FRANSIZ ŞİİRİNDE AŞKIN BAROK YÜZÜ

Öz

Bu makale, Fransız Barok şiirinde aşk temasının ortaya çıkış biçimlerini ve bu temanın dönemin tarihsel, kültürel ve düşünsel koşullarıyla ilişkisini incelemektedir. XVI. yüzyıl sonu ile XVII. yüzyıl başında Avrupa’da yaşanan din savaşları, ekonomik krizler, salgınlar ve bilimsel keşiflerin yarattığı köklü dönüşümler, insanın dünya algısında derin bir güvensizlik ve belirsizlik duygusu doğurmuştur. Bu bağlamda Barok duyarlılığın temel kavramlarından biri olan inconstance (değişkenlik) hem yaşamın hem de aşkın belirleyici özelliği olarak şiirde önemli bir yer edinir. Çalışmada Agrippa d’Aubigné, Jacques Davy du Perron, Georges de Scudéry ve Nicolas Vauquelain des Yveteaux gibi şairlerin şiirleri üzerinden Barok dönemde aşkın farklı görünümleri tematik bir çerçevede ele alınmaktadır. Barok şiirde aşk, çoğu zaman değişken, geçici ve yanıltıcı bir duygu olarak temsil edilir; duman, rüzgâr, dalga, ateş ya da su gibi sürekli dönüşüm hâlindeki doğa unsurları bu değişkenliği simgeleyen başlıca imgelerdir. Aynı zamanda kimi mitolojik figürler aracılığıyla aşkın hem çekici hem de yıkıcı yönü vurgulanır. Sonuç olarak makale, Barok dönemde aşk anlayışının Pléiade şiirindeki idealize edilmiş aşk anlayışından ayrıldığını ve dönemin istikrarsız tarihsel koşullarının etkisiyle değişkenlik, tutarsızlık ve geçicilik kavramları etrafında yeniden biçimlendiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Aşk
• Barok
• Fransız Şiiri
• Değişkenlik

BAROQUE FACES OF LOVE IN FRENCH POETRY

Öz

This article examines the representation of love in French Baroque poetry and analyzes how this theme reflects the historical, cultural, and intellectual context of the late sixteenth and early seventeenth centuries. The period was marked by profound upheavals in Europe, including religious wars, economic crises, epidemics, and major scientific and geographical discoveries, which profoundly altered humanity’s perception of the world and generated a pervasive sense of instability and uncertainty. Within this context, the notion of inconstancy, a central concept of Baroque sensibility, becomes a defining characteristic not only of human existence but also of love. Through a thematic analysis of poems by poets such as Agrippa d’Aubigné, Jacques Davy du Perron, Georges de Scudéry, and Nicolas Vauquelin des Yveteaux, the article explores the multiple facets of Baroque love poetry, which frequently depicted it as unstable, fleeting, and deceptive. This instability is conveyed through mythological figures and imagery drawn from nature, such as smoke, wind, waves, fire, and water, that symbolize perpetual transformation. The study eventually demonstrates that the Baroque conception of love differs significantly from the idealized love of the Pléiade tradition and reflects a broader literary sensibility shaped by instability, transformation, and the awareness of life’s transience.

Anahtar Kelimeler

• Love
• Baroque
• French Poetry
• Inconstancy

Kaynakça

1. Blanchard, A. (1969). Trésor de la poésie baroque et précieuse (1550-1650). Seghers.
2. Chauveau, J.P. (1998). Périodisation de la vie poétique au XVIIe siècle. Littératures classiques, n°34, pp. 161-171. https://doi.org/10.3406/licla.1998.1366
3. Corneille, P. (1862). La Place royale ou l’amoureux extravagant. Œuvres t.2. (ed. Marty-Laveau). Hachette.
4. D’Aubigné, A. (1968). Les Tragiques. Garnier-Flammarion.
5. D’Aubigné, A. (2010). Hécatombe à Diane. Publication de l’Université de Saint-Etienne.
6. Desonay, F. (1950). Agrippa d'Aubigné, L'Hécatombe à Diane. Revue belge de philologie et d'histoire, tome 28, fasc. 3-4, pp. 1152-1155. https://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_1950_num_28_3_2071_t1_1152_0000_2
7. D’Urfé, H. (1631a). L’Astrée, Première partie. Chez Simon Rigaud.
8. D’Urfé, H. (1631b). L’Astrée, Troisième partie. Chez François Pomeray.

9. Grimal, P. (2012). Mitoloji Sözlüğü, Yunan ve Roma. (Çev. Sevgi Tamgüç). Kabalcı.
10. La Rochefoucauld, (de) F. (1945). Les Maximes suivies des Réflexions diverses. Librairie Somogy.
11. Lallemand, M-G. (2007). Les Poèmes d’Honoré d’Urfé insérés dans L’Astrée. Dix-septième siècle, no 235, 295-313, PUF. https://doi.org/10.3917/dss.072.0295
12. Lebègue, R. (1967). Origines et caractères du théâtre baroque français. Baroque, revue internationale. https://journals.openedition.org/baroque/252
13. Mathieu-Castellani, G. (1990). Anthologie de la poésie amoureuse de l’âge baroque 1570-1640. Librairie Générale Française.
14. Montaigne, (de) M. (2002). Essais, Livre troisième. Librairie Générale Française.
15. Puzin, C. (1983). Le Roman et la nouvelle au XVIIe siècle. Nathan.
16. Rousset, J. (1968). Anthologie de la poésie baroque française I. Librairie Armand Colin.
17. Souiller, D. (1988). La Littérature baroque en Europe. PUF.
18. Vivès, V. & Jaubert, A. (2004). La Poésie baroque. Editions de Gallimard.