SADIK ÇÛBEK’İN TENGSİR ROMANINA REALİST BİR YAKLAŞIM

Öz

Çağdaş İran Edebiyatı’nın en önemli yazarları arasında yer alan Sadık Çûbek, 1295 hş./1916 yılında Buşehr’de dünyaya gelmiştir. Çûbek, hikâyelerini toplumu ve içinde yaşayan halkı tasvir etmek için uygun bir araç olarak görmüştür. Yazar, eserlerinde toplumun aksayan yönlerine işaret etmiştir. Çoğu eserinde toplumsal, ahlaki, ekonomik ve kültürel konuları işlemiştir. Tengsir romanında Çûbek, aşikâr bir şekilde kendi toplumunun güncel sorunlarını dile getirmiş; toplumdaki çelişkileri göstermiştir. Sosyal çevrenin birey üzerindeki etkisine dikkat çekmiş, insan ile toplum arasındaki çatışmaya eleştirel bir bakış açısı getirerek sorunları tüm yönleriyle ele almıştır. Ayrıca yazar kurmaca ile gerçeği harmanlayarak okuyucusunun dikkatine sunmuştur. Bu makalede, romanın gerçekçi bakış açısıyla ele alınarak, içindeki gerçekçi unsurların tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Kurgu karakterler ve mekânlar, adeta gerçek yaşam öykülerinden alınmış ve romanın dünyasına realist çizgilerle yerleştirilmiş gibi görünmektedir. Bu doğrultuda, toplumsal koşulların yansımaları, insan tasvirleri ve yaşamları incelenecek; sosyal koşulların bireyler üzerindeki etkisi değerlendirilecek ve yazarın bu unsurları eserinde nasıl resmettiği ortaya konacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Sadık Çûbek
• Tengsir
• Edebi Eleştiri
• Realizm
• Realist Unsurlar

A REALIST APPROACH TO SADEGH CHUBAK’S NOVEL TANGSIR

Öz

Sadegh Chubak, one of the most important writers of Contemporary Iranian Literature, was born in Bushehr in 1295. He saw his stories as a suitable tool to describe society and the people living in it. He pointed out the flawed aspects of society in his works. Autor addressed social, moral, economic, and cultural issues in most of his works. In Tangsir, Chubak clearly expressed the current problems of his society and showed the contradictions in society. He drew attention to the impact of the social environment on the individual and addressed the problems from all aspects by bringing critical perspectives to the conflict between humans and society. Additionally, the author has presented it to the reader by blending fiction with reality. This article aims to analyze the novel from a realistic perspective and identify its realistic elements. The fictional characters and settings appear as if they were taken from real-life stories and placed into the novel's world with realistic details. In this context, reflections of social conditions, depictions of people and their lives will be examined; the impact of social conditions on individuals will be evaluated, and how the author portrays these elements in the work will be explored.

Anahtar Kelimeler

• Sadegh Chubak
• Tangsir
• Literary Criticism
• Realism
• Realist Elements

Kaynakça

1. Abrams, M. H. (1999). A Glossary Literery Terms. Seventh Edition. Heinle & Heinle.
2. Ahovvat, A. (1371). Destûr-i Zebân-i Dastân. Neşr-i Ferdâ.
3. Âryenpûr, Y. (1372). Ez Sabâ ta Nîmâ. (C. 2). İntişârât-i Zevvâr.
4. Azerpenâh, A. (1396, Behmen 18). Realism-i İranî ez Muhammed Ali Cemalzâde ta Mahmud Dovletabadî. Ruznâme-i Arman Emrûz. https://www.bartarinha.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-5/669312-%D8%B1%D8%A6%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D8%A7
5. Berahenî, R. (1368). Gısse-nivisî. İntişârât-i Elborz.
6. Çehregânî, R. (1395). Bâztâb-i enâsır-i iklîmî der roman-ı Tengsir. Faslname-i tehassosî-yi motaleat-i Halic-i Fars, sal-i devvom, şomâre-i sevvom, 90-103.
7. Çetişli, İ. (2016). Batı Edebiyatında Edebi Akımlar. Akçağ Yayınları.
8. Çûbek, S. (2002). Tengsir. (N. Tokmak, Çev.). Bulut Yayınları.

9. Fırıncıoğlu, S. (2016). Gerçekçilik Akımı, Akımın Yöntemi, Türleri ve Gerçekçi Akım İçinde Erıch Marıa Remarque. Karadeniz, 31, 234-246
10. Karataş, T. (2019). Ansiklopedik Edebiyat Terimleri Sözlüğü. İz Yayıncılık.
11. Kenin, A. (1387). Cagrafyâ-yi Tabî’i ve İnsanî-yi Buşehr. Tulug-i Daniş.
12. Meşâyih, A. & Kenin, A. (1397). Ostanşinâsî-yi Buşehr. Şirket-i çap u neşr-i ketâphâ-yi ders-i İrân.
13. Mîr Âbidînî, H. (2002a). İran Öykü ve Romanının Yüz Yılı I. (D. Örs, Çev.). Nüsha.
14. Mîr Âbidînî, H. (2002b). İran Öykü ve Romanının Yüz Yılı II. (H. Kırlangıç, Çev.). Nüsha.
15. Perhâm, S. 1336 (1958). Realism u Zıdd-i Realism der Edebiyyât. Nil Yayınları.
16. Sepânlû, M. (1374). Nivisendegân-i Pişrov-i İran (ez Meşrutiyet ta 1350/1972). Nigah.
17. Seyyid Huseynî, R. (1387). Mektebhâ-yi Edebî. Cild-i yekom, Çap-i panzdehom, Nigah.
18. Sosar, A. (2020). İran-Türkiye Yerli Romanlarında Zulme Başkaldırı Ve İsyan Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma: Tengsir Ve Kuyucaklı Yusuf Örneği. e-Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi/Journal of Oriental Scientific Research (JOSR),12 (4), 1147-1165. DOI: https://doi.org/10.26791/sarkiat.768964
19. Suçkov, B. (1982). Gerçekçiliğin Tarihi. (A. Çalışlar, Çev.). Adam Yayıncılık.
20. Suleymânî, H. (1387). Roman Çist?. Sure-i Mehr.
21. Şengül, S. (2014). Yaşar Kemal’in İnce Memed Romanı İle Sadık Çûbek’in Tengsir adlı Romanının Karşılaştırması. Doğu Esintileri, 2, 279-311.
22. Wallace, M. (1386). Nezeriyehâ-yi rivâyet, tercume-i Muhammed Şehbâ, Neşr-i Hermes.
23. Yahakkî, M. C. (1375). Çûn Sebû-yi Teşne. Câmî Yayınları.