Halkla İlişkiler ve Pazarlama Stratejileri Ekseninde Türk Yükseköğretim Kurumlarının Akreditasyon Programlarında Uygulanan PUKÖ Döngüsünün İncelenmesi

Öz

Yükseköğretim hizmetlerinin yoğun rekabet alanı haline geldiği günümüzde Üniversiteler üstünlüklerini, başarılarını ve dolayısıyla tanınırlık, imaj ve itibarlarını devam ettirebilmek için kalite faktörüne önem vermeye başlamışlardır. Ancak bu sayede ulusal veya uluslararası düzeyde marka üniversite olmak ve itibar kazanmak mümkün olabilmektedir. Başta vakıf üniversiteleri olmak üzere tüm üniversiteler, kamuoyunda bilinirliklerini arttırmak, kurum kimliği ve kurum imajlarını oluşturmak, misyon ve vizyonlarını belirlemek amacıyla yoğun tanıtım faaliyetleri yapmakta, bu amaçla pazarlama ve halkla ilişkiler stratejilerinden yoğun olarak yararlanmaktadırlar. Bu bağlamda, planlı faaliyetler ve sistemli çalışmalarla tüm uygulamalarda adım adım kalite yaratma ve böylece tüm paydaşlarda güven oluşturma amacına hizmet eden kalite yönetimi çalışmaları ise üniversitelerin önemsedikleri uygulamalar arasında yer almaktadır. Yükseköğretim kurumlarında kalite güvencesi, eğitim-öğretim, araştırma-geliştirme, toplumsal katkı ve yönetim sistemi süreçlerinin PUKÖ döngüsü kapsamında değerlendirilmesini sağlayan bir dış değerlendirme yöntemi olan Kurumsal akreditasyon programları ilk kez 2020 yılında uygulanmaya başlamıştır. Bu çalışmada, pazarlama ve halkla ilişkiler stratejileri ile entegre bir uygulama olan Shewhart öğrenme-iyileştirme döngüsü ya da Deming döngüsü (Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al) olarak da adlandırılan ve yönetim düşüncesini istatistiksel analizle birleştiren, üniversitelerin stratejik plan ve hedeflerini gerçekleştirmelerinde ve kalite yönetim sisteminin yerleştirilmesinde etkin bir strateji olan PUKÖ döngüsü bağlamında, 2022 yılında akreditasyona başvurmuş ve 5 yıl süreyle tam akreditasyon almış 5 Üniversite tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında, pazarlama ve halkla ilişkiler disiplinlerinin Yükseköğretim Kalite Süreçlerinde başvurulan PUKÖ Döngüsü Yöntemi ile ortak çalışma ve ilgi alanlarının olduğu, benzer amaçlara yönelik uygulamalar yapıldığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Halkla ilişkiler stratejileri
• Pazarlama stratejileri
• PUKÖ döngüsü
• Kalite yönetimi
• Kalite Güvence Sistemi
• Akreditasyon

PDCA Cycle Applied in the Accreditation Programs of Turkish Higher Education Institutions on the Axis of Public Relations and Marketing Strategies Review

Abstract

Today, when higher education services have become an area of intense competition, universities have begun to attach importance to the quality factor in order to maintain their superiority, success and therefore recognition, image and reputation. Only in this way is it possible to become a brand university and gain reputation at the national or international level. All universities, especially foundation universities, carry out intensive promotional activities in order to increase their awareness in the public, create their corporate identity and corporate image, and determine their mission and vision, and they make extensive use of marketing and public relations strategies for this purpose. In this context, quality management studies, which serve the purpose of creating quality step by step in all applications through planned activities and systematic studies and thus creating trust in all stakeholders, are among the practices that universities care about. It is an external evaluation method that enables the evaluation of quality assurance, education-training, research-development, social contribution and management system processes in higher education institutions within the scope of the PDCA cycle. Corporate accreditation programs began to be implemented for the first time in 2020. In this study, the Shewhart learning-improvement cycle or the Deming cycle (Plan-Do-Check-Act), which is an integrated practice with marketing and public relations strategies and combines management thought with statistical analysis, helps universities realize their strategic plans and goals. In the context of the PDCA cycle, which is an effective strategy in establishing the quality management system, 5 Universities that applied for accreditation in 2022 and received full accreditation for 5 years were examined with the thematic analysis method. Based on the findings, it has been observed that the disciplines of marketing and public relations share common areas of collaboration and interest with the PUKÖ Cycle Method applied in Higher Education Quality Processes, and similar practices are implemented towards common goals.

