Öğretmenlerin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi ve Eğitim Bilişim Ağı’nı (EBA) Kullanma Öz-Yeterlikleri

Öz

Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) öz-yeterlik algısı düzeylerinin EBA’yı kullanma öz-yeterlik algısı düzeylerinin bir yordayıcısı olup olmadığını belirlemektir. Ayrıca bu çalışmada öğretmenlerin TPAB ve EBA’yı kullanma öz-yeterlik algısı düzeylerinin; yaşa, mesleki deneyime, görev yapılan okul türüne, bilgisayar kullanma düzeyine ve EBA kullanımına yönelik hizmet içi eğitim alma durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Çalışma Hatay ili Antakya ilçesindeki ortaöğretim kurumlarında görev yapan farklı branşlardan 228 öğretmenle gerçekleştirilmiştir. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu çalışmada veriler "TPAB Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği" ve "EBA Kullanımına Yönelik Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde ise betimsel istatistikler, İlişkisiz Örneklemler İçin t- Testi, Anova ve Basit Doğrusal Regresyon işe koşulmuştur. Çalışmanın sonucunda; öğretmenlerin TPAB öz-yeterlik algılarının yaşa, mesleki deneyime ve bilgisayar kullanma seviyesine göre istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği, EBA’yı kullanma öz-yeterlik algılarının ise bu değişkenlere göre istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde farklılık göstermediği belirlenmiştir. Bununla birlikte öğretmenlerin EBA’yı kullanma öz-yeterlik algılarının görev yapılan okul türüne ve EBA kullanımına yönelik hizmet içi eğitim alma durumuna göre istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde farklılıklaştığı görülmüştür. Ayrıca araştırmanın dikkat çeken diğer bir sonucu da öğretmenlerin TPAB öz-yeterlik algısı düzeylerinin, EBA’yı kullanma öz-yeterlik algısı düzeylerinin istatistiksel açıdan anlamlı bir yordayıcısı olmamasıdır.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim bilişim ağı
• Teknolojik pedagojik alan bilgisi
• Öz-yeterlik
• zorunlu uzaktan eğitim

Teachers' Self-Efficacy of Technological Pedagogical Content Knowledge and Using Education Informatics Network

Öz

This study attempted to explore teachers’ self-efficacy perceptions of Education Informatics Network (EIN) use and identify whether their self-efficacy perception of Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) was a predictor of their self-efficacy perceptions levels of Education Informatics Network use. This study also sought to whether teachers’ TPACK self-efficacy perception levels and self-efficacy perceptions of the EIN use differ according to age, professional experience, school type, level of computer use, and in-service training for EIN use. This study was conducted with 228 teachers from different departments, who worked in high schools in Hatay/ Antakya during the 2016-2017 education year. The correlational survey model was employed in the study, and the TPACK self-efficacy and the EIN self-efficacy scales were implemented as data collection tools. The collected data was analyzed on SPSS statistical program using descriptive statistics, independent t-test, ANOVA and simple regression analysis. According to the results of the study, teachers' TPACK self-efficacy perceptions differed statistically according to age, occupational experience, and the level of use of the computer, while using EIN self-efficacy perceptions do not differ statistically. However, teachers’ self-efficacy perceptions levels EIN use showed a significant difference in terms of the school type and in-service training for EIN use. A striking result of the study was that the TPACK self-efficacy perception levels of the teachers did not predict their self-efficacy perception levels of the EIN use.

Anahtar Kelimeler

• Education Informatics Network
• Technological pedagogical content knowledge
• Self-efficacy
• Compulsory distance education.

Kaynakça

1. Adıgüzel, T., Gürbulak, N., & Sarıçayır, H. (2014). Smart boards and their instructional uses. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 457-472. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/183327
2. Akbaşlı, S., Taşkaya, S. M., Meydan, A., & Şahin, M. (2012). Teachers and computer technology: Supervisors’ views. International Journal of Research in Social Sciences, 2(2), 113-124. https://www.ijmra.us/project%20doc/IJRSS_MAY2012/IJMRA-RSS1352.pdf
3. Archambault, L., & Crippen, K. (2009). Examining TPACK among K-12 online distance educators in the United States. Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, University of Virginia, 9(1), 71-88. https://www.researchgate.net/publication/255629738_Examining_ TPACK_among_K-12_online_distance_educators_in_the_United_States
4. Arslan, Z. (2016). Eğitim Bilişim Ağı’ ndaki Matematik dersi içeriğine ilişkin öğretmen görüşleri: Trabzon ili örneği [Unpublished master’s dissertation]. Celal Bayar Üniversitesi.
5. Avcı, T., & Ateş, Ö. (2017). Fen bilimleri öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgilerine yönelik algıları üzerine bir araştırma. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(1), 19-42. https://doi.org/10.19171/uefad.323375
6. Aztekin, B. (2020). Öğretmenlerin Eğitim Bilişim Ağı (EBA)'na yönelik farkındalık düzeyleri ve tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Unpublished master’s dissertation]. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi.
7. Bakırcı, H., & Kılıç, K. (2021). Eğitim bilişim ağı video modüllerinin fen bilimleri dersinde kullanımına ilişkin sekizinci sınıf öğrenci görüşlerinin incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 685-705. https://doi.org/10.33711/yyuefd.919600
8. Bal, M. S., & Karademir, N. (2013). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) konusunda öz-değerlendirme seviyelerinin belirlenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(2), 15-32. https://doi.org/10.9779/PUJE468

