A RIVIEW OF QUALITATIVE RESEARCH CONDUCTED USING THE INDUCTIVE METHOD IN SOCIOLINGUISTICS AND DELL HYMES’ WORK

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 4, 1975 - 1987, 31.12.2025

Yusuf Mertcan Altınsoy

https://doi.org/10.37999/udekad.1749984

Öz

This study examines the operational limits of the inductive method in sociolinguistics, tracing its trajectory from Dell Hymes’ foundational Ethnography of Communication (1974) to contemporary contact sociolinguistics. In this field, where fieldwork is of considerable importance, both deductive and inductive methods are employed, and sociolinguistic phenomena are examined using both quantitative and qualitative data. By contrasting Labovian deductive-quantitative traditions with Hymes’ qualitative-inductive approach, the analysis highlights this fundamental tension. While the inductive method excels at describing complex, localized phenomena, its capacity to produce universal laws is constrained by its inherent context-sensitivity. Addressing the methodological ambiguity between qualitative data collection and theoretical generalization, the study analyzes key theoretical frameworks and specific case studies, such as “crossing” and “superdiversity.” The review aims to evaluate whether these inductive approaches, which prioritize context-dependent emic meanings, can validly generate broad etic sociolinguistic theories. This critical review concludes that concepts such as superdiversity often serve as descriptive labels rather than transformative theories, cautioning against detaching inductive findings from the natural flow of communication acts. In short, the scope and objective of this study are to provide a general and comprehensive overview of inductive qualitative research in sociolinguistics, enabling its conduct while also addressing its limitations.

Anahtar Kelimeler

Sociolinguistics , Inductive Method , Qualitative Fieldwork , Dell Hymes , Ethnography of Communication

DELL HYMES VE TOPLUMDİLBİLİMDE TÜMEVARIM YÖNTEMİYLE YÜRÜTÜLEN NİTEL ARAŞTIRMALAR HAKKINDA BİR İNCELEME

Öz

Bu çalışmanın amacı, Dell Hymes'ın kurucu niteliğindeki Ethnography of Communication (“İletişimin Etnografisi”) (1974) eserinden çağdaş toplumdilbilime uzanan ekseni takip ederek, toplumdilbilimde tümevarım yönteminin işleyiş sınırlarını incelemektedir. Saha çalışmasının büyük önem taşıdığı bu alanda, hem tümdengelim hem de tümevarım yöntemleri kullanılmakta, toplumdilbilimsel olgular nicel ve nitel veriler kullanılarak incelenmektedir. Çalışmanın çözümlemesi, Labovcu tümdengelimci-nicel gelenekler ile Hymes'ın tümevarımcı-nitel yaklaşımını karşılaştırarak bu temel gerilime dikkat çekmektedir: Tümevarım yöntemi karmaşık ve yerel olguları betimlemede başarılı olsa da, evrensel yasalar üretme kapasitesi, özündeki bağlam duyarlılığı nedeniyle sınırlıdır. Nitel veri toplama ile kuramsal genelleme arasındaki yöntembilimsel belirsizliği ele alan bu çalışma, temel kuramsal çerçeveleri ve “crossing” ile “süperçeşitlilik” gibi kavramsal çalışmaları, kapsayıcılıkları bakımından değerlendirmektedir. İnceleme, bağlama bağlı emik anlamları önceleyen bu tümevarımcı yaklaşımların, geçerli bir şekilde geniş kapsamlı etik toplumdilbilimsel kuramlar üretip üretemeyeceğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu eleştirel inceleme, süperçeşitlilik gibi kavramların dönüştürücü kuramlardan ziyade sıklıkla betimleyici işlev gördüğü sonucuna varmakta ve tümevarımsal bulguların, gözlemlenen iletişim eylemlerini doğal akışından koparması ihtimaline karşı uyarıda bulunmaktadır. Kısaca, bu çalışmanın kapsamı ve amacı, toplumdilbilim araştırmalarının yürütülmesine olanak tanıyan tümevarımcı nitel araştırmalara genel ve kapsamlı bir bakış sunarken aynı zamanda bu yöntembilimin sınırlılıklarını da ele almaktır.

Anahtar Kelimeler

Toplumdilbilim , Tümevarım Yöntemi , Nitel Saha Araştırması , Dell Hymes , İletişimin Etnografisi

