Kanada ve Türkiye'deki Yükseköğretim Sistemlerinin Karşılaştırmalı Analizi: Politikalar, Organizasyon ve Öğrenci Deneyimleri

Öz

Üniversiteler yeniliği mümkün kılan ve destekleyen bölgesel altyapının önemli unsurları olarak görülmelidir. İyi ve kaliteli bir yükseköğretim sistemine sahip ülkelerde daha başarılı yükseköğretim kurumlarının varlığı söz konusudur ve bu ülkeler yükseköğretim kurumlarının gelişimini önem vermişlerdir. Kanada’da da bu ülkelerden birisidir ve Kanada’da da yükseköğretime erişim yirminci yüzyılın ortalarından bu yana önemli bir politika konusu olmuştur. Daha güçlü eğitim sistemlerine sahip ülkeleri keşfetmek ve gelecek için dersler çıkarmak ülkelerin gelecekleri, toplumsal ve ekonomik gelişimleri için oldukça kritik değerdedir. Çalışmamız bu bilinçle, dünya sıralama sistemlerinde Kanada’daki ve Türkiye’deki üniversitelerin durumu, Kanada’da yükseköğretimin tarihçesi, organizasyon yapısı, uluslararası ilişkileri, yükseköğretim kurumlarında karar alma süreçleri, akademik kadrolar ve atanma şartları, kalite güvence yaklaşımı, müfredat ve öğrenci yaşamı, yükseköğretimin finansmanı, kurumların yükseköğretim yaklaşımları ve özellikle öğrencilerin ilk yıllarındaki adaptasyon süreçleri ve öğrencilere verilen psikolojik destekler detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Kanada üniversiteleri genel olarak, yüksek kaliteli ve uluslararası düzeyde lider düzeyde yükseköğretim başarısıyla küresel bir üne sahip olgun bir yükseköğretim sektörü oluşturmaktadır. Kanada’nın yükseköğretim sisteminde, eğitim yönetimi ve politika sistemi, farklı üniversite yönetim modeli, dinamik uluslararası eğitim, okul sisteminde ve finansman sisteminde esneklik ve çeşitlilik, kurumların yönetiminde paydaş çeşitliliği ile bölgenin dinamiklerini yükseköğretim içerisinde harmanlaması öne çıkan bir yapıya sahiptir. Kanada on eyalet ve üç bölgeden oluşan bir federasyondur. Eğitim sorumluluğu anayasal olarak eyaletlere verilmiştir. Türkiye’deki gibi ulusal bir eğitim ya da yükseköğretim bakanlığı yoktur. Gelecek çalışmalar için Kanada, İngiltere veya Amerika Birleşik Devletleri benzeri ülkelerde yükseköğretim kurumlarını analiz eden daha fazla çalışmanın gerçekleştirilmesinin yükseköğretim kurum politikalarımız için önemli katkı sunacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kanada
• Türkiye
• Üniversiteler
• Yükseköğretim Politikaları
• Yükseköğretim Finansmanı
• Yükseköğretimin Uluslararasılaşması

A Comparative Analysis of Higher Education Systems in Canada and Turkey: Policies, Organization, and Student Experiences

Abstract

Universities should be seen as important elements of the regional infrastructure that enable and support innovation. Countries with high quality postsecondary education systems have more successful and better developed higher education institutions. Canada is one of these countries and facilitating access to higher education has been an important policy issue in Canada since the mid-twentieth century. Analyzing countries with stronger education systems and developing insights for improvement is critical for the future of countries and their social and economic welfare. With this in mind, our study examines in detail the status of universities in Canada and Turkey in world ranking systems, the history of higher education in Canada, its organizational structure, international relations, decision-making processes in higher education institutions, academic staff and appointment requirements, quality assurance approach, curriculum and student life, financing of higher education, institutions’ approaches to higher education, and especially the adaptation processes of students in their first year and the psychological support provided to students. Overall, Canadian universities constitute a mature higher education sector with an international reputation for high-quality, leading higher education achievements, and high global demand. Canada’s higher education system is characterized by a system of educational governance and policy, a diverse university management model, dynamic international education, flexibility and diversity in the schooling and funding systems, diversity of stakeholders in the management of institutions, and the blending of regional dynamics within higher education. Canada is a federation of ten provinces and three territories. The responsibility for education is constitutionally assigned to the provinces. There is no national ministry of education or higher education as in Turkey. For future studies, it is thought that conducting more studies analyzing higher education institutions in countries similar to Canada, the United Kingdom or the United States will make a significant contribution to our higher education institution policies.

