Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Yıl 2026, Cilt: 9 Sayı: 1 , 339 - 353 , 31.03.2026
https://doi.org/10.37999/udekad.1875766
https://izlik.org/JA88WU46GW

Öz

Kaynakça

  • Akay, O. M. (2025). Lingvokreativnost v yazıke tsifrovıh subkultur: igrovıye strategii i diskursivnıye innovatsii (na materiale diskursa subkulturnıh setevıh soobşestv). Aktualınıye problemı filologii i pedagogiçeskoy lingvistiki, (2), 18-29. https://doi.org/10.29025/2079-6021-2025-2-18-29.
  • Aliyeva, T. (2025). Dijital Kültürde İnternet Deyimlerinin Türkçeye Çevirisi: Mizah, Argo Ve Yerelleştirme Üzerine Bir İnceleme. Abant Journal of Translation and Interpreting Studies, 3(2), 76-100.
  • Aral, E. (2018). Ortak Dil Olarak Tinlemler (Emojiler). Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAND), 2(2), 434–451.
  • Arslan, Ö. (2022, Nisan 16-18). Sözsüz İletişimin Dijital İpuçları: Emojiler [Özet Bildiri]. 9. Uluslararası İletişim Günleri – Dijital Çağda İletişim Çalışmaları, İstanbul, Üsküdar Üniversitesi.
  • Atasoy, F. (2003). Bilişim Çağı ve Küresel Dünya Devleti. 2023 Dergisi, (20), 66-71.
  • Babekov, V. (2024). Vliyaniye tsifrovoy kommunikatsii na sovremenniy russkiy yazık. Nauçnaya Artel, (12), 124–125.
  • Coşar, A. M. (2025). Söz Dizimi Açısından ChatGPT’nin Türkçesine Bir Bakış. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(48), 377-389. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1568554
  • Dalkılıç, L., & Erdem, A. E. (2023). Yabancı dil olarak Rusçanın öğretimi ve öğreniminde dijital araçların kullanımı. World Language Studies, 3(2), 93-117.
  • Fadilla, F., Muktar Hsb, J., Putri, N. A., Ahwani, S., Nasution, M. H. R., & Ismahani, S. (2024). Teaching syntax in the digital age: Tools and techniques for educators. International Journal of English Education and Linguistics (IJoEEL), 6(2), 177–186.
  • Havrylenko, K. M., & Prykhodko, D. S. (2023). Definition of Internet discourse in modern linguistics. Науковий часопис Національного педагогічного університету імені М. П. Драгоманова. Серія 5: Педагогічні науки: реалії та перспективи, (94), 23–27. http://enpuir.npu.edu.ua/handle/123456789/43510
  • Karahisar, T. (2013). Dijital Nesil, Dijital İletişim Ve Dijitalleşen (!) Türkçe. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 4(12), 71–83. https://doi.org/10.5824/1309-1581.2013.3.006.x
  • Kazimyanets, Ye. (2015). Internet-sintaksis kak çast internet-lingvistiki. M. B. Loskutnikova (Ed.), Rusistika i komparativistika, (101), 39-52. 
  • Кuşneruk S. L. (2024). Telegram-diskurs kak porojdeniye tsifrovoy ekosistemı: vizualizatsiya formata. Terra Linguistica, 15 (2), 85-91. https://doi.org/10.18721/JHSS.15208
  • Mete, F. (2020). Emoji Kullanımının Türkçe İletişim Kurmaya Etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1041-1048. https://doi.org/10.16916/aded.767126
  • Pojidayeva, A. (2025, Ağustos 29). Angliyskiye sokraşeniye dalya perepiski v çate. İngleks https://englex.ru/english-abbreviations-for-chatting/
  • Polyakova, O. A., & Fedoroviç, E. V. (2020). Asinhronnoye vzaimodeystviye v protsesse obuçeniya lingvistiçeskim distsiplinam: Problemı i perspektivi. Izvestiya Volgogradskogo gosudarstvennogo pedagogiçeskogo universiteta, 8(151), 87–95. 
  • Sorokina, Y.V. (2017). Ponyatiye multimodalnosti i voprosı analiza multimodalnogo lektsionnogo diskursa. Filologiçeskiye nauki. Voprosı teorii i praktiki, 10-1(76), 168-170.
  • Sturikova, M. V. & Kirpiçikova M. Ye. (2014). Punktuatsiya v tekstah sotsialnıh setey. Sotsiokulturnoye prostranstvo Rossii i zarubeşya: obşestvo, obrazovaniye, yazık, (3), 154-159. https://elar.uspu.ru/bitstream/ru-uspu/45258/1/sprz_2014_023.pdf
  • Thurlow, C., & Mroczek, K. (Eds.). (2011). Digital discourse: Language in the new media. Oxford University Press. 
  • Tokariyeva, A. Volkova, N., Chyzhykova, I., & Fayerman, O. (2021). Computer‑Mediated Communication and Gamification as Principal Characteristics of Sustainable Higher Education. SciTePress, 515-528.
  • Trofimova, G. N. & Barabaş, V. V. (2020). Yazıkovoye poslevkusiye internet-epohi v Rossii: effekt bumeranga (aktualnıye protsessı v russkoyazıçnoy tsifrovoy mediakommunikatsii) Moskva: RUDN.
  • Tsvetskova, K.A. (2014). Ultimodalnost v institutsionalnom diskurse (na primere saytov Interneta). Vestnik Moskovskogo gosudarstvennogo lingvistiçeskogo universiteta. Gumanitarnıye nauki, 24(710), 713-719.
  • Yedliçko, A. N. (2025). Yazıkovıye norm v tsifrovuyu epohu. Vestnik Moskovskogo universiteta. Seriya 19: Lingvistika i mejkulturnaya kommunikatsiya, 28(2), 91-104. https://doi.org/10.55959/MSU-2074-1588-19-28-2-6