Kaynakça

• Akkuş, M. (2024). Romeykanın Etnodilbilimsel Canlılık Kuramı Çerçevesinde İncelenmesi, DTCF Dergisi, 64(2), 1661-1691. https://doi.org/10.33171/dtcfjournal.2024.64.2.30
• Altınsoy, Y. M. (2021). Les pratiques langagières et les usages bi/plurilingues des kurdophones à Istanbul. Université de Rouen-Normandie.
• Beacco, J.-C. (2005). Languages and Languages Repertoires: Plurilingualism as a Way of Life in Europe. Council of Europe, Strasbourg.
• Blanchet, P. (2012). Linguistique de terrain, méthode et théorie. Presses Universitaires de Rennes.
• Blommaert, J., Rampton, B. & Spotti, M. (Eds.). (2011), Language and Superdiversities. UNESCO.
• Boufoy-Bastick, B. (2015). Rescuing language education from the neoliberal disaster: Culturometric predictions and analyses of future policy. Policy Futures in Education, 13(4), 439-467. https://doi.org/10.1177/1478210315571221
• Calvet, L.-J. (1993). La Sociolinguistique. PUF.
• Canut, C. & Duchêne, A. (2011). Introduction: Instrumentalisations politiques et économiques des langues: Le plurilinguisme en question. Langage & Société, 136, 5-12. https://doi.org/10.3917/ls.136.0005
• De Sadran, J.-P. O. (1998). Émique. L’homme, 147, 151-166. https://doi.org/10.3406/hom.1998.370510
• De Sadran, J.-P. O. (2008). La Rigueur du Qualitatif. Academia Bruylant.
• Duchêne, A. (2011). Néolibéralisme, inégalités sociales et plurilinguisme : l'exploitation des ressources langagières et des locuteurs. Langage et société, 136(2), 81-108. https://doi.org/10.3917/ls.136.0081
• Fishman, J. (1967). Bilingualism with and Without Diglossia; Diglossia with and Without Bilingualism. Journal of Social Issues, 23(2), 29-38. https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.1967.tb00573.x
• Gasquet-Cyrus, M. (2012). Le Marseillais pour les Nuls. First.
• Gasquet-Cyrus, M. & Trimaille, C. (2017). Être néo quelque part: la gentrification à Marseille et ses implications sociolinguistiques. Langage et Société, 162, 81-105. https://doi.org/10.3917/ls.162.0081 Gasquet-Cyrus, M. (2018). Frontières linguistiques et glossonymie en zone de transition: le cas du patois de Valjouffrey. In Auzanneau, M., & Greco, L. (Eds.), Dessiner les frontières, ENS Éditions. https://doi.org/10.4000/books.enseditions.8582
• Gasquet-Cyrus, M. (2021). Gentrification. Langage & Société, HS, 151-154. https://doi.org/10.3917/ls.hs01.0152
• Hambye, P. (2015). L’ethnographie comme méthode d’enquête sociolinguistique: ‘Faire preuve’ à partir d’un cas singulier? Langage et Société, 154, 83-97. https://doi.org/10.3917/ls.154.0083
• Hymes, D. (1967). Models of the Interaction of Language and Social Setting. Journal of Social Issues, 23(2), 8-28. https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.1967.tb00572.x
• Hymes, D. (1974). Foundations in Sociolinguistics. University of Pennsylvania Press.
• Istanbullu, S. (2017). Pratiques langagières intergénérationnelles: le cas de familles transnationales plurilingues (Antioche, Île-de-France, Berlin). Université Sorbonne Paris Cité.
• İmer, K., Kocaman A. & Özsoy, S. (2011). Dilbilim Sözlüğü. Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
• Jørgensen, J. N., Karrabaek, M. S., Madsen, L. M. & Møller, J. S. (2011). Polylanguaging in Superdiversity. In Blommaert, J., Rampton, B. & Spotti, M. (Eds.) Language and Superdiversities (pp. 23-37). UNESCO.
• Kroskrity, P. V. (2004). Language ideologies. In Duranti, A. (Eds.) A companion to linguistic anthropology (pp. 496-517). Blackwell.
• Labov, W. (1963). The Social Motivation of a Sound Change. WORD, 19 (3), 273-309. https://doi.org/10.1080/00437956.1963.11659799
• Labov, W. (1972). Language in the Inner City: Studies in the Black English Vernacular. University of Pennsylvania Press.
• Labov, W. (1973). Sociolinguistic Patterns. University of Pennsylvania Press.
• Lefranc, Y. (2014). Le management enchanteur : gouvernement, technologie et double langage du CECRL. Cahiers du plurilinguisme européen [Online], 6. Connection on 14.12.2025. https://www.ouvroir.fr/cpe/index.php?id=658européen
• Léglise, I. (2013). Multilinguisme, variation, contact. Des pratiques langagières sur le terrain à l'analyse de corpus hétérogènes. INALCO.
• Lynch, K. (2006). Neo-Liberalism and Marketisation: The Implications for Higher Education. European Educational Research Journal, 5(1), 1-17. https://doi.org/10.2304/eerj.2006.5.1.1
• Milroy, L. & Gordon, M. (2003). Sociolinguistics: Method and Interpretation. London: Blackwell.
• Poplack, S. (1982). Bilingualism and the Vernacular. In Hartford, B., Valdman, A., Foster, C.R. (Eds.) Issues in International Bilingual Education: The Role of the Vernacular (pp. 1-23). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4684-4235-9_1
• Poplack, S. (1988). Conséquences linguistiques du contact des langues : un modèle d'analyse variationniste. Langage & Société, 43, 23-48. https://doi.org/10.3406/lsoc.1988.3000
• Py, B. & Gajo, L. (2013). Bilinguisme et plurilinguisme. In J. Simonin & S. Wharton (Eds) Sociolinguistique du contact (pp. 71-93). ENS Éditions. https://doi.org/10.4000/books.enseditions.12405
• Rampton, B. (1995). Crossing: Language and Ethnicity among Adolescents. Longman.
• Silverstein, M. (1979). Language Structure and Linguistic Ideology. In P. R. Clyne et al. (Eds.) The Elements: A Parasession on Linguistic Units and Levels (pp. 193-247). Chicago Linguistic Society.
• Silverstein, M. (2015). How language communities intersect: Is ‘superdiversity’ an incremental or transformative condition? Language and Communication, 44, 7-18. https://doi.org/10.1016/J.LANGCOM.2014.10.015
• Simonin, J. & Wharton, S. (2013). Diglossie. In J. Simonin & S. Wharton (Eds), Sociolinguistique du contact (pp. 223-244). ENS Éditions. https://doi.org/10.4000/books.enseditions.12444
• Terzioğlu, A. (2022). Emik ve Etik. In Sosyal Bilimler Ansiklopedisi. Retrieved July 20, 2025 from https://ansiklopedi.tubitak.gov.tr/ansiklopedi/emik_ve_etik
• Yaman, H. (2024). Göç Araştırmalarında Yeni Bir Dsiplin: Göç Dilbilimi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö14, 213-226. https://doi.org/10.29000/rumelide.1454375