Keywords

• Canada
• Türkiye
• Universities
• Higher Education Policies
• Higher Education Financing
• Internationalization of Higher Education

Kaynakça

1. Aldemir, C., & Uysal, T. (2018). Üniversite sanayi işbirliğinde ticaret ve sanayi odalarının rolü: Bir yönetişim modeli olarak Mutso Akademi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(3), 1005–1022.
2. Alghamdi, A., Haider, H., Hewage, K., & Sadiq, R. (2019). Inter-university sustainability benchmarking for Canadian higher education institutions: Water, energy, and carbon flows for technical-level decision-making. Sustainability, 11(9), 2599. https://doi.org/10.3390/su11092599
3. Altbach, P. G., & De Wit, H. (2015). Internationalization and global tension: Lessons from history. Journal of Studies in International Education, 19(1), 4–10. https://doi.org/10.1177/1028315314564734
4. Altun, A. (2010). Kanada’daki medya okuryazarlığı eğitimi üzerine bir değerlendirme. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 41–57.
5. Amey, L., Plummer, R., & Pickering, G. (2020). Website communications for campus sustainability: An analysis of Canadian universities. International Journal of Sustainability in Higher Education, 21(3), 531–556. https://doi.org/10.1108/IJSHE-07-2019-0234
6. Anderson, B., & Jones, G. A. (1998). Organizational capacity and political activities of Canadian university faculty associations. Interchange, 29, 439–461. https://doi.org/10.1023/A:1007547110071
7. Baker, D., & Miosi, T. (2010). The quality assurance of degree education in Canada. Research in Comparative and International Education, 5(1), 32–57. https://doi.org/10.2304/rcie.2010.5.1.32
8. Balıdede, F. (2012). Türkiye, İrlanda ve Kanada eğitim sistemlerinde okul yönetim yapılarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı.

9. Bartell, M. (2003). Internationalization of universities: A university culture-based framework. Higher Education, 45(1), 43–70. https://doi.org/10.1023/A:1021225514599
10. Basırat, A. (2023). Afganistan ve Kanada eğitim sistemlerinin örgütsel yapı ve tarihsel gelişimlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı Eğitim Bilimleri Bilim Dalı.
11. Beck, K. (2012). Globalization/s: Reproduction and resistance in the internationalization of higher education. Canadian Journal of Education, 35(3), 133–148.
12. Bernhard, A. (2012). Quality assurance in an international higher education area: A summary of a case-study approach and comparative analysis. Tertiary Education and Management, 18(2), 153–169. https://doi.org/10.1080/13583883.2012.657228
13. Bieler, A., & McKenzie, M. (2017). Strategic planning for sustainability in Canadian higher education. Sustainability, 9(2), 161. https://doi.org/10.3390/su9020161
14. Boyko, L., & Jones, G. A. (2010). The roles and responsibilities of middle management (chairs and deans) in Canadian universities. In V. Meek, L. Goedegebuure, R. Santiago, & T. Carvalho (Eds.), The changing dynamics of higher education middle management (Vol. 33, pp. 87–108). Springer. https://doi.org/10.1007/978-90-481-9163-5_6
15. Brennan, J. (2004). The social role of the contemporary university: Contradictions, boundaries and change. In Ten years on: Changing education in a changing world (pp. 22–26). The Open University.
16. Buchbinder, H., & Rajagopal, P. (1996). Canadian universities: The impact of free trade and globalization. Higher Education, 31, 283–299. https://doi.org/10.1007/BF00128438
17. Buckner, E., Clerk, S., Marroquin, A., & Zhang, Y. (2020). Strategic benefits, symbolic commitments: How Canadian colleges and universities frame internationalization. Canadian Journal of Higher Education, 50(4), 20–36. https://doi.org/10.47678/cjhe.v50i4.188855
18. Carnwell, R., & Daly, W. (2001). Strategies for the construction of a critical review of the literature. Nurse Education in Practice, 1(2), 57–63. https://doi.org/10.1054/nepr.2001.0008
19. Cronin, P., Ryan, F., & Coughlan, M. (2008). Undertaking a literature review: A step-by-step approach. British Journal of Nursing, 17(1), 38–43. https://doi.org/10.12968/bjon.2008.17.1.28059
20. Çalıkoğlu, A. (2023). Türkiye’de yükseköğretimin uluslararasılaşması: Tematik ve metodolojik bir analiz. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 6(1), 98–113.