DIGITAL SYNTAX OF THE RUSSIAN LANGUAGE: TRANSFORMATION OF LANGUAGE NORMS IN COMPUTER COMMUNICATION

Yıl 2026, Cilt: 9 Sayı: 1 , 339 - 353 , 31.03.2026
https://doi.org/10.37999/udekad.1875766
https://izlik.org/JA88WU46GW

Öz

This study compares the syntax used in digital texts, which is not framed by specific patterns, with traditional syntax. The spontaneous development, polymorphism, fragmented and/or elliptical structures, and practical usage that have emerged with the offerings of the online environment make the formation of a new syntactic structure possible. Therefore, the study focuses on how this structure, shaped by the digital age, differs from established syntactic structures. The study's database consists of examples of digital communication such as social media posts, comments, text messages, and meme content. Research and analysis reveal an increasing trend of reduction and ellipsis in certain syntactic structures in digital communication. Furthermore, it is observed that with digitalization, the use of punctuation marks is frequently violated in instant messaging applications, and instead, visual elements such as emojis, stickers, and GIFs are used. The aforementioned findings and the examples of commonly used Russian sentences from the compilation demonstrate that the line between written and spoken language is becoming increasingly blurred; furthermore, the difference between traditional and digital syntax is becoming more pronounced in digital language. In this context, the study aims to contribute to the development of new approaches along with the transformation of language used in online environments.

