BEKLENTİ-DEĞER TEORİSİNİ TEMEL ALAN BAŞARI MOTİVASYONU ÖLÇEĞİNİ UYARLAMA ÇALIŞMASI
Öz
Bu çalışmada ortaokul düzeyinde beklenti değer teorisini temel alan yönelik motivasyon ölçeğinin lise düzeyine uyarlanması amaçlanmaktadır. Bu amaç kapsamında, Sarıtepeci (2016) tarafından Eccles ve diğerleri (1993) ve Wigfield ve Eccles (2000)’in beklenti-değer teorileri çerçevesinde başarı motivasyonunu açıkladıkları çalışmalar temel alarak hazırlamış olduğu motivasyon ölçeğinin ortaöğretim düzeyine uyarlanmış ve ölçek teknik özellikleri bakımından incelenmiştir. Ölçeğin uyarlama sürecinde açımlayıcı faktör analizine (AFA) 338 öğrenci ve doğrulayıcı faktör analizine (DFA) 289 öğrenci olmak üzere çalışma grubunu 627 sayıda öğrenci oluşturmaktadır. AFA sonucunda 9 maddeden oluşan 2 faktörlü bir yapı oluşmuştur. Birinci faktör toplam varyansın %49.64’ünü açıklamakta olup, maddelerin içeriği ve alanyazın çerçevesinde “beklenti ve değer” olarak adlandırılmıştır. “Başarıya yönelik inanç” olarak adlandırılan ikinci faktör ise toplam varyansın %15.16’sını açıklamaktadır. AFA ile elde edilen faktör yapısının geçerliği DFA ile test edilmiştir. DFA sonuçlarına göre AFA ile ulaşılan faktör yapısının uygun olduğu belirlenmiştir. AFA ve DFA sonucunda oluşturulan nihai ölçekle ilgili olarak güvenirlik ve madde analizleri yapılmıştır. Buna göre ölçeğinin geneline ait iç tutarlılık katsayısı .83; beklenti ve değer faktörü güvenirlik katsayısı .82; başarıya yönelik faktöre ait güvenirlik katsayısı .93 olarak bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Başarı motivasyonu ölçeği,beklenti-değer teorisi,ölçek uyarlama
Kaynakça
- Ahmet, K. (2008). İlköğretim birinci kademede eğitimde motivasyon ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Ege Eğitim Dergisi, 9(2).
- Aydın, S., Yerdelen, S., Yalmancı, S. G., & Göksu, V. (2014). Biyoloji öğrenmeye yönelik akademik motivasyon ölçeği: Ölçek geliştirme çalışması. Egitim ve Bilim, 39(176).
- Brophy, J. (1999). Toward a model of the value aspects of motivation in education: Developing appreciation for. Educational psychologist, 34(2), 75-85. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (15. baskı ed.): Pegem Akademi.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri (23 ed.). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research Methods in Education (6 ed.).
- Crosling, G., Heagney, M., & Thomas, L. (2009). Improving student retention in higher education: Improving teaching and learning. Australian Universities' Review, 51(2), 9-18.
- Çakmak-Kılıç, E., Çebi, A., & Kan, A. (2014). E-öğrenme ortamlarına yönelik “Sosyal bulunuşluk ölçeği” geliştirme çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(2), 755-768.
- Çoban, M. (2017). Üç boyutlu oyunla yapilan deprem eğitiminin ilkokul öğrencilerinin akademik başarilari ile motivasyonlarina etkisi ve öğrencilerin görüşleri. (Yüksek Lisans Tezi), Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
- Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları: Pegem Akademi.
- Dede, Y., & Yaman, S. (2008). Fen öğrenmeye yönelik motivasyon ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 2(1).
- Eccles, J., Wigfield, A., Harold, R., & Blumenfeld, P. (1993). Age and gender differences in children's self‐and task perceptions during elementary school. Child development, 64(3), 830-847.