21. Çankal Çetmili, G. (2024). Türkiye ve Kanada 8. sınıf matematik ders kitaplarının PISA matematik çerçevesine göre karşılaştırmalı analizi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı.
22. Çelik, Z., & Gür, B. S. (2014). Yükseköğretim sistemlerinin yönetimi ve üniversite özerkliği: Küresel eğilimler ve Türkiye örneği. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 4(1), 18–27. https://doi.org/10.5961/jhes.2014.084
23. Çetinbağ, A. (2019). Türkiye ve Kanada ilkokul matematik öğretim programlarının program öğeleri bağlamında karşılaştırılması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı.
24. Damar, M., & Özdağoğlu, G. (2021). Yazılım sektörü ve uluslararasılaşma, politika önerileri. In Ö. Aydın & Ç. Cengiz (Eds.), Teknoloji ve uluslararası ilişkiler (pp. 1–25). Nobel Yayın Evi.
25. Damar, M. (2021). Türkiye yükseköğretim sisteminde diğerleri (!): Bölgesel üniversiteler ve bölgesel kalkınma için üniversitelerin önemi. In E. E. Dinçsoy (Ed.), Yerel ekonomik kalkınma ve güncel yaklaşımlar (pp. 1–20). Efe Akademi.
26. Damar, M. (2022). Yazılım sektörünün iki lider ülkesi Hindistan ve İrlanda: Gelişmekte olan ülkeler için öneriler. Ege Eğitim Teknolojileri Dergisi, 6(1), 29–52.
27. Damar, M., & Gökşen, Y. (2018). Yeşil bilişim yaklaşımıyla kullanıcı ve kurum odaklı enerji yönetim sistemi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 20(58), 259–274.
28. Damar, M., Özdağoğlu, G., & Özveri, O. (2020a). Bilimsel üretkenlik bağlamında dünya sıralama sistemleri ve Türkiye’deki üniversitelerin mevcut durumu. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 3(3), 107–123.
29. Damar, M., Özdağoğlu, G., & Özveri, O. (2020b). Üniversitelerde dönüşüm süreci ve araştırma üniversitesi yaklaşımı. Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi, 5(2), 135–159.
30. Deering, D., & Sá, C. M. (2014). Financial management of Canadian universities: Adaptive strategies to fiscal constraints. Tertiary Education and Management, 20, 207–224. https://doi.org/10.1080/13583883.2014.892847
31. Denis, L. G. (1982). Kanada kütüphaneleri ve kütüphaneciliği. Türk Kütüphaneciliği, 31(3), 128–146.
32. Dennison, J. D. (2006). From community college to university: A personal commentary on the evolution of an institution. Canadian Journal of Higher Education, 36(2), 107–124.
33. Dennison, J. D. (1992). The university college idea. The Canadian Journal of Higher Education, 22(1), 109–124.
34. Dere, İ., & Demirci, E. (2021). Göçmenlerin ülkeye ve eğitime entegrasyonu: Almanya ve Kanada’nın politikalarının karşılaştırılması. Milli Eğitim Dergisi, 50(1), 1055–1080.
35. Dertli, A. (2021). Türkiye, Rusya, Kanada eğitim sistemlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı.
36. DiPlacito-DeRango, M. L. (2016). Acknowledge the barriers to better the practices: Support for student mental health in higher education. Canadian Journal for the Scholarship of Teaching and Learning, 7(2), 2. https://doi.org/10.5206/cjsotl-rcacea.2016.2.2
37. Donald, J. G. (1986). Teaching and learning in higher education in Canada: Changes over the last decade. The Canadian Journal of Higher Education, 16(3), 77–84.
