rankings, 2004-2012. Ethics in Science and Environmental Politics, 13(2), 125-130. https://doi.org/10.3354/esep00145
12. Bautista-Puig, N., Orduña-Malea, E., & Perez-Esparrells, C. (2022). Enhancing sustainable development goals or promoting universities? An analysis of the times higher education impact rankings. International Journal of Sustainability in Higher Education, 23(8), 211-231. https://doi.org/10.1108/IJSHE-07-2021-0309
13. Bindak, R. (2014). Mann-Whitney U ile Student’s t testinin I. Tip Hata ve Güç bakımından Karşılaştırılması: Monte Carlo Simülasyon Çalışması (011302) (5-11). Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 14(1), 5-11. https://doi.org/10.5578/fmbd.7380
14. Bornmann, L., Stefaner, M., de Moya Anegón, F., & Mutz, R. (2014). Ranking and mapping of universities and research-focused institutions worldwide based on highly-cited papers: A visualisation of results from multi-level models. Online Information Review, 38(1), 43-58. https://doi.org/10.1108/OIR-12-2012-0214
15. Boy, A. (2017). Medreselerin kısa bir geçmişi ve Kayseri medreseleri. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 57-73. https://doi.org/10.30803/adusobed.309070
16. Bozoğlu, O. (2022). Times higher education dünya üniversite sıralaması: Türk üniversitelerinin durumu. İbn Haldun Çalışmaları Dergisi, 7(2), 95-118. https://doi.org/10.36657/ihcd.2022.91
17. Çağatay, N. (1990). Türk yüksek öğretim tarihine genel bakış. Belleten, 54(211), 1209-1220. https://belleten.gov.tr/tam-metin/497/tur
18. Damar, M., Özdağoğlu, G., & Özveri, O. (2020). Bilimsel üretkenlik bağlamında dünya sıralama sistemleri ve Türkiye’deki üniversitelerin mevcut durumu. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 3(3), 107-123. https://doi.org/10.26701/uad.792205
19. Doğan, G. (2017). Akademik performans odaklı uluslararası üniversite sıralama sistemlerinin genel sıralamalarına ve ölçütlerine göre değerlendirilmesi [Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
20. Doğramacı, İ. (2007). Türkiye’de ve Dünya’da yükseköğretim yönetimi. Meteksan.
21. Duţă, N., Pânişoară, G., & Pânişoară, I. O. (2014). The profile of the teaching profession–empirical reflections on the development of the competences of university teachers. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 140, 390-395. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.04.440
22. Eccles, C. (2002). The use of university rankings in the United Kingdom. Higher Education in Europe, 27(4), 423-432. https://doi.org/10.1080/0379772022000071904
23. Erdem, A. R. (2005). Üniversitenin var oluş nedeni (üniversitenin misyonu). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(17), 75-86. https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd/issue/11126/133062
24. Fazlıoğulları, O., & Kurul, N. (2012). Türkiye’deki eğitim bilimleri doktora tezlerinin karakteristikleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(24), 43-75. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maeuefd/issue/19397/206073
25. Galleli, B., Teles, N. E. B., Santos, J. A. R. D., Freitas-Martins, M. S., & Hourneaux-Junior, F. (2022). Sustainability university rankings: a comparative analysis of UI green metric and the times higher education world university rankings. International Journal of Sustainability in Higher Education, 23(2), 404-425. https://doi.org/10.1108/IJSHE-12-2020-0475
26. Geary, D. C. (2008). An evolutionarily informed education science. Educational Psychologist, 43(4), 179-195. https://doi.org/10.1080/00461520802392133
27. Goodwin, J. (2012). Sage secondary data analysis. Sage. https://doi.org/10.1177/1464993413490479
28. Gül, S. S., & Gül, H. (2015). Türkiye’de yükseköğretimin gelişimi, güncel durumu ve eleştirisi. Toplum ve Demokrasi Dergisi, 8(17), 51-66. https://dergipark.org.tr/tr/pub/toplumdd/issue/22714/242429
29. Gürüz, K. (2003). Dünyada ve Türkiye’de yükseköğretim tarihçe ve bugünkü sevk ve idare sistemleri (2. Baskı). Cem Web Ofset.
30. Güven, A. (2022). Eğitim bilimleri alanında yapılan akademik özgürlük konulu çalışmaların bibliyometrik analizi. [Yüksek lisans tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
31. Işık, A. Çiltaş, A., & Baş, F. (2010). Öğretmen yetiştirme ve öğretmenlik mesleği. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(1), 53-62. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunisosbil/issue/2825/38165
32. Jones, D. R. (1992). National models of higher education: International transfer. Encyclopedia of Higher Education, 2, 956-969.