9. Ballıel Ünal B., & Hastürk, G. (2018). Fen bilimleri dersinde eğitim bilişim ağı (EBA) kullanımının ortaokul öğrencilerinin akademik başarılarına etkisi. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 4(7), 327-342. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijhe/issue/36883/404805
10. Bilici, S., & Güler, Ç. (2016). Ortaöğretim öğretmenlerinin TPAB düzeylerinin öğretim teknolojilerini kullanma durumlarına göre incelenmesi. Elementary Education Online, 15(3), 898-921. http://dx.doi.org/10.17051/io.2016.05210
11. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (17th ed.). Pegem Akademi.
12. Creswell, J. W. (2019). Eğitim araştırmaları (2nd ed.). Edam Yayıncılık.
13. Çavuş, H., & Keskin Yorgancı, F. (2020). Ortaokul matematik öğretmenlerinin eğitim bilişim ağı (EBA) projesinden yararlanma düzeyleri ve proje hakkındaki görüşleri. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 1272-1303. https://doi.org/10.33711/yyuefd.831077
14. Çetinkıran, Y. (2022). Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB) ile ilgili yapılan Türkiye kaynaklı uluslararası yayınların bibliyometrik analizi [Unpublished master’s dissertation]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
15. Çınar, S. (2022). Thematic content analysis of postgraduate dissertations on technological pedagogical content knowledge: The case of Turkey. Kastamonu Education Journal, 30(1), 251-272. https://doi.org/10.24106/kefdergi.819783
16. Demir, M., Güder, O., & Akgün, E. (2020). Investigation of the effect of gender on technological pedagogical content knowledge in the theses done in Turkey: A meta analysis study. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 5(11),228-264. https://www.ijetsar.com/Makaleler/720573237_8.%20228-264%20Erg%c3%bcn%20Akg%c3%bcn.pdf
17. Demir, S., & Gedikoğlu, T. (2007). Kuantum öğrenme modelinin ortaöğretim öğrencileri üzerindeki etkisi. Fırat Üniversitesi Doğu Anadolu Araştırmaları Dergisi, 5(2), 1-9. https://dergipark.org.tr/tr/pub/fudad/issue/47099/592384
18. Demirel, Ö. (2007). Öğretimde planlama ve değerlendirme öğretme sanatı (11th ed.). Pegem Yayıncılık.
19. Eğitim Bilişim Ağı (EBA). (2020). Eğitim Bilişim Ağı nedir? Retrieved from: http://www.eba.gov.tr/hakkinda/tam Accessed November 23, 2020.
20. Ekmekçi, E. (2018). Examination of studies regarding pre-service EFL teachers’ technological pedagogical content knowledge (TPACK) in Turkey. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 9(34), 2180-2193. https://www.researchgate.net/profile/Emrah- Ekmekci/publication/330282156_Examination_of_Studies_Regarding_Pre-Service_EFL_Teachers'_Technological_Pedagogical_Content_Knowledge_TPACK_in_Turkey/links/5c373814299bf12be3bcca35/Examination-of-Studies-Regarding-Pre-Service-EFL-Teachers-Technological-Pedagogical-Content-Knowledge-TPACK-in-Turkey.pdf
21. Ergen, B., Yelken, T. Y., & Kanadlı, S. (2019). A meta-analysis of research on technological pedagogical content knowledge by gender. Contemporary Educational Technology, 10(4), 358-380. https://doi.org/10.30935/cet.634182
22. Ertem-Akbaş. E. (2019). Eğitim Bilişim Ağı (EBA) destekli matematik öğretiminin 5. sınıf kesir konusunda öğrenci başarılarına etkisi. Journal of Computer and Education Research, 7(13), 120-145. https://doi.org/10.18009/jcer.531953
23. Gezer, M., & Durdu, L. (2020). Eğitim Bilişim Ağı (EBA) ile ilgili tezlerin sistematik analizi. Başkent University Journal of Education, 7(2), 393-408. http://buje.baskent.edu.tr/index.php/buje/article/view/345
24. Green, S. B., & Salkind, N. J. (2008). Sing SPSS for Windows and Macintosh: Analyzing and understanding data. Pearson.
25. Hanbay-Tiryaki, S. (2018). Fatih Projesi uygulanan liselerdeki öğretmenlerin teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) ve Eğitim Bilişim Ağı’nı kullanmalarına yönelik öz yeterlik algılarının düzeylerinin incelenmesi [Unpublished master’s dissertation]. Mustafa Kemal Üniversitesi.