38. Dyvik, E. H. (2024). Number of universities worldwide in 2023, by country. Statista. Retrieved August 6, 2024, from https://www.statista.com/statistics/918403/number-of-universities-worldwide-by-country/
39. Ebru, A. (2015). Medya okuryazarlığı ile ilgili lisansüstü çalışmaların karşılaştırmalı incelemesi: Türkiye, ABD ve Kanada örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü İlköğretim Ana Bilim Dalı Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı.
40. Ergün, K. (2023). Türkiye ile Kanada okul psikolojik danışmanlık ve rehberlik programlarının karşılaştırılması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı Uluslararası ve Karşılaştırmalı Eğitim Bilim Dalı.
41. Eskioğlu, İ. (2010). Türkiye ile Kanada, Norveç, ABD ve Avustralya lisansüstü müzik eğitimi programlarındaki araştırma alanı derslerinin karşılaştırılması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(4), 1019–1056.
42. Farquhar, R. (2001). Advancing the Canadian agenda for international education: Report of the millennium consultation on international education. Ottawa: Canadian Bureau for International Education.
43. Fisher, D., Rubenson, K., Bernatchez, J., Clift, R., Jones, G., Lee, J., & Trottier, C. (2006). Canadian federal policy and postsecondary education. Centre for Policy Studies in Higher Education and Training, Faculty of Education, University of British Columbia.
44. Fonseca, A., Macdonald, A., Dandy, E., & Valenti, P. (2011). The state of sustainability reporting at Canadian universities. International Journal of Sustainability in Higher Education, 12(1), 22–40. https://doi.org/10.1108/14676371111098285
45. Friesen, S., & Jacobsen, M. (2022). The education system of Canada: Foundations of the Canadian education system. In The education systems of the Americas (pp. 291–311). Cham: Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-76419-4_14
46. Gamble, B., & Crouse, D. (2020). Strategies for supporting and building student resilience in Canadian secondary and post-secondary educational institutions. SciMedicine Journal, 2(2), 70–76. https://doi.org/10.28991/scimedj-2020-0202-4
47. Garner, S. (2008). Transition to a new budget model at the University of Toronto. Ottawa: Canadian Association of University Budget Officers.
48. Geng, Y., Liu, K., Xue, B., & Fujita, T. (2013). Creating a “green university” in China: A case of Shenyang University. Journal of Cleaner Production, 61, 13–19. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2013.06.019
49. Gopaul, B., Jones, G. A., Weinrib, J., Metcalfe, A., Fisher, D., Gingras, Y., & Rubenson, K. (2016). The academic profession in Canada: Perceptions of Canadian university faculty about research and teaching. Canadian Journal of Higher Education, 46(2), 55–77.
50. Gökşen, Y., Damar, M., & Doğan, O. (2016). Yeşil bilişim bir kamu kurumu örneği ve politika önerileri. Ege Academic Review, 16(4), 673–686. https://doi.org/10.21121/eab.2016419955
51. Göver, İ. H. (2023). Yükseköğretimde uluslararasılaşma ve kalite. Net Kitaplık Yayıncılık.
52. Grenier, F. (2013). The global educational challenge: How Canada can contribute to global developmental solutions through innovation in higher education. Canadian Foreign Policy Journal, 19(3), 354–367. https://doi.org/10.1080/11926422.2013.844317
53. Güner, H., & Levent, A. F. (2017). Amerika, İngiltere, Kanada ve Hollanda yükseköğretim sistemlerinin incelenmesi. Yıldız Journal of Educational Research, 2(1), 1–22.
54. Güven, İ., & Gürdal, A. (2011). Türkiye ve Kanada’da işlenen fen ve teknoloji derslerinin karşılaştırmalı analizi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 34, 147–169.
55. Güzel, İ., Karataş, İ., & Çetinkaya, B. (2010). Ortaöğretim matematik öğretim programlarının karşılaştırılması: Türkiye, Almanya ve Kanada. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 1(3), 309–325.
56. Hamdullahpur, F. (2019). How universities can lead our country into a new economic world. The Globe and Mail. Retrieved August 11, 2024, from https://www.theglobeandmail.com/business/commentary/article-how-universities-can-lead-our-country-into-a-new-economic-world/
57. Hardy, C. (1990). Strategy and context: Retrenchment in Canadian universities. Organization Studies, 11(2), 207–237. https://doi.org/10.1177/017084069001100204
58. Harvey, L., & Green, D. (1993). Defining quality. Assessment and Evaluation in Higher Education, 18(1), 9–34. https://doi.org/10.1080/0260293930180102
59. İnci, S. (2009). Türkiye sosyal bilgiler programının karşılaştırmalı incelemesi (Kanada (Ontario), İrlanda, ABD (New York, Kaliforniya), Finlandiya, Yeni Zelanda) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Eğitim Programları ve Öğretimi.
