YOK ADAM ÖYKÜSÜNDE VAROLUŞSAL SANCIDAN BİR VAR OLMA BİÇİMİ OLAN TÜKETİME GEÇİŞ

Öz

Son yılların en üretken yazarlarından olan Nilüfer Kuyaş, ilk yıllarda köşe yazıları ve denemeleriyle sesini duyurmuş olsa da romanlarıyla ön plana çıkmıştır. Tek öykü kitabı olan Yok Adam’da ise erkek kahramanlarla okuyucu karşısına çıkmış, baştan kaybetmiş, mutsuz ve tutunamamış karakter görünümleri çizmiştir. Çalışmada ele alınan metin, Yok Adam kitabındaki aynı adı taşıyan uzun bir öyküdür. Başkahraman, varoluşsal sıkıntılar yaşayan, bunun yanı sıra maddi kaygılar ve tüketim tuzağı nedeniyle hırsızlık yapan bir karakterdir. Hiçlik, yokluk, kaygı, yalnızlık, başkaldırı gibi duygularla baş etmek zorundayken tüketimi bir var olma biçimi olarak görmeye başlamıştır. Yazar, böylelikle modern yaşamın birey üzerindeki yıkıcı etkisini de gözler önüne sermiştir. Makalede öncelikle yazar, eserleri ve sözü edilen öykü hakkında kısaca bilgi verilmiş, sonrasında ise varoluşçuluk, postmodern yaşam tarzı ve günümüz tüketim kültürüne dair bilgiler paylaşılmıştır. Çalışmanın ana bölümünde ise öyküde varoluşçuluğun izleri tespit edilmiş, karakterin yavaş yavaş tüketim kültürüne esir olması, postmodern hayattaki parçalanmış kimlik sorunu ve bunun altında yatan nedenler analiz edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Nilüfer Kuyaş
• Yok Adam
• Varoluşçuluk
• Postmodern Yaşam
• Tüketim

IN THE STORY OF YOK ADAM, THE TRANSITION FROM EXISTENTIAL GRİND TO COMSUMPTION AS A WAY OF BEING

Öz

In recent years, Nilüfer Kuyaş has emerged as one of the most prolific writers of contemporary Turkish literature. Although she initially gained recognition through her columns and essays, it is her novels that have brought her critical acclaim. Her only short story collection, Yok Adam (The Absent Man), features male protagonists—portrayed as defeated, unhappy, and alienated individuals. The story examined in this study is the titular and lengthy narrative from Yok Adam. Its central character suffers from existential angst and, entangled in material concerns and the traps of consumerism, resorts to theft. As he begins to view consumption as a mode of existence, he is forced to confront emotions such as nothingness, anxiety, loneliness, and rebellion. Through this character, Kuyaş reveals the destructive effects of modern life on the individual. After providing a brief overview of the author, her works, and the story in question, the discussion turns to existentialist philosophy, postmodern lifestyles, and contemporary consumer culture. In the main analysis, traces of existentialism within the narrative are identified, and the protagonist’s gradual submission to consumer culture, the fragmented identity structures of postmodern life, and the underlying causes of these phenomena are critically analyzed.

Anahtar Kelimeler

• Nilüfer Kuyaş
• Yok Adam
• Existentialism
• Postmodern Life
• Consumption.

Kaynakça

1. Abiç, T. (2018). Tezer Özlü'nün "Çocukluğun Soğuk Geceleri" romanında varoluşçu söylem. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 39, 253–262. https://doi.org/10.17498/kdeniz.453883
2. Aşkaroğlu, V. (2015). Postmodernizm sınırsız özgürlük mü? özgürlüğün sınırı mı? Kültür Ajans Yayınları.
3. Binay, A. (2010). Tüketim vasıtasıyla oluşturulan postmodern kimlikler. Global Media Journal Turkish Edition, 1(1), 17-29. https://globalmediajournaltr.yeditepe.edu.tr/sites/default/files/sayilar/2010_guz/02_ayse_binay.pdf
4. Coşkun, S. (2015). Varoluşçuluk ve özgürlük problemi. Felsefe Dünyası, 61, 80-105. https://izlik.org/JA78AJ95CS
5. Demirel, S. & Yegen, C. (2015). Tüketim, postmodernizm ve kapitalizm örgüsü. İlef Dergisi, 2(1), 115–138, https://doi.org/10.24955/ilef.305275
6. Doğan, A. (2023). Türk edebiyatında tarihi roman (2000 ve sonrası). (Yayımlanmamış doktora tezi). Ardahan Üniversitesi.
7. Ecevit, Y. (2001). Türk romanında postmodernist açılımlar. İletişim Yayınları.
8. Gece, G. (2022). Belirsizliğin etiği: Simone de Beauvoir ve varoluşçuluk. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bartın Üniversitesi.

9. Hatipler, M. (2017). Postmodernizm, tüketim, popüler kültür ve medya. Bilgi, 1, 32–50. https://izlik.org/JA94EB64EU
10. Işık, O. (2025). Tüketim kültürü ve postmodern benlik: konuşabiliyorum!TM’da parodi ve pastiş. Uluslararsı Dil, Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 8(2), 561-570, https://doi.org/10.37999/udekad.1634025
11. İpekçi, S. I. (2022, Mayıs 21). Varoluşçuluğun tanımı ve genel özellikleri. https://www.felsefe.gen.tr/varolusculugun-tanimi-ve-genel-ozellikleri/
12. Kuyaş, N. (2014). Yok adam. Can Sanat Yayınları.
13. Möngü, B. (2013). Postmodernizm ve postmodern kimlik arayışı. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(2), 27–36. https://izlik.org/JA64DN27SK
14. Özoran, B. A. (2019). Yeni bir yaşama ve düşünme biçimi: postmodern kültür. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(62), 731–743. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2019.3090
15. Senemoğlu, O. (2017). Tüketim, tüketim toplumu ve tüketim kültürü: karşılaştırmalı bir analiz. İnsan ve İnsan, 4(12), 66–86, https://doi.org/10.29224/insanveinsan.313030.