Modern Çince Dilbilim Çalışmalarının Dönüm Noktası: Ma Shi Wentong

Öz

Dil incelemeleri tarihin her döneminde farklı toplumlarda farklı şekilde yer almıştır. Modern dilbilim, 20. Yüzyılın ilk yarısında İsviçreli dilbilimci Ferdinand de Saussure ile başlamış kabul edilir. 20 yüzyılın ikinci yarısında ise Chomsky görüşleri ve fikirleri ile dilbilim çalışmalarına yön vermiştir. 19. yüzyılda dillerin değişimi ve dillerin gruplandırılması dikkat çekerken 20. Yüzyıla gelindiğinde dillerin sistematik yapısı, kuralları ve dili oluşturan ilkeler dikkat çekmeye başlamıştır. Batıda yaşanan dilbilim alanındaki gelişmeler dünya dillerini etkileyerek çalışmaların yönlerini, boyutlarını değiştirmeye başlamıştır. Böylece dilbilim alanı çok sayıda yan dallara ayrılmış ve çalışmalar derinlemesine yapılmaya başlanmıştır. Dilbilim çalışmaları Batıda hızla gelişirken Çin’de gelenekselden kopmadan sürdürülmüştür. 19. yüzyılın başlarında Çince dilbilimi Batıdan etkilenerek değişime mecbur kalmıştır. Dilbilgisi çalışmaları Batının etkisi ile yeniden tanımlanmaya ve çalışmalar şekillenmeye başlanmıştır. Ma Shi Wentong bu dönemde yazılmış ve Çince modern dilbilimin ilk dilbilgisi kitabı kabul edilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Çin dilbilgisi çalışmalarının Batı ile etkileşimini, Çince modern dilbilgisi çalışmalarının öncüsü kabul edilen eseri, yazarı, yazarın dilbilgisi tanımlamalarını incelemektir. Çalışmada eser incelemesi, betimsel araştırma yöntemleriyle yapılmıştır. Yazar Ma hem iki bin yıllık bir tarihe sahip olan Çince dil geleneklerinden de yararlanmış hem de Batı dilbilgisi tanımlamalarını kullanmıştır. Güney Song hanedanlığı zamanından (1127-1279) itibaren, çeşitli retorik parçaları tanımlayan ve sınıflandıran çeşitli incelemelerden ilham almıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çince dilbilim
• Çince dilbilgisi
• Ma Shi Wentong

A Seminal Work in Chinese Linguistic Studies: Ma Shi Wentong

Öz

Language studies have been conducted thoughout history in a variety of societies. In the early half of the 20th century, the Swiss linguist Ferdinand de Saussure is credited with founding modern linguistics. In the second half of the 20th century, Chomsky guided linguistic studies with his views and ideas.While the change of languages and the grouping of languages attracted attention in the 19th century, the systematic structure of languages, their rules and the principles that form the language began to attract attention in the 20th century. Developments in the field of linguistics in the West have begun to change the directions and dimensions of studies by affecting the languages of the world. Thus, the field of linguistics was divided into many sub-branches and extensive research started to be conducted. Although language studies were expanding quickly in the West, they ere carried out in China without deviating from custom. By the beginning of the nineteenth century, Chinese Linguistics was influenced by the West and had to adapt. Grammar studies began to be redefined and shaped under the influence of the West. Wentong was written in this period and is considered the first grammar book of modern Chinese linguistics. This work is very important for understanding Chinese grammar and linguistic studies. Grammar studies began to be redefined and shaped under the influence of the West. Ma Shi Wentong was written in this period. This work, which is very important for understanding Chinese grammar and linguistic studies, is also considered the first grammar book of Chinese Modern Linguistics. Examining the author’s perspective and the relationship between Chinese grammar studies and Western perspectives ist the goal of this study. In the study, the work analysis was carried out with descriptive research methods. Author Ma both benefited from Chinese language traditions, which have a history of two thousand years, and used Western grammatical definitions. From the time of the Southern Song dynasty (1127-1279), it was inspired by various treatises that described and classified various rhetorical pieces.