26. Harris, D. A., & Krousgrill, C. (2008). Distance education: New technologies and new directions. Proceedings of the IEEE, 96(6), 917-930. https://doi.org/10.1109/JPROC.2008.921612
27. Harris, J., & Hofer, M. (2009). Instructional planning activity types as vehicles for curriculum based TPACK development. In C. D. Maddux, (Ed.). Research Highlights in Technology and Teacher Education. Chesapeake, VA: Society for Information Technology in Teacher Education (SITE), 99–108. https://www.researchgate.net/publication/228361995_Instructional_planning_activity_types_as_vehicles_for_curriculum-based_TPACK_development
28. Karasar, N. (2008). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
29. Keating, T., & Evans, E. (2001, April). Three Computers In The Back Of The Classroom: Preservice Teachers’ Conceptions Of Technology Integration. In J. Price, D. Willis, N. Davis & J. Willis (Eds.), Proceedings of SITE 2001--Society for Information Technology & Teacher Education International Conference (pp. 1671-1676). Association for the Advancement of Computing in Education (AACE). Retrieved from https://www.learntechlib.org/primary/p/17023/ Accessed November 23, 2020.
30. Kibar, Z. (2006). İlköğretim düzeyi fen bilgisinde yüksek girişimli BDÖ yazılımlarının öğrenci başarısına etkisi [Unpublished doctoral dissertation]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
31. Koehler M. J., Mishra, P., & Yahya, K. (2007). Tracing the development of teacher knowledge in a design seminar: Integrating content, pedagogy, and technology. Computers & Education, 49(3), 740–762. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2005.11.012
32. Koehler, M. J., & Mishra, P. (2008). Introducing technological pedagogical content knowledge. In AACTE Committee on Innovation and Technology (Eds.), Handbook of technological pedagogical content knowledge (TPCK) for educators. NY: Routledge.
33. Koehler, M. J., & Mishra, P., (2009). What is technological pedagogical content knowledge? Contemporary Issues in Technology and Teacher Education, 9(1), 60-70. https://www.learntechlib.org/primary/p/29544/
34. Konakman-Yavuz, G., Yelken-Yanpak, T., & Tokman-Sancar, H. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının TPAB'lerine ilişkin algılarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi: Mersin Üniversitesi örneği. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(2), 665-684. https://search.trdizin.gov.tr/yayin/detay/147871/
35. Korucu, A. T., Ertuğrul, U., & Handan, A. (2017). Teknolojik pedagojik alan bilgisi üzerine yapılan 2010-2016 dönemi araştırmalardaki eğilimler. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 104-133. https://dergipark.org.tr/en/pub/amauefd/issue/30641/331510
36. Lee, M. H., & Tsai, CC. (2010). Exploring teachers’ perceived self efficacy and technological pedagogical content knowledge with respect to educational use of the World Wide Web. Instr Sci 38, 1–21. https://doi.org/10.1007/s11251-008-9075-4
37. Ministry of Education. (2020a). Bakan Selçuk, Koronavirüs'e karşı eğitim alanında alınan tedbirleri açıkladı. Retrieved from: https://www.meb.gov.tr/bakan-selcuk-koronaviruse-karsi-egitimalaninda-alinan-tedbirleri-acikladi/haber/20497/tr . Accessed May 17, 2020.
38. Ministry of Education. (2020b). Okulları birlikte açacağız. Retrieved from: http://www.meb.gov.tr/okullari-birlikte-acacagiz/haber/21424/tr Accessed November 16, 2020.
39. Ministry of Education. (2020c). Uzaktan eğitim sürecinin detayları. Retrieved from: http://www.meb.gov.tr/uzaktan-egitim-surecinin-detaylari/haber/21990/tr Accessed November 22, 2020.
40. Nakiboğlu, C., & Gacanoğlu, Ş. (2019). Deneyimli kimya öğretmenlerinin derslerinde Eğitim Bilişim Ağı (EBA) ders içeriklerini kullanma durumlarının incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 13(2), 1141-1165. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.633128
41. Niess, M. L. (2005). Preparing teachers to teach science and mathematics with technology: Developing a technology pedagogical content knowledge. Teaching and Teacher Education, 21(5), 509–523. https://doi.org/10.1016/j.tate.2005.03.006