Kaynakça

  • Akay, O. M. (2025). Lingvokreativnost v yazıke tsifrovıh subkultur: igrovıye strategii i diskursivnıye innovatsii (na materiale diskursa subkulturnıh setevıh soobşestv). Aktualınıye problemı filologii i pedagogiçeskoy lingvistiki, (2), 18-29. https://doi.org/10.29025/2079-6021-2025-2-18-29.
  • Aliyeva, T. (2025). Dijital Kültürde İnternet Deyimlerinin Türkçeye Çevirisi: Mizah, Argo Ve Yerelleştirme Üzerine Bir İnceleme. Abant Journal of Translation and Interpreting Studies, 3(2), 76-100.
  • Aral, E. (2018). Ortak Dil Olarak Tinlemler (Emojiler). Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAND), 2(2), 434–451.
  • Arslan, Ö. (2022, Nisan 16-18). Sözsüz İletişimin Dijital İpuçları: Emojiler [Özet Bildiri]. 9. Uluslararası İletişim Günleri – Dijital Çağda İletişim Çalışmaları, İstanbul, Üsküdar Üniversitesi.
  • Atasoy, F. (2003). Bilişim Çağı ve Küresel Dünya Devleti. 2023 Dergisi, (20), 66-71.
  • Babekov, V. (2024). Vliyaniye tsifrovoy kommunikatsii na sovremenniy russkiy yazık. Nauçnaya Artel, (12), 124–125.
  • Coşar, A. M. (2025). Söz Dizimi Açısından ChatGPT’nin Türkçesine Bir Bakış. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(48), 377-389. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1568554
  • Dalkılıç, L., & Erdem, A. E. (2023). Yabancı dil olarak Rusçanın öğretimi ve öğreniminde dijital araçların kullanımı. World Language Studies, 3(2), 93-117.
  • Fadilla, F., Muktar Hsb, J., Putri, N. A., Ahwani, S., Nasution, M. H. R., & Ismahani, S. (2024). Teaching syntax in the digital age: Tools and techniques for educators. International Journal of English Education and Linguistics (IJoEEL), 6(2), 177–186.
  • Havrylenko, K. M., & Prykhodko, D. S. (2023). Definition of Internet discourse in modern linguistics. Науковий часопис Національного педагогічного університету імені М. П. Драгоманова. Серія 5: Педагогічні науки: реалії та перспективи, (94), 23–27. http://enpuir.npu.edu.ua/handle/123456789/43510
  • Karahisar, T. (2013). Dijital Nesil, Dijital İletişim Ve Dijitalleşen (!) Türkçe. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 4(12), 71–83. https://doi.org/10.5824/1309-1581.2013.3.006.x
  • Kazimyanets, Ye. (2015). Internet-sintaksis kak çast internet-lingvistiki. M. B. Loskutnikova (Ed.), Rusistika i komparativistika, (101), 39-52. 
  • Кuşneruk S. L. (2024). Telegram-diskurs kak porojdeniye tsifrovoy ekosistemı: vizualizatsiya formata. Terra Linguistica, 15 (2), 85-91. https://doi.org/10.18721/JHSS.15208
  • Mete, F. (2020). Emoji Kullanımının Türkçe İletişim Kurmaya Etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1041-1048. https://doi.org/10.16916/aded.767126
  • Pojidayeva, A. (2025, Ağustos 29). Angliyskiye sokraşeniye dalya perepiski v çate. İngleks https://englex.ru/english-abbreviations-for-chatting/
  • Polyakova, O. A., & Fedoroviç, E. V. (2020). Asinhronnoye vzaimodeystviye v protsesse obuçeniya lingvistiçeskim distsiplinam: Problemı i perspektivi. Izvestiya Volgogradskogo gosudarstvennogo pedagogiçeskogo universiteta, 8(151), 87–95. 
  • Sorokina, Y.V. (2017). Ponyatiye multimodalnosti i voprosı analiza multimodalnogo lektsionnogo diskursa. Filologiçeskiye nauki. Voprosı teorii i praktiki, 10-1(76), 168-170.
  • Sturikova, M. V. & Kirpiçikova M. Ye. (2014). Punktuatsiya v tekstah sotsialnıh setey. Sotsiokulturnoye prostranstvo Rossii i zarubeşya: obşestvo, obrazovaniye, yazık, (3), 154-159. https://elar.uspu.ru/bitstream/ru-uspu/45258/1/sprz_2014_023.pdf
  • Thurlow, C., & Mroczek, K. (Eds.). (2011). Digital discourse: Language in the new media. Oxford University Press. 
  • Tokariyeva, A. Volkova, N., Chyzhykova, I., & Fayerman, O. (2021). Computer‑Mediated Communication and Gamification as Principal Characteristics of Sustainable Higher Education. SciTePress, 515-528.
  • Trofimova, G. N. & Barabaş, V. V. (2020). Yazıkovoye poslevkusiye internet-epohi v Rossii: effekt bumeranga (aktualnıye protsessı v russkoyazıçnoy tsifrovoy mediakommunikatsii) Moskva: RUDN.
  • Tsvetskova, K.A. (2014). Ultimodalnost v institutsionalnom diskurse (na primere saytov Interneta). Vestnik Moskovskogo gosudarstvennogo lingvistiçeskogo universiteta. Gumanitarnıye nauki, 24(710), 713-719.
  • Yedliçko, A. N. (2025). Yazıkovıye norm v tsifrovuyu epohu. Vestnik Moskovskogo universiteta. Seriya 19: Lingvistika i mejkulturnaya kommunikatsiya, 28(2), 91-104. https://doi.org/10.55959/MSU-2074-1588-19-28-2-6