Anahtar Kelimeler

• Chinese linguistic
• Chinese grammar
• Ma Shi Wentong

Kaynakça

1. Chappell, H., & Peyraube, A. (2014). The History of Chinese Grammars in Chinese and Western Scholarly Traditions. Language and History, 57 (2), 113-42.
2. Chen, S. (1971). Lüelun Ma Jianzhong de Xueshu Sixiang. Zhongyang Yanjiuyuan Jindaishi Yanjisuo Jikan. (2) 3, 543-555.
3. Feng, S. (2018). Prosodic Morphology in Mandarin Chinese. Routledge.
4. Han, C. (1999). Ma Shi Wentong yu Zhongguo Yuyan Xue Yi Chu, Gaoxiao Jiaoyu Guanli, (1), 33-47.
5. Jin, S. (1997). Liu Hongzhang yu Ma Jianzhong Xiongdi. Qingshi Yanjiu. 3, 77-84.
6. Kaske, E. (2008). The Politics of Language in Chinese Education. Brill.
7. Lackner, M., Amelung, I. & Kurtz, J. (2001). New Terms for New Ideas: Western Knowledge and Lexical Change in Late Imperial. Some Reflection on the Sources of the Mashi Wentong, Brill.
8. Li, Y. (1993). Ma Shi Wentong Xin Ping. Gu Hanyu Yanjiu. (4) 33.

9. Lü, S. & Wang, H. (2005). Ma Shi Wentong Du Ben. Shanghai Jiaoyu Chubanshe.
10. Ma, J. (1983). Ma Shi Wentong. Shangwu Yinshuguan.
11. Norman, J. (1988). Chinese. Cambridge University Press.
12. Pan, W. (2000). Hanyu Yanjiu: Shiji Zhijiao de Sikao. Yuyan Yanjiu. (1) 38, 1-27.
13. Peverelli, P. (2015). The history of modern chinese grammer studies. Springer.
14. Qin, X. (2005). 1998-2003 nian 《Ma Shi Wentong》Yanjiu Zongshu. Hebei Keji Shifan Xueyuan Xuebao (Shehui Kexueban). (2) 4, 84-87.
15. Shao, A. (2008). Hanyu Jiaoxue Yuwen Tansuo. Zhongguo Shuji Chubanshe.
16. Tan, J. (2015). Chonggu《Ma Shi Wentong》dui Yufa Jiaoxue de Jiazhi. San Xia Luntan. (6) 292, 103-106.
17. Victor, H. M. (1997). Ma Jianzhong and The Invention of Chinese Grammar. Journal of Chinese Linguistics Monograph Series, 10: 5-26.
18. Wang, L. (2006). Zhongguo Yuyan Xueshi. Fudan Daxue Chubanshe.
19. Wang, F. & Chun, Y. (1992). Ma Shi Wentong Jufaguan. Shaoxing Shizhuan Xuebao. (4), 53-55.
20. Yan, S. (2012). Ma Shi Wentong Qianlun. Beifang Wenxue. (5) 29, 117-118.
21. Yang, J. (2019). Ma Shi Wentong de Neirong jiqi Zhongyao Gongxian. Beifang Wenxue. http://www.qikan.com.cn Erişim tarihi: 20.01.2014
22. Zhang, W. (1984). Ma Shi Wentong Yong Li Xiaoji. Yuwen Yanjiu. 2 (11), 57-63.
23. Zhao, Z. & Wang, D. (2008). Hanyu Yufa Dianjiren - Ma Jianzhong. Hebei Keji Shifan Xueyuan Xuebao. (262) 456, 63-64.
24. Zhu, Yinggui (2018). Yuyan de Aomi (10): Hanyu Yufa de Dansheng yu Chengzheng (zhong). https://wenku.baidu.com/view/3078f00daaea998fcc220ed6.html?_wkts_=1724526899268&bdQuery=%E9%A9%AC%E6%B0%8F%E6%96%87%E9%80%9A%E4%B8%8E%E6%B1%89%E8%AF%AD%E8%AF%AD%E6%B3%95&needWelcomeRecommand=1 Erişim tarihi: 18.05.2023