42. Ozan, C., & Taşgın, A. (2017). Öğretmen adaylarının eğitim teknolojisi standartlarına yönelik öz yeterliklerinin incelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 7(2), 236-253. https://doi.org/10.17943/etku.307575
43. Öğreten, B., & Sağır, Ş. U. (2013). 4. Sınıf fen ve teknoloji dersinde interaktif öğretimin akademik başarıya ve tutuma etkisi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(7), 1-18. https://dergipark.org.tr/tr/pub/baebd/issue/3336/46215
44. Özbey, A., & Koparan, T. (2020). Eşitlik ve denklem konusunda Eğitim Bilişim Ağı (EBA) destekli öğretimin ortaokul öğrencilerinin başarı, tutum ve motivasyonlarına etkisi. Journal of Computer and Education Research, 8(16), 453-475. https://doi.org/10.18009/jcer.718801
45. Özçiftçi, M., & Çakır, R. (2015). Öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve eğitim teknolojisi standartları öz yeterliklerinin incelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 5(1), 1-19. https://doi.org/10.17943/etku.57410
46. Özmantar, M. F., Bingölbali, E., & Akkoç, H. (2008). Matematiksel kavram yanılgıları ve çözüm önerileri. Pegem Akademi Yayıncılık.
47. Öztürk, E., & Horzum, B. (2011). Teknolojik pedagojik alan bilgisinin Türkçeye uyarlanması. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(3), 255-278. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefad/issue/59494/855137
48. Pierson, M. (1999). Technology practice as a function of pedagogical expertise [Unpublished doctoral dissertation]. Arizona State University.
49. Polly, D., & Brantley-Dias, L.(2009). TPACK: Where do we go now? TechTrends, 53(5), 46-47. https://www.researchgate.net/publication/280134488_TPACK_Where_do_we_go_now
50. Rodríguez Moreno, J., Agreda Montoro, M., & Ortiz Colón, A. M. (2019). Changes in teacher training within the TPACK model framework: A systematic review. Sustainability, 11(7), 1870. https://doi.org/10.3390/su11071870
51. Setiawan, H., Phillipson, S., Sudarmin, & Isnaeni, W. (2019). Current trends in TPACK research in science education: a systematic review of literature from 2011 to 2017. Journal of Physics: Conference Series, 1317(1), [012213]. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1317/1/012213
52. Shulman, L. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher, 15(2), 4-14. https://www.jstor.org/stable/1175860
53. So, H. J., & Kim, B., 2009. Learning about problem based learning: Student teachers integrating technology, pedagogy and content knowledge. Australasian Journal of Educational Technology, 25(1), 101-116. https://doi.org/10.14742/ajet.1183
54. Şahin, I., Çelik, I., Aktürk, A. O., & Aydın, M. (2013). Analysis of relationships between technological pedagogical content knowledge and educational internet use. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 29(4), 110-117.
55. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S., (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
56. Teker, Ş. B. (2019). Öğretmenlerin teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) yeterlilikleri ile eğitim bilişim ağı (EBA) kullanımına yönelik tutumları arasındaki ilişki [Unpublished master’s dissertation]. Balıkesir Üniversitesi.
57. Tutar, M. (2015). Eğitim Bilişim Ağı (EBA) sitesine yönelik olarak öğretmenlerin görüşlerinin değerlendirilmesi [Unpublished master’s dissertation]. Karadeniz Teknik Üniversitesi.
58. UNESCO. (2020). COVID-19 educational disruption and response. Retrieved from: https://en.unesco.org/covid19/educationresponse Accessed October 29, 2020.
59. Young, J. R. (2016). Unpacking TPACK in mathematics education research: A systematic review of meta-analyses. International Journal of Educational Methodology, 2(1), 19-29. https://doi.org/10.12973/ijem.2.1.19
60. Yurdakul, B. (2015). Uzaktan eğitim. In Demirel, Ö. (ed.), Eğitimde yeni yönelimler (pp.271-288). Pegem Akademi.