60. İskeçeli, M. (1970). Kanada’da enformasyon ilmi. Türk Kütüphaneciliği, 19(1), 18–24.
61. Jones, G. (2009). Sectors, institutional types and the challenges of shifting categories: A Canadian commentary. Higher Education Quarterly, 63(4), 371–383. https://doi.org/10.1111/j.1468-2273.2009.00440.x
62. Jones, G. A. (2001). Islands and bridges: Lifelong learning and complex systems of higher education in Canada. In D. Aspin, J. Chapman, M. Hatton, & Y. Sawano (Eds.), International handbook of lifelong learning (Vol. 2, pp. 205–220). Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
63. Jones, G. A. (2014a). An introduction to higher education in Canada. Higher Education Across Nations, 1, 1–38.
64. Jones, G. A. (2014b). Building and strengthening policy research capacity: Key issues in Canadian higher education. Studies in Higher Education, 39(8), 1332–1342. https://doi.org/10.1080/03075079.2014.949537
65. Jones, G. A., Shanahan, T., & Goyan, P. (2001). University governance in Canadian higher education. Tertiary Education & Management, 7(2), 135–148. https://doi.org/10.1080/13583883.2001.9967035
66. Jones, G. A., Shanahan, T., & Goyan, P. (2004). The academic senate and university governance in Canada. Canadian Journal of Higher Education, 34(2), 35–68.
67. Jones, G. A., Skolnik, M. L., & Soren, B. J. (1998). Arrangements for co-ordination between university and college sectors in Canadian provinces: 1990–1996. Higher Education Policy, 11(1), 15–27. https://doi.org/10.1016/S0952-8733(97)00038-2
68. Karameşe, E. (2016). Türkiye ve Kanada ilköğretim görsel sanatlar dersi öğretim programlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bartın Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı.
69. Kim, D., & Touch, D. (2019). Having young Canadians in China is valuable as tensions rise. Policy Options. Retrieved August 11, 2024, from https://policyoptions.irpp.org/magazines/august-2019/having-young-canadians-in-china-is-valuable-as-tensions-rise/
70. Kirsh, B., Friedland, J., Cho, S., Gopalasuntharanathan, N., Orfus, S., Salkovitch, M., & Webber, C. (2016). Experiences of university students living with mental health problems: Interrelations between the self, the social, and the school. Work, 53(2), 325–335. https://doi.org/10.3233/WOR-152153
71. Knight, J. (2004). Internationalization remodeled: Definition, approaches, and rationales. Journal of Studies in International Education, 8(1), 5–31. https://doi.org/10.1177/1028315303260832
72. Külcü, Ö. (2008). Hacettepe, British Columbia ve Simon Fraser Üniversitelerinde belge yönetimi uygulamalarının karşılaştırmalı analizi. Bilgi Dünyası, 9(2), 370–398.
73. Larsen, H. N., Pettersen, J., Solli, C., & Hertwich, E. G. (2013). Investigating the carbon footprint of a university: The case of NTNU. Journal of Cleaner Production, 48, 39–47. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2011.09.016
74. Larsen, M. A. (2015). Internationalization in Canadian higher education: A case study of the gaps between official discourses and on-the-ground realities. Canadian Journal of Higher Education, 45(4), 101–119.
75. Lidstone, L., Wright, T., & Sherren, K. (2015). Canadian STARS-rated campus sustainability plans: Priorities, plan creation and design. Sustainability, 7(1), 725–746. https://doi.org/10.3390/su7010725
76. Liu, F., Zhou, N., Cao, H., Fang, X., Deng, L., Chen, W., & Zhao, H. (2017). Chinese college freshmen’s mental health problems and their subsequent help-seeking behaviors: A cohort design (2005–2011). PLOS ONE, 12(10), e0185531. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0185531
77. Liu, Q. (2020). The impact of quality assurance policies on curriculum development in Ontario postsecondary education. Canadian Journal of Higher Education, 50(1), 53–67.
