Kanser Tanısı Almış Hastaların Ruh Sağlıkları İle Kişisel Yardım ve Destekleri

Öz

Bu araştırmada, Kuzey Kıbrıs’ta kanser tanısı almış hastaların ruh sağlıkları ile kişisel yardım ve desteklerinin niteliğini betimlemek amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, KKTC’de kanser tanısı almış hastalar oluşturmaktadır. Araştırmada çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden, kolay ulaşılabilir durum örneklemesi dikkate alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubundaki katılımcılar, kanser tanısı almış, hastalardır. Nitel bir çalışma olan bu çalışmanın verileri, yarı yapılandırılmış ve açık uçlu sorulardan oluşan bir görüşme formu kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak geliştirilen görüşme formuna uzman görüşleri doğrultusunda son hali verilmiştir. Araştırmanın sonucunda kanser olduğunu öğrenen bazı katılımcıların ruhsal durumları olumsuz yönde etkilenirken bazı katılımcıların ise ruhsal durumlarının etkilenmediği görülmüştür. Kanser tanısı almış hastalara, aile ve arkadaşlarının destekleyici bir tutum ile yaklaştıkları görülmüş, bazı katılımcıların tedavi sürecinde psikolojik yıkım yaşadıkları bazı katılımcıların ise tedaviye uyum sağladıkları betimlenmiştir. Bazı hastalar tedavi sürecinde karşılaştıkları problemlerle başa çıkmak için bireysel destek mekanizmasını kullanırken bazı hastaların da psiko-sosyal destek mekanizmasını kullandıkları görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Kanser,kanser hastası,ruh sağlığı,psiko-sosyal destek

Mental Health Personal Assistance and Personal Support of Patients with Cancer Diagnosis

Öz

In this research, it was aimed to describe not only the mental health of the patients who have cancer diagnosed in T.R.N.C but also the quality of personal assistance and support to them. The research belongs to the patient cases who have been diagnosed with cancer in T.R.N.C. In the research, sampling of easily accessible case which is the method of purposeful sampling in creating the study group, was taken into consideration. The participants of this study group are the patients who diagnosed with cancer. The data of this qualitative study was collected by using an interview form consisting of semi-structured and open-ended questions. The interview form which was developed as a means of data collection in the research, has been finalized by using experts’ opinions. At the end of the research, some participants who learned that they had cancer were affected in a negative way but some others were not affected mentally. It was found out that, the families and the friends of cancer-diagnosed patients have a supportive attitudes against them, some participants were psychologically depressed during the treatment process and some got compliance to treatment. It was seen that some patients used the individual support mechanism to cope with the problems they have during the treatment process, while the others used the psycho-social support mechanism.

Anahtar Kelimeler

• Cancer,cancer patient