RUS DİLİNİN DİJİTAL SÖZ DİZİMİ: BİLGİSAYAR İLETİŞİMİNDE DİL NORMLARININ DÖNÜŞÜMÜ

Yıl 2026, Cilt: 9 Sayı: 1 , 339 - 353 , 31.03.2026
https://doi.org/10.37999/udekad.1875766
https://izlik.org/JA88WU46GW

Öz

Bu çalışmada, dijital metinlerde kullanılan ve belli kalıplarla çerçevelenmeyen söz dizimi ile geleneksel söz dizimi kıyaslanarak ele alınacaktır. Çevrim içi ortamın sunduklarıyla birlikte ortaya çıkan spontane gelişim, çoklu biçimlilik, parçalı ve/veya eksiltili yapı ile pratik kullanım gibi dilsel özellikler, yeni bir söz dizimsel yapının oluşumunu mümkün kılmaktadır. Dolayısıyla çalışma, dijital çağ ile şekillenen söz konusu yapının, yerleşmiş söz dizimsel yapıdan nasıl ayrıştığına odaklanmaktadır. Çalışmanın veri tabanını, sosyal medya paylaşımları, yorumlar, kısa mesajlar ve mem içerikleri gibi dijital iletişim örnekleri oluşturmaktadır. Yapılan araştırma ve incelemeler neticesinde dijital iletişimde bazı söz dizimsel yapılarına yönelik indirgeme ve eksiltme eğilimlerinin arttığı görülmektedir. Ayrıca dijitalleşme ile birlikte, anlık iletişim uygulamalarında noktalama işaretlerinin kullanımının sıkça ihlal edildiği; bunun yerine ise emoji, çıkartma ve GIF gibi görsel ögelerin iletişimde ifade aracı olarak tercih edildiği gözlenmektedir. Belirtilen bulgular ve derlemlerden edinilen günlük iletişim dilinde sıkça kullanılan Rusçadaki cümle örnekleri ve yapılar, yazılı ve sözlü dil arasındaki sınırın giderek silikleştiğini göstermektedir; ayrıca dijital ortamda kullanılan dilde geleneksel söz dizimi ve dijital söz dizimi arasındaki fark belirginleşmektedir. Bu bağlamda çalışma, çevrim içi ortamlarda kullanılan dilin dönüşümüyle birlikte, yeni yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Kaynakça