78. Lougheed, P., & Pidgeon, M. (2016). Exploring effective academic governance at a Canadian university. Canadian Journal of Higher Education, 46(3), 90–104.
79. Macaskill, A. (2013). The mental health of university students in the United Kingdom. British Journal of Guidance & Counselling, 41(4), 426–441. https://doi.org/10.1080/03069885.2012.743110
80. Mai, D. (2015). Education drives America’s strongest soft power resource. The HOYA. Retrieved August 11, 2024, from https://thehoya.com/opinion/education-drives-americas-strongest-soft-power-resource/
81. Majumdar, A. (2017). Impact of neoliberalism and globalization. ABC Journal of Advanced Research, 6(2), 141–148.
82. Marginson, S. (2016). The worldwide trend to high participation higher education: Dynamics of social stratification in inclusive systems. Higher Education, 72, 413–434. https://doi.org/10.1007/s10734-016-0016-x
83. Maskell, D., & Robinson, I. (2001). The new idea of a university. London: Haven Books.
84. Matthews, J. (2002). International education and internationalisation are not the same as globalisation: Emerging issues for secondary schools. Journal of Studies in International Education, 6(4), 369–390. https://doi.org/10.1177/1028315302006004002
85. Memiş, Y. (2022). Türkiye, Singapur ve Kanada’dan seçilen ortaokul ders kitaplarının orantısal düşünme bağlamında incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı.
86. Newson, J., Polster, C., & Woodhouse, H. (2012). Toward an alternative future for Canada’s corporatized universities. ESC: English Studies in Canada, 38(1), 51–70. https://doi.org/10.1353/esc.2012.0006
87. Ornstein, M., Stewart, P., & Drakich, J. (2007). Promotion at Canadian universities: The intersection of gender, discipline, and institution. Canadian Journal of Higher Education, 37(3), 1–25.
88. Özdağoğlu, G., Damar, M., Özdağoğlu, A., Damar, H. T., & Bilik, Ö. (2020). 80’lerden günümüze yükseköğretimde kalite çalışmaları: Küresel ölçekte bilimetrik bakış. Kastamonu Education Journal, 28(1), 482–493. https://doi.org/10.24106/kefdergi.703356
89. Özden, M., & Günay, G. (2021). Bir Türk öğrencinin dijital okuryazarlık ve uzaktan eğitim bağlamında Kanada’da eğitim deneyimi: Bir anlatı araştırması. Uluslararası Eğitimde Yenilikçi Yaklaşımlar Dergisi, 5(2), 218–235.
90. Özensel, E. (2012). Çokkültürlülük uygulaması olarak Kanada çokkültürlülüğü. Akademik İncelemeler Dergisi, 7(1), 55–70. https://doi.org/10.17550/aid.95878
91. Özkan, A., & Özkan, A. (2016). Futbolda mükemmellik ve yaşam boyu katılım (uzun süreli futbolcu gelişim modeli–Kanada, İrlanda ve İngiltere örneğinin Türkiye’ye adaptasyonu). International Journal of Sport Culture and Science, 4(Special Issue 1), 93–99.
92. Öztürk, M. (2021). Halkla ilişkiler eğitiminde lisans müfredatları: Türkiye ve Kanada örneği. Karadeniz İletişim Araştırmaları Dergisi, 11(1), 208–228.
93. Preston, J. P., & Wang, A. (2017). The academic and personal experiences of Mainland Chinese students enrolled in a Canadian Master of Education program. International Journal of Comparative Education and Development, 19(4), 177–192. https://doi.org/10.1108/IJCED-02-2017-0005
94. QS2024. (2024). QS W Sezer, M. S., & Yıldız, M. (2009). Türkiye’de bir kamu politikası sorunu olarak yabancı doktor istihdamı: Avustralya, Birleşik Krallık ve Kanada örnekleri. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(3), 43–78.
95. Shanghai Ranking. (2024). 2024 Academic Ranking of World Universities. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2024, https://www.shanghairanking.com/rankings/arwu/2024
96. Shaw, I., & Ruckdeschel, R. (2002). Qualitative social work: A room with a view. Qualitative Social Work, 1(1), 5–23.
