Araştırma Makalesi

Kısa Başa Çıkma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Cilt: 39 Sayı: 2 5 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Kısa Başa Çıkma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Başa çıkma becerisinin ölçülmesi için farklı ölçekler geliştirilmiştir. Bu ölçeklerden birisi de pek çok kültüre uyarlanmış kısa başa çıkma ölçeğidir. Bu ölçek 4 maddelik ve tek boyutlu bir ölçek olması sebebiyle uygulayıcılar ve araştırmacılar tarafından çokça tercih edilen bir ölçek olmuştur. Türk kültüründe de böyle bir ölçeğe ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmada kısa başa çıkma ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması amaçlanmıştır. Çalışmanın katılımcı grubu 16 ile 30 yaş aralığındaki lise veya üniversite eğitimine devam etmekte olan ve üç adımda verilerin toplandığı toplam 410 (231 kadın/179 erkek) kişiden oluşmuştur. İlk olarak İngilizce ve Türkçeye hâkim 32 katılımcı üzerinde dil geçerliği çalışması yürütülmüştür. Ölçeğin dil geçerliğinin sağlandığı bulunmuştur (r=.83). İkinci adımda 283 lise ve üniversite öğrencisi üzerinde ölçeğin yapı geçerliğini test için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yürütülmüştür. DFA sonucunda uyum indekslerinin iyi düzeyde olduğu ve ölçeğin Türk kültüründe doğrulandığı sonucuna ulaşılmıştır (χ2/sd=.732, GFI=.99, AGFI=.98, NFI=.99, CFI=.99, SRMR=.01, RMSEA=.01). Üçüncü adımda ise ölçüt geçerlik ve tekrar test için 95 kişilik katılımcılardan veri toplanmıştır. Tekrar test için korelasyon değeri .75 olarak bulunmuştur. Ölçüt geçerlik için yapılan korelasyon analizi sonucunda başa çıkma ile psikolojik sağlamlık (r=58) ve öz yeterlik (r=62) arasında pozitif ilişki olduğu bulunmuştur. Böylece ölçeğin ölçüt geçerliğini sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ölçeğin iç tutarlık katsayısı .71 ve iki yarı güvenirlik katsayısı .73 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak bu çalışma kapsamında uyarlanan kısa başa çıkma ölçeğinin Türk kültüründe kullanabilecek güvenirlik ve geçerliği olan bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abid, R., Lela, U. I., & Afzal, D. (2023). E-3: Problem-solving skills and the impact of work and family spillover on marital distress and psychological well-being in Pakistani working married women. International Journal of Islamic Business, Administration and Social Sciences (JIBAS), 3(4), 17-30.
  2. Ağargün, M. Y., Beşiroğlu, L., Kıran, Ü. K., Özer, Ö. A., & Kara, H. (2005). COPE (Başa çıkma tutumlarını değerlendirme ölçeği): Psikometrik özelliklere ilişkin bir ön çalışma. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 6(4), 221-226.
  3. Albougami, A. (2024). Resilient coping levels and psychometric properties of the brief resilient coping scale among nursing professionals in Saudi Arabia. Healthcare, 12(21), 2181. https://doi.org/10.3390/healthcare12212181
  4. Amiot, C. E., Terry, D. J., Wirawan, D., & Grice, T. A. (2010). Changes in social identities over time: The role of coping and adaptation processes. British Journal of Social Psychology, 49(4), 803-826. https://doi.org/10.1348/014466609X480624
  5. Apgar, D., & Cadmus, T. (2022). Using mixed methods to assess the coping and self-regulation skills of undergraduate social work students impacted by COVID-19. Clinical Social Work Journal, 50(1), 55-66. https://doi.org/10.1007/s10615-021-00790-3
  6. Aypay, A. (2010). The adaptation study of general self-efficacy (GSE) scale to Turkish. Inonu University Journal of the Faculty of Education (INUJFE), 11(2), 113-131.
  7. Bacanlı, H., Sürücü, M., & İlhan, T. (2013). Başa çıkma stilleri ölçeği kısa formunun (BÇSÖ-KF) psikometrik özelliklerinin incelenmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(1), 81-96.
  8. Booth, J. W., & Neill, J. T. (2017). Coping strategies and the development of psychological resilience. Journal of Outdoor and Environmental Education, 20(1), 47-54. https://doi.org/10.1007/BF03401002

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

5 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

19 Aralık 2025

Kabul Tarihi

1 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 39 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Gündoğan, S. (2026). Kısa Başa Çıkma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Journal of Uludag University Faculty of Education, 39(2), 478-490. https://doi.org/10.19171/uefad.1845155
AMA
1.Gündoğan S. Kısa Başa Çıkma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2026;39(2):478-490. doi:10.19171/uefad.1845155
Chicago
Gündoğan, Selim. 2026. “Kısa Başa Çıkma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Journal of Uludag University Faculty of Education 39 (2): 478-90. https://doi.org/10.19171/uefad.1845155.
EndNote
Gündoğan S (01 Ağustos 2026) Kısa Başa Çıkma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Journal of Uludag University Faculty of Education 39 2 478–490.
IEEE
[1]S. Gündoğan, “Kısa Başa Çıkma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”, Journal of Uludag University Faculty of Education, c. 39, sy 2, ss. 478–490, Ağu. 2026, doi: 10.19171/uefad.1845155.
ISNAD
Gündoğan, Selim. “Kısa Başa Çıkma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Journal of Uludag University Faculty of Education 39/2 (01 Ağustos 2026): 478-490. https://doi.org/10.19171/uefad.1845155.
JAMA
1.Gündoğan S. Kısa Başa Çıkma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2026;39:478–490.
MLA
Gündoğan, Selim. “Kısa Başa Çıkma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması”. Journal of Uludag University Faculty of Education, c. 39, sy 2, Ağustos 2026, ss. 478-90, doi:10.19171/uefad.1845155.
Vancouver
1.Selim Gündoğan. Kısa Başa Çıkma Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Journal of Uludag University Faculty of Education. 01 Ağustos 2026;39(2):478-90. doi:10.19171/uefad.1845155