  • Akay, O. M. (2025). Lingvokreativnost v yazıke tsifrovıh subkultur: igrovıye strategii i diskursivnıye innovatsii (na materiale diskursa subkulturnıh setevıh soobşestv). Aktualınıye problemı filologii i pedagogiçeskoy lingvistiki, (2), 18-29. https://doi.org/10.29025/2079-6021-2025-2-18-29.
  • Aliyeva, T. (2025). Dijital Kültürde İnternet Deyimlerinin Türkçeye Çevirisi: Mizah, Argo Ve Yerelleştirme Üzerine Bir İnceleme. Abant Journal of Translation and Interpreting Studies, 3(2), 76-100.
  • Aral, E. (2018). Ortak Dil Olarak Tinlemler (Emojiler). Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAND), 2(2), 434–451.
  • Arslan, Ö. (2022, Nisan 16-18). Sözsüz İletişimin Dijital İpuçları: Emojiler [Özet Bildiri]. 9. Uluslararası İletişim Günleri – Dijital Çağda İletişim Çalışmaları, İstanbul, Üsküdar Üniversitesi.
  • Atasoy, F. (2003). Bilişim Çağı ve Küresel Dünya Devleti. 2023 Dergisi, (20), 66-71.
  • Babekov, V. (2024). Vliyaniye tsifrovoy kommunikatsii na sovremenniy russkiy yazık. Nauçnaya Artel, (12), 124–125.
  • Coşar, A. M. (2025). Söz Dizimi Açısından ChatGPT’nin Türkçesine Bir Bakış. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(48), 377-389. https://doi.org/10.21550/sosbilder.1568554
  • Dalkılıç, L., & Erdem, A. E. (2023). Yabancı dil olarak Rusçanın öğretimi ve öğreniminde dijital araçların kullanımı. World Language Studies, 3(2), 93-117.
  • Fadilla, F., Muktar Hsb, J., Putri, N. A., Ahwani, S., Nasution, M. H. R., & Ismahani, S. (2024). Teaching syntax in the digital age: Tools and techniques for educators. International Journal of English Education and Linguistics (IJoEEL), 6(2), 177–186.
  • Havrylenko, K. M., & Prykhodko, D. S. (2023). Definition of Internet discourse in modern linguistics. Науковий часопис Національного педагогічного університету імені М. П. Драгоманова. Серія 5: Педагогічні науки: реалії та перспективи, (94), 23–27. http://enpuir.npu.edu.ua/handle/123456789/43510
  • Karahisar, T. (2013). Dijital Nesil, Dijital İletişim Ve Dijitalleşen (!) Türkçe. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 4(12), 71–83. https://doi.org/10.5824/1309-1581.2013.3.006.x
  • Kazimyanets, Ye. (2015). Internet-sintaksis kak çast internet-lingvistiki. M. B. Loskutnikova (Ed.), Rusistika i komparativistika, (101), 39-52. 
  • Кuşneruk S. L. (2024). Telegram-diskurs kak porojdeniye tsifrovoy ekosistemı: vizualizatsiya formata. Terra Linguistica, 15 (2), 85-91. https://doi.org/10.18721/JHSS.15208
  • Mete, F. (2020). Emoji Kullanımının Türkçe İletişim Kurmaya Etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(4), 1041-1048. https://doi.org/10.16916/aded.767126
  • Pojidayeva, A. (2025, Ağustos 29). Angliyskiye sokraşeniye dalya perepiski v çate. İngleks https://englex.ru/english-abbreviations-for-chatting/
  • Polyakova, O. A., & Fedoroviç, E. V. (2020). Asinhronnoye vzaimodeystviye v protsesse obuçeniya lingvistiçeskim distsiplinam: Problemı i perspektivi. Izvestiya Volgogradskogo gosudarstvennogo pedagogiçeskogo universiteta, 8(151), 87–95. 
  • Sorokina, Y.V. (2017). Ponyatiye multimodalnosti i voprosı analiza multimodalnogo lektsionnogo diskursa. Filologiçeskiye nauki. Voprosı teorii i praktiki, 10-1(76), 168-170.
  • Sturikova, M. V. & Kirpiçikova M. Ye. (2014). Punktuatsiya v tekstah sotsialnıh setey. Sotsiokulturnoye prostranstvo Rossii i zarubeşya: obşestvo, obrazovaniye, yazık, (3), 154-159. https://elar.uspu.ru/bitstream/ru-uspu/45258/1/sprz_2014_023.pdf
  • Thurlow, C., & Mroczek, K. (Eds.). (2011). Digital discourse: Language in the new media. Oxford University Press. 
  • Tokariyeva, A. Volkova, N., Chyzhykova, I., & Fayerman, O. (2021). Computer‑Mediated Communication and Gamification as Principal Characteristics of Sustainable Higher Education. SciTePress, 515-528.
  • Trofimova, G. N. & Barabaş, V. V. (2020). Yazıkovoye poslevkusiye internet-epohi v Rossii: effekt bumeranga (aktualnıye protsessı v russkoyazıçnoy tsifrovoy mediakommunikatsii) Moskva: RUDN.
  • Tsvetskova, K.A. (2014). Ultimodalnost v institutsionalnom diskurse (na primere saytov Interneta). Vestnik Moskovskogo gosudarstvennogo lingvistiçeskogo universiteta. Gumanitarnıye nauki, 24(710), 713-719.
  • Yedliçko, A. N. (2025). Yazıkovıye norm v tsifrovuyu epohu. Vestnik Moskovskogo universiteta. Seriya 19: Lingvistika i mejkulturnaya kommunikatsiya, 28(2), 91-104. https://doi.org/10.55959/MSU-2074-1588-19-28-2-6
Toplam 23 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Rus Dili, Edebiyatı ve Kültürü
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Hadi Bak 0000-0001-6455-1504

Gönderilme Tarihi 29 Ocak 2026
Kabul Tarihi 26 Mart 2026
Yayımlanma Tarihi 31 Mart 2026
DOI https://doi.org/10.37999/udekad.1875766
IZ https://izlik.org/JA88WU46GW
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA Bak, H. (2026). RUS DİLİNİN DİJİTAL SÖZ DİZİMİ: BİLGİSAYAR İLETİŞİMİNDE DİL NORMLARININ DÖNÜŞÜMÜ. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 9(1), 339-353. https://doi.org/10.37999/udekad.1875766

* Hakemlerimizin uzmanlık alanlarını detaylı olarak girmesi süreçte hakem ataması açısından önem arz etmektedir.