Keywords

• Public relations strategies
• Marketing strategies
• PDCA cycle
• Quality management
• Quality Assurance System
• Accreditation

Kaynakça

1. Baltacı, A. (2021), Yeni normalde dijital dönüşüm ve sosyal ağlarda içerik pazarlamasına stratejik bir bakış. Güncel Pazarlama Yaklaşımları ve Araştırmaları Dergisi, 2(1), 56-70.
2. Best, M., & Neuhauser, D. (2006). Walter A Shewhart, 1924, and the Hawthorne factory. BMJ quality & safety, 15(2), 142-143. https://doi.org/10.1136/qshc.2006.018093
3. Cooper, R. G. (1990). Stage-gate systems: A new tool for managing new products. Business Horizons, 33(3), 44-54. https://doi.org/10.1016/0007-6813(90)90040-i 
4. Cutlip, S. M. (1962). Effective public relations. Pearson Education India.
5. Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. MIT Press.
6. Demirtaş, M. (2012). Vakıf üniversitelerinin tanıtım faaliyetlerinin öğrenci tercihleri üzerindeki etkileri: İstanbul Aydın Üniversitesi öğrencilerine yönelik bir araştırma. e-Journal of New World Sciences Academy, 7(4), 212-231.
7. Derdiyok, T. (2019). Üniversitelerde kalite güvence sistemi kapsamında PUKÖ yönetim döngüsü uygulamasında bir model önerisi. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 173-198.
8. Dudzevičiūtė, G., & Peleckienė, V. (2010). Marketing strategy process: quantitative analysis of the customers’ satisfaction. Business: theory and practice, 11(4), 345-352.

9. Efor OSGB. (n.d.). PUKÖ döngüsü. Efor OSGB. https://eforosgb.com/puko-dongusu/ (Erişim Tarihi: 20 Ocak 2024).
10. Gecikli, F. (2023, Ocak 20). Stratejik iletişim yönetimi. Akademik Akıl. https://www.akademikakil.com/stratejik-iletisim-yonetimi/fatmagecikli/
11. Griffin, A., & Hauser, J. R. (1996). Integrating R&D and marketing: A review and analysis of the literature. Journal of Product Innovation Management: An International Publication of the Product Development & Management Association, 13(3), 191-215. https://doi.org/10.1111/1540-5885.1330191
12. Imai, M. (1986). Kaizen: The key to Japan’s competitive success. Random House.
13. Juran, J. M. (1992). Juran on quality by design: The new steps for planning quality into goods and services. Free Press.
14. Kılanç, B., Ataseven, S., & Gürgen, G. (2009, April 16-17). Yükseköğretim programlarına ÖSS ile yerleşme performansını ölçmeye ve kıyaslamaya yönelik bir puanlama önerisi, ÖPP. Türkiye’nin 2023 vizyonunda üniversiteye giriş sistemi: Sorunlar, öneriler ve çözümler kongresi, Ankara, Türkiye. Atılım Üniversitesi Yayınları, (31), 96-105.
15. Kohli, A. K., & Jaworski, B. J. (1990). Market orientation: the construct, research propositions, and managerial implications. Journal of marketing, 54(2), 1-18. https://doi.org/10.1177/002224299005400201
16. Narver, J. C., & Slater, S. F. (1990). The effect of a market orientation on business profitability. Journal of marketing, 54(4), 20-35. https://doi.org/10.1177/00222429900540040
17. Özçiçek, Y., & Karaca, A. (2019). Yükseköğretim kurumlarında kalite ve akreditasyon: mühendislik eğitim programlarının değerlendirilmesi. Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 3(1), 114-149.
18. Song, M., & Thieme, R. J. (2006). A cross-national investigation of the R&D–marketing interface in the product innovation process. Industrial Marketing Management, 35(3), 308-322. https://doi.org/10.1016/j.indmarman.2004.09.024
19. Ulrich, K. T., & Eppinger, S. D. (2004). Product design and development. McGraw-Hill.
20. Varadarajan, R. (2010). Strategic marketing and marketing strategy: domain, definition, fundamental issues and foundational premises. Journal of the academy of marketing science, 38, 119-140. https://doi.org/10.1007/s11747-009-0176-7
21. Yazıcı, S., Ünal, F., & Çulhaoğlu, Ö. (2023). Kalite Süreçlerinde PUKÖ Döngüsü: Dış Değerlendiricilerin Görüşlerine Göre Türk Üniversitelerinin Yeterlik Düzeyleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi(57), 281-305. https://doi.org/10.9779/pauefd.1008011
22. YÖKAK. (2021). Kurumsal Akreditasyon Karar ve Raporları (KAR). Yükseköğretim Kalite Kurulu. https://yokak.gov.tr/raporlar/akredite-olan-kurumlar?termYear=2021