Araştırma Makalesi

RUS DİLİNİN DİJİTAL SÖZ DİZİMİ: BİLGİSAYAR İLETİŞİMİNDE DİL NORMLARININ DÖNÜŞÜMÜ

Cilt: 9 Sayı: 1 31 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

RUS DİLİNİN DİJİTAL SÖZ DİZİMİ: BİLGİSAYAR İLETİŞİMİNDE DİL NORMLARININ DÖNÜŞÜMÜ

Öz

Bu çalışmada, dijital metinlerde kullanılan ve belli kalıplarla çerçevelenmeyen söz dizimi ile geleneksel söz dizimi kıyaslanarak ele alınacaktır. Çevrim içi ortamın sunduklarıyla birlikte ortaya çıkan spontane gelişim, çoklu biçimlilik, parçalı ve/veya eksiltili yapı ile pratik kullanım gibi dilsel özellikler, yeni bir söz dizimsel yapının oluşumunu mümkün kılmaktadır. Dolayısıyla çalışma, dijital çağ ile şekillenen söz konusu yapının, yerleşmiş söz dizimsel yapıdan nasıl ayrıştığına odaklanmaktadır. Çalışmanın veri tabanını, sosyal medya paylaşımları, yorumlar, kısa mesajlar ve mem içerikleri gibi dijital iletişim örnekleri oluşturmaktadır. Yapılan araştırma ve incelemeler neticesinde dijital iletişimde bazı söz dizimsel yapılarına yönelik indirgeme ve eksiltme eğilimlerinin arttığı görülmektedir. Ayrıca dijitalleşme ile birlikte, anlık iletişim uygulamalarında noktalama işaretlerinin kullanımının sıkça ihlal edildiği; bunun yerine ise emoji, çıkartma ve GIF gibi görsel ögelerin iletişimde ifade aracı olarak tercih edildiği gözlenmektedir. Belirtilen bulgular ve derlemlerden edinilen günlük iletişim dilinde sıkça kullanılan Rusçadaki cümle örnekleri ve yapılar, yazılı ve sözlü dil arasındaki sınırın giderek silikleştiğini göstermektedir; ayrıca dijital ortamda kullanılan dilde geleneksel söz dizimi ve dijital söz dizimi arasındaki fark belirginleşmektedir. Bu bağlamda çalışma, çevrim içi ortamlarda kullanılan dilin dönüşümüyle birlikte, yeni yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akay, O. M. (2025). Lingvokreativnost v yazıke tsifrovıh subkultur: igrovıye strategii i diskursivnıye innovatsii (na materiale diskursa subkulturnıh setevıh soobşestv). Aktualınıye problemı filologii i pedagogiçeskoy lingvistiki, (2), 18-29. https://doi.org/10.29025/2079-6021-2025-2-18-29.
  2. Aliyeva, T. (2025). Dijital Kültürde İnternet Deyimlerinin Türkçeye Çevirisi: Mizah, Argo Ve Yerelleştirme Üzerine Bir İnceleme. Abant Journal of Translation and Interpreting Studies, 3(2), 76-100.
  3. Aral, E. (2018). Ortak Dil Olarak Tinlemler (Emojiler). Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAND), 2(2), 434–451.
  4. Arslan, Ö. (2022, Nisan 16-18). Sözsüz İletişimin Dijital İpuçları: Emojiler [Özet Bildiri]. 9. Uluslararası İletişim Günleri – Dijital Çağda İletişim Çalışmaları, İstanbul, Üsküdar Üniversitesi.
  5. Atasoy, F. (2003). Bilişim Çağı ve Küresel Dünya Devleti. 2023 Dergisi, (20), 66-71.
  6. Babekov, V. (2024). Vliyaniye tsifrovoy kommunikatsii na sovremenniy russkiy yazık. Nauçnaya Artel, (12), 124–125.
  7. Coşar, A. M. (2025). Söz Dizimi Açısından ChatGPT’nin Türkçesine Bir Bakış. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(48), 377-389. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1568554
  8. Dalkılıç, L., & Erdem, A. E. (2023). Yabancı dil olarak Rusçanın öğretimi ve öğreniminde dijital araçların kullanımı. World Language Studies, 3(2), 93-117.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Rus Dili, Edebiyatı ve Kültürü

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

29 Ocak 2026

Kabul Tarihi

26 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bak, H. (2026). RUS DİLİNİN DİJİTAL SÖZ DİZİMİ: BİLGİSAYAR İLETİŞİMİNDE DİL NORMLARININ DÖNÜŞÜMÜ. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 9(1), 339-353. https://doi.org/10.37999/udekad.1875766
AMA
1.Bak H. RUS DİLİNİN DİJİTAL SÖZ DİZİMİ: BİLGİSAYAR İLETİŞİMİNDE DİL NORMLARININ DÖNÜŞÜMÜ. UDEKAD. 2026;9(1):339-353. doi:10.37999/udekad.1875766
Chicago
Bak, Hadi. 2026. “RUS DİLİNİN DİJİTAL SÖZ DİZİMİ: BİLGİSAYAR İLETİŞİMİNDE DİL NORMLARININ DÖNÜŞÜMÜ”. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi 9 (1): 339-53. https://doi.org/10.37999/udekad.1875766.
EndNote
Bak H (01 Mart 2026) RUS DİLİNİN DİJİTAL SÖZ DİZİMİ: BİLGİSAYAR İLETİŞİMİNDE DİL NORMLARININ DÖNÜŞÜMÜ. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi 9 1 339–353.
IEEE
[1]H. Bak, “RUS DİLİNİN DİJİTAL SÖZ DİZİMİ: BİLGİSAYAR İLETİŞİMİNDE DİL NORMLARININ DÖNÜŞÜMÜ”, UDEKAD, c. 9, sy 1, ss. 339–353, Mar. 2026, doi: 10.37999/udekad.1875766.
ISNAD
Bak, Hadi. “RUS DİLİNİN DİJİTAL SÖZ DİZİMİ: BİLGİSAYAR İLETİŞİMİNDE DİL NORMLARININ DÖNÜŞÜMÜ”. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi 9/1 (01 Mart 2026): 339-353. https://doi.org/10.37999/udekad.1875766.
JAMA
1.Bak H. RUS DİLİNİN DİJİTAL SÖZ DİZİMİ: BİLGİSAYAR İLETİŞİMİNDE DİL NORMLARININ DÖNÜŞÜMÜ. UDEKAD. 2026;9:339–353.
MLA
Bak, Hadi. “RUS DİLİNİN DİJİTAL SÖZ DİZİMİ: BİLGİSAYAR İLETİŞİMİNDE DİL NORMLARININ DÖNÜŞÜMÜ”. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, c. 9, sy 1, Mart 2026, ss. 339-53, doi:10.37999/udekad.1875766.
Vancouver
1.Hadi Bak. RUS DİLİNİN DİJİTAL SÖZ DİZİMİ: BİLGİSAYAR İLETİŞİMİNDE DİL NORMLARININ DÖNÜŞÜMÜ. UDEKAD. 01 Mart 2026;9(1):339-53. doi:10.37999/udekad.1875766

* Hakemlerimizin uzmanlık alanlarını detaylı olarak girmesi süreçte hakem ataması açısından önem arz etmektedir.