THE CONCEPT OF OMERTÀ IN THE EQUATION OF MAFIA, POWER, AND THE INDIVIDUAL: LEONARDO SCIASCIA AND THE DAY OF THE OWL

Öz

This study examines the social and political mechanisms through which the phenomenon of the Mafia is represented in Leonardo Sciascia’s Il giorno della civetta (The Day of the Owl). The main question is whether the Mafia is constructed in the novel merely as a criminal organization or as an alternative order-producing force in areas where state authority remains weak. Methodologically, the article employs close reading and sociological textual analysis, interpreting key narrative nodes alongside Diego Gambetta’s approach to the private protection industry and Gaetano Mosca’s conceptualization of the mafia spirit. The analysis focuses on the Bellodi-Don Mariano contrast, the Colasberna murder, and witness silence. The findings show that violence alone is not the determining element. The actual determinant is a system of social obedience operating through protection, reputation, fear, and omertà. Within this framework, omertà emerges not as an individual act of silence but as a collective social norm that disables the state-law relation. The article positions Sciascia’s mafia narrative not as a criminal case but as a critical social reading that renders visible the limits of the modern state. Its original contribution lies in applying Gambetta's protection-economy model and Mosca's mafia-spirit concept together within a single novel.

Anahtar Kelimeler

• Leonardo Sciascia
• Il giorno della civetta
• omertà
• Sicilian Mafia

MAFYA, GÜÇ VE İNSAN DENKLEMİNDE OMERTÀ KAVRAMI: LEONARDO SCIASCIA VE BAYKUŞUN GÜNÜ

Öz

Bu çalışma İtalyan yazar Leonardo Sciascia’nın Il giorno della civetta (Baykuşun Günü) adlı romanında mafya olgusunun hangi toplumsal ve siyasal mekanizmalarla temsil edildiğini incelemektedir. Çalışmanın temel sorusu, romanda mafyanın yalnızca kriminal bir örgüt olarak mı yoksa devlet otoritesinin zayıf kaldığı alanlarda alternatif bir düzen kurucu olarak mı kurgulandığıdır. Yöntem olarak yakın okuma ve sosyolojik metin çözümlemesi benimsenmiştir. Metin, Diego Gambetta’nın özel koruma endüstrisi yaklaşımı ve Gaetano Mosca’nın mafya ruhu kavramsallaştırmasıyla birlikte değerlendirilmiştir. Analiz, Bellodi-Don Mariano karşıtlığı, Colasberna cinayeti ve tanık suskunluğu ekseninde yoğunlaşmaktadır. İnceleme sonucunda romanda şiddetin tek başına belirleyici bir unsur olmadığı, asıl belirleyici olanın koruma, itibar, korku ve omertà üzerinden işleyen bir toplumsal itaat düzeni olduğu görülmektedir. Bu çerçevede omertà, bireysel bir susma davranışından çok, devlet-hukuk ilişkisini etkisizleştiren kolektif bir toplumsal norm olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışma, Sciascia’nın mafya anlatısını kriminal bir vaka olmaktan çıkarıp modern devletin sınırlarını görünür kılan eleştirel bir toplumsal okuma olarak konumlandırmaktadır. Makalenin özgün katkısı, Gambetta’nın koruma ekonomisi modeli ile Mosca’nın mafya ruhu yaklaşımını aynı roman içinde korkunun norma dönüşmesi, arabuluculuk, itibar söylemi ve tanıklığın geri çekilmesi gibi göstergeler etrafında birlikte uygulamasıdır. Bu çerçevede roman, bahsi geçen mafya sosyolojisinin tek bir yapıtta görüldüğü eleştirel bir okuma örneğine dönüşmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Leonardo Sciascia
• Il giorno della civetta
• omertà
• Sicilya mafyası

Kaynakça

1. Ambroise, C. (1974). Invito alla lettura di Leonardo Sciascia. Mursia.
2. Baş, S. (2019). İtalyan mafyasının doğuşu, yükselişi ve düşüşü. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 21(Özel Sayı), 1949–2001.
3. Camilleri, A. (2009). Un onorevole siciliano: Le inchieste parlamentari di Leonardo Sciascia. Bompiani.
4. Castagnino, A. (2014). The intellectual as a detective: From Leonardo Sciascia to Roberto Saviano. Peter Lang. https://doi.org/10.3726/978-1-4539-1379-6
5. Collura, M. (2019). Il maestro di Regalpetra: Vita e opere di Leonardo Sciascia. La nave di Teseo.
6. Coluccello, R. (2016). Challenging the mafia mystique: Cosa Nostra from legitimisation to denunciation. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1057/9781137280503
7. Dickie, J. (2009). Cosa Nostra: Storia della mafia siciliana (G. Ferrara degli Uberti, Çev.; 3. bs.). Laterza.
8. Djedaidi, H. (2020). Il romanzo giallo è uno strumento per raccontare la cultura, il caso di Il giorno della civetta di Leonardo Sciascia. Studii şi cercetări filologice. Seria Limbi Străine Aplicate, 19, 280-287.

9. Francese, J. (2012). Leonardo Sciascia e la funzione sociale degli intellettuali. Firenze University Press. https://doi.org/10.36253/978-88-6655-144-7
10. Gambetta, D. (1993). The Sicilian mafia: The business of private protection. Harvard University Press.
11. Guagnini, E. (2024). Sciascia, scrittore «civile», e il giallo. Caleidoscopio. Revista de Italianistica de ADILLI, (1), 54–70.
12. Karail Nazlıcan, D. D. (2023). İtalyan polisiyesinde belleğin izdüşümleri: Andrea Camilleri ve Komiser Salvo Montalbano serisi. Söylem Filoloji Dergisi, Çeviribilim Özel Sayısı, 74–95. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1186822
13. Lupo, S. (2004). Storia della mafia. Donzelli.
14. Lupo, S. (2008). Quando la mafia trovò l’America: Storia di un intreccio intercontinentale, 1888-2008. Giulio Einaudi.
15. Lupo, S. (2010). Potere criminale: Intervista sulla storia della mafia (G. Savatteri, Ed.). Laterza.
16. Lupo, S. (2018). La mafia: Centosessant’anni di storia. Donzelli.
17. Mosca, G. (2021). Mafya nedir? 19. yüzyıl sonu İtalyasından sosyolojik bir analiz (O. Öztürk, Çev.). Metropolis.
18. Onofri, M. (1994). Storia di Sciascia. Laterza.
19. Puccio-Den, D. (2021). Mafiacraft: An ethnography of deadly silence. Hau Books.
20. Schneider, J. C., & Schneider, P. T. (2003). Reversible destiny: Mafia, antimafia, and the struggle for Palermo. University of California Press. https://doi.org/10.1525/9780520929494
21. Sciascia, L. (1988). La Sicilia come metafora. A. Mondadori.
22. Sciascia, L. (2002). Baykuşun günü (S. Sayıt, Çev.). Can Yayınları.
23. Sciascia, L. (2004). Il giorno della civetta. Adelphi.
24. Sciascia, L. (2017). A futura memoria (se la memoria ha un futuro) (P. Squillacioti, Haz.). Adelphi.
25. Tulante, M. (2024). Detecting falsehoods: History and mafia in the work of Leonardo Sciascia and Sebastiano Vassalli. Forum Italicum, 58(2), 314–332. https://doi.org/10.1177/00145858241252028