97. Solmaz, E. B. (2023). Avustralya ve Kanada’nın finansal okuryazarlık öğretim programlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı.
98. Sülün, E. (2015). Türkiye, Almanya, Finlandiya, İngiltere ve Kanada müzik öğretmeni yetiştirme sistemlerinin karşılaştırılması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi, Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalı.
99. Şimşek, H., & Adıgüzel, T. (2012). Yükseköğretimde yeni bir üniversite paradigmasına doğru. Eğitim ve Bilim, 37(166), 250–261.
100. Tamtik, M., & Balasubramaniam, P. (2024). Equity, diversity, and inclusion in Canadian colleges: Examining definitions and unveiling perceptions. Journal of Further and Higher Education, Advance online publication. https://doi.org/10.1080/0309877X.2024.XXX
101. Taskoh, A. K. (2020). Internationalization in Canadian higher education institutions: Ontario. Higher Education for the Future, 7(2), 97–117. https://doi.org/10.1177/234763112020XXX
102. THE2024. (2024). World University Rankings 2024. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2024, https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/2024/world-ranking
103. Toronto. (2012). University of Toronto 2012 Budget Brief. Toronto: University of Toronto.
104. Trilokekar, R. D. (2010). International education as soft power? The contributions and challenges of Canadian foreign policy to the internationalization of higher education. Higher Education, 59, 131–147. https://doi.org/10.1007/s10734-010-XXX
105. Trilokekar, R., El Masri, A., & El Masry, H. (2020). Power, politics, and education: Canadian universities and international education in an era of new geopolitics. Canadian Journal of Higher Education, 50(3), 79–95. https://doi.org/10.47678/cjhe.v50i3.XXX
106. Tsouros, A. D., Dowding, G., Thompson, J., & Dooris, M. (1998). Health promoting universities: Concept, experience and framework for action (No. EUR/ICP/CHVD 03 09 01). World Health Organization, Regional Office for Europe. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2024, https://iris.who.int/handle/10665/108095
107. Tunalı, H., & Toprak, B. (2017). Dünyada ve Türkiye’de üniversite sanayi işbirliği ve yenilikçi üretim. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(4), 237–257.
108. Univcan. (2024). Facts and Stats: Get the most up-to-date statistics on Canadian universities. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2024, http://www.webcitation.org/782U49h9N
109. Vallianatos, H., Friese, K., Perez, J. M., Slessor, J., Thind, R., Dunn, J., & Shah, J. L. (2019). ACCESS Open Minds at the University of Alberta: Transforming student mental health services in a large Canadian post‐secondary educational institution. Early Intervention in Psychiatry, 13, 56–64. https://doi.org/10.1111/eip.XXX
110. Viczko, M., & Tascón, C. I. (2016). Performing internationalization of higher education in Canadian national policy. Canadian Journal of Higher Education, 46(2), 1–18.
111. Weber, L. (2007). Internationalization at Canadian universities: Progress and challenges. Comparative and International Education, 36(2), 15–32.
112. Weinrib, J., & Jones, G. A. (2014). Largely a matter of degrees: Quality assurance and Canadian universities. Policy and Society, 33(3), 225–236. https://doi.org/10.1016/j.polsoc.2014.04.XXX
113. Williams, G. (2005). Doctoral education in Canada. Ottawa: Canadian Association of Graduate Studies.
114. Xu, Q. (2009). On the characteristics of higher education in Canada and its inspiration. International Education Studies, 2(1), 91–94. https://doi.org/10.5539/ies.v2n1p91
115. Yazıcıoğlu, S. S. (2018). Kanadalı ve Türk üniversite öğrencilerinin öz anlayış, merhamet ve duygusal zekalarının karşılaştırılması. Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 14–29.
116. Yesufu, L. O. (2018). Motives and measures of higher education internationalisation: A case study of a Canadian university. International Journal of Higher Education, 7(2), 155–168. https://doi.org/10.5430/ijhe.v7n2p155
117. Yıldırım, C. (2021). Kanada’da ilköğretim ve ortaöğretimde tarih eğitimi yaklaşımları: Ontario eyaleti örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
118. Zierdt, G. L. (2009). Responsibility-centred budgeting: An emerging trend in higher education budget reform. Journal of Higher Education Policy and Management, 31(4), 345–353. https://doi.org/10.1080/136008009034405XX