WOMEN’S REPRESENTATION AND POSTCOLONIAL DISCOURSE IN THE TURKISH TRANSLATION OF LA FEMME SANS SÉPULTURE

Öz

Colonialism refers to the political, economic, and cultural domination of a weaker state, society, or region by a more powerful state. Postcolonialism, in turn, is a broad academic and theoretical field that critically examines the legacies of colonialism and imperialism, as well as their continuing effects in the contemporary world. This study examines Assia Djebar’s La Femme Sans Sépulture and its Turkish translation, Mezarı Olmayan Kadın (The Woman Without a Grave), in relation to postcolonial discourse, the translation of that discourse, and the ways women’s representation is preserved, transformed, or reframed in translation. The analysis does not evaluate translation in terms of right or wrong choices; rather, it focuses on whether the represented image is preserved and whether the tension of postcolonial discourse remains visible or becomes obscured in the target text. The chosen examples in this study were treated under four representative patterns: The Image of Assimilation and Civilization; Mimicry and the Image of Corporeal Performance; Colonial Labor Regime and The Disciplined Image of the Body; and, finally, The Subject of Resistance as Counter-Image and Images of the Witnessing Woman. The study shows that translation not only conveys meaning in postcolonial texts but also reshapes women’s representation and visibility.

Anahtar Kelimeler

• Postcolonialism
• Postcolonial Translation
• Assia Djebar
• Image of Women

Destekleyen Kurum

None

Proje Numarası

None

Etik Beyan

This study does not require ethics committee permission as it is based only on the examination of written texts.

Teşekkür

None

LA FEMME SANS SÉPULTURE’ÜN TÜRKÇE ÇEVİRİSİNDE KADIN TEMSİLİ VE POSTKOLONYAL SÖYLEM

Öz

Kolonyalizm, güçlü bir devletin coğrafi olarak kendinden uzak ve zayıf bir devlet ya da bölgeyi siyasi, ekonomik veya kültürel olarak kendi himayesine almasıdır. Postkolonyalizm ise ülkelerin bağımsızlıklarını kazandıktan sonra sömürgeci ülkelerin bıraktıkları sömürgecilik ve emperyalizm mirasını, tesirini ve bu tesirlerin günümüzdeki yansımalarını eleştirel bir şekilde inceleyen geniş bir akademik ve teorik alandır. Bu çalışmada Cezayirli bir yazar olmasına rağmen eserlerini Fransızca yazan Assia Djebar’ın eseri ele alınmıştır. Kaynak metin olarak La Femme Sans Sépulture adlı yapıt ve hedef metin olarak da Türkçe çevirisi Mezarı Olmayan Kadın adlı eser, postkolonyal söylem ve bu söylemin çevirisi bağlamında değerlendirilmiş ve karşılaştırmalı olarak incelenerek, kadın temsillerinin çeviride nasıl yeniden çerçevelendiği tartışılmıştır. Analiz, doğru-yanlış ikiliğine dayalı bir değerlendirme yerine, imgenin korunup korunmadığı ve postkolonyal söylemin hedef metinde görünür mü, yoksa silik mi olduğu ekseninde yürütülmüştür. Bu amaçla seçilen örnekler, dört temsili örüntü altında ele alınmıştır: Asimilasyon ve Medenileştirme İmgesi; Mimikri ve Bedensel Performans İmgesi; Kolonyal Emek Rejimi ve Disipline Edilmiş Beden İmgesi ve Karşı-imge Olarak Direniş Öznesi ve Tanıklık Eden Kadın İmgeleri. Çalışma, çevirinin postkolonyal metinlerde yalnızca anlamı değil, kadın temsilini ve görünürlüğünü yeniden düzenleyen bir uygulama olabileceğini; küçük sözvarlığı seçimlerinin bile temsil edilen imgelerin tonunu hedef dilde değiştirebildiğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Postkoloniyalizm
• Postkoloniyal çeviri
• Assia Djebar
• Kadın imgesi

Destekleyen Kurum

Hayır

Proje Numarası

None

Etik Beyan

Bu çalışma, yalnızca yazılı metinlerin incelenmesine dayandığından etik kurul izni gerektirmemektedir.

Teşekkür

Hayır

Kaynakça

1. Ageron, C. R. (2005). Genèse de l'Algérie algérienne: Volume 2. Éditions Bouchène.
2. Akgün, Y. (2024). Comparison of the Postcolonial Elements in the Arrow of God and its Turkish Translation Within the Scope of Venuti’s Foreignization Strategy, Africania Dergisi, 4 (2), 54-66. https://doi.org/10.58851/africania.1484537
3. Alloula, M. (1981). Le Harem colonial: images d’un sous-érotisme. Atlantica-Séguier.
4. Ashcroft, B. (2012). Introduction: A Convivial Critical Democracy- Post-Colonial Studies in the Twenty-First Century. Ashcroft, B., Mendis, R. & Mcgonegal, J. (Eds.). In: Literature for Our Times: Postcolonial Studies in the Twenty-First Century. (pp. xv-xxxv) Rodopi.
5. Avcı, C. (2024). Calixthe Beyala’nın Femme Nue Femme Noire Romanında Postkolonyal Feminizm. Kadın/Woman 2000, 25(1), 57-70. https://izlik.org/JA53UG89ML
6. Aytaş, G. (2025). Postkolonyal Çeviri ve Algı Yönetimi: Filistin Sorunu Örneği. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11 (Filistin Özel Sayısı), 322-341. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1600568
7. Barthélemy, P. (2010). L’enseignement dans l’Empire colonial français: une vieille histoire? Histoire de l’éducation, (pp,5-27)|, consulté le 03 juin 2025. DOI: https://doi.org/10.4000/histoire-education.2252
8. Blévis, L. (2003). La citoyenneté française au miroir de la colonisation: étude des demandes de naturalisation des « sujets français » en Algérie coloniale. Genèses, Sciences sociales et histoire no53(4), (pp. 25-47). https://doi-org.ezproxy.normandie-univ.fr/10.3917/gen.053.0025

9. Choi, S.-E. (2024). L’Algérie française, 1830-1962. Revue internationale de politique comparée. 31(2), (pp. 51-74). https://doi.org/10.3917/ripc.312.0051
10. Çetin Uysal, Y. (2022). Analysis of Isotopies and Turkish Translations of the Short Story Entitled “How the Camel Got His Hump” from Postcolonial Perspective through Semiotics of Translation. Dünya Dilleri, Edebiyatları ve Çeviri Çalışmaları Dergisi, 3(1), (pp. 96-117). https://izlik.org/JA94ZJ84ZM
11. Djebar, A. (2002). La femme sans sépulture. Albin Michel.
12. Djebar, A. (2013). Mezarı Olmayan Kadın. (Çev. Olcay Geridönmez). Evrensel Basım Yayın.
13. Demir Eryiğit, E. M., Balkul, H. İ. & Kuleli, M. (2025). Manifestation and Translation of Power Relationship in Postcolonial Literature: The Case of Things Fall Apart by Chinua Achebe. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Uluslararası Filoloji ve Çeviribilim Dergisi, 7(1), (pp. 84-102). https://izlik.org/JA42SM85KH
14. Dobkiewicz, P. (2023). Ideological Shift in Interpreted Parliamentary Speeches: The Conference Interpreter as Meaning Co-Constructor. Studia Anglica Posnaniensia, 58(1), (pp. 171-192). https://doi.org/10.14746/stap.2024.58.09
15. Ergin Zengin, S. (2022). The Translation of Nonhuman Animals into Commercial Products: A Postcolonial Critique of Dairy Commercials. Çeviribilim ve Uygulamaları Dergisi, (32), (pp. 91-104). https://doi.org/10.37599/ceviri.1116654
16. Horvath, M. (2004). Retours aux voix perdues de l’origine, Semen. consulté le 18 juin 2024. DOI: https://doi.org/10.4000/semen.2232
17. Köse, H., (2007). Kültürel / Siyasal Bir Kimlikleşme Aracı Olarak Giyim-Kuşam Modasının Tarihsel Serüveni. ICANAS38 38 - Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi (pp.457-472).
18. Lacroix, A. (2022). Un service pour quel public? Presses universitaires de Rennes. https://doi.org/10.4000/books.pur.163556
19. Lazreg, M. (2019). The eloquence of silence: Algerian women in question. Routledge.
20. Meunier, R. (2025). Maures ethnie, Encyclopædia Universalis, Web: https://www.universalis.fr/encyclopedie/maures ethnie/#:~:text=Les%20Maures%20sont%20de%20langue,nomade%2C%20constitue%20leur%20activité%20principale. Son Erişim Tarihi: 20 Mayıs 2025
21. Nozière, A. (1988) La communauté catholique d'Algérie et la guerre. Les Cahiers de l'Institut d'Histoire du Temps Présent: La guerre d’Algérie et les chrétiens, n°9, (pp. 9-26). doi: https://doi.org/10.3406/ihtp.1988.2041
22. Sarışaman, S. (1998). Cumhuriyetin İlk Yıllarında Kadın Kıyafeti Meselesi. Atatürk Yolu Dergisi 6, (sy. 21). https://doi.org/10.1501/Tite_0000000112
23. Sayın, A. B. (2019). “Illusion” in the Postcolonial Context: Translation Studies Still in Need of a Metalanguage or the Understated Lack of Ontology of Science. TransLogos Translation Studies Journal, 2(2), 180-203. https://doi.org/10.29228/transLogos.18
24. Şener Erkırtay, O. (2025). Exploring Shifts in Attitudinal Meanings in The Translation of Disaster News Headlines: A Paratextual Analysis of Turkish Media Discourse. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 12(2), (pp. 934-956). https://doi.org/10.69878/deuefad.1692071
25. Tomat Yılmaz, A. (2016). Assia Djebar’ın Mezarı Olmayan Kadın Adlı Romanıyla La Nouba Des Femmes Du Mont Chenoua Adlı Filminde Cezayirli Kadınların Köklü Değişimleri. Folklor/Edebiyat, 22(88), (pp. 157-164). https://izlik.org/JA27RJ66KS
26. Türk Dil Kurumu Sözlüğü. (2025). Çarşaf, TDK, 20 Haziran 2025. https://sozluk.gov.tr.