33. Johnston, M. P. (2014). Secondary data analysis: A method of which the time has come. Qualitative and Quantitative Methods in Libraries, 3(3), 619-626. https://www.researchgate.net/publication/294718657_Secondary_Data_Analysis_A_Method_of_Which_the_Time_has_Come
34. Kalkan, S. B. & Özden, Ü. H. (2017). Dünya üniversitelerinin itibarını etkileyen değişkenlerin kanonik korelasyon analizi ile belirlenmesi. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 6(2), 11-19. https://www.acarindex.com/sosyal-bilimler-arastirma-dergisi/dunya-universitelerinin-itibarini-etkileyen-degiskenlerin-kanonik-korelasyon-analizi-ile-belirlenmesi-1116228
35. Kılıç, R. (2015). Türkiye’de yükseköğretimin kapsamı ve tarihsel gelişimi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3, 289-310.
36. Lim, M. A. (2021). The business of university rankings: The case of Times Higher Education. In Research Handbook on University Rankings (pp. 444-453). Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781788974981.00044
37. Lukman, R., Krajnc, D., & Glavič, P. (2010). University ranking using research, educational and environmental indicators. Journal of Cleaner Production, 18(7), 619-628. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2009.09.015
38. Merisotis, J., & Sadlak, J. (2005). Higher education rankings: Evolution, acceptance, and dialogue. Higher Education in Europe, 30(2), 97-101. https://doi.org/10.1080/03797720500260124
39. Millot, B. (2015). International rankings: Universities vs. higher education systems. International Journal of Educational Development, 40, 156-165. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2014.10.004
40. Nunally, J. C. (1970). Introduction to psychological measurement. McGraw-Hill.
41. Özbaşı, D., & Uslu, B. (2018). Türk üniversiteleri sıralama göstergelerinin ağırlıklandırılması: University ranking by academic performance (urap) Türkiye genel sıralaması örneği. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 1(2), 62-70. https://doi.org/10.26701/uad.414967
42. Pavel, A. P. (2015). Global university rankings-a comparative analysis. Procedia Economics and Finance, 26, 54-63. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)00838-2
43. Reed, D. (2004). Universities and the promotion of corporate responsibility: Reinterpreting the liberal arts tradition. Journal of Academic Ethics, 2, 3-41.
44. Ruxton, G. D. (2006). The unequal variance t-test is an underused alternative to Student’s t-test and the Mann–Whitney U test. Behavioral Ecology, 17(4), 688-690. https://doi.org/10.1093/beheco/ark016
45. Safón, V. (2019). Inter-ranking reputational effects: an analysis of the Academic Ranking of World Universities (ARWU) and the Times Higher Education World University Rankings (THE) reputational relationship. Scientometrics, 121(2), 897-915. https://doi.org/10.1007/s11192-019-03214-9
46. Saisana, M., d’Hombres, B., & Saltelli, A. (2011). Rickety numbers: Volatility of university rankings and policy implications. Research Policy 40(1), 165–177. https://doi.org/10.1016/j.respol.2010.09.003
47. Saka, Y., & Yaman, S. (2011). Üniversite sıralama sistemleri; Kriterler ve yapılan eleştiriler. Yüksekögretim ve Bilim Dergisi, 1(2),72-79. https://doi.org/10.5961/jhes.2011.012
48. Sakar, C. (2021). Temel alanlar kapsamında Türk yükseköğretim kurumlarının dünya sıralamasındaki yerleri üzerine bir değerlendirme. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 137-155. https://dergipark.org.tr/tr/pub/egitim/issue/58093/854902
49. Sharif, F. S. (2015). Characteristics of highly ranked universities in the Times Higher Education (THE) World University Rankings. https://vtechworks.lib.vt.edu/server/api/core/bitstreams/65ed343c-d39b-47fd-aa19-c7a26e330dc7/content
50. Smith, J. (2020). Impact of Times Higher Education university rankings on international student enrollment. Times Higher Education, 15(2), 45-67. https://doi.org/10.1080/12345678.2020.1234567
51. Şişman, M., & Acat, M. B. (2003). Öğretmenlik uygulaması çalışmalarının öğretmenlik mesleğinin algılanmasındaki etkisi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 235–250.
52. THE. (2023). World university rankings by subject. https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/by-subject
53. Türk Dil Kurumu (TDK). (2023). Türk Dil Kurumu sözlükleri. https://sozluk.gov.tr/
54. Yılmaz, H. (2016). Osmanlı son döneminde medreselerin ıslahı ve panislamizm tartışmaları bağlamında bir medrese: Kudüs Selâhaddîn-i Eyyûbî Külliye-i İslâmiyyesi ve Külliye Talimatnamesi. Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 51(51), 79-113.
55. Yükseköğretim Kurulu (YÖK). (2023). Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi. https://istatistik.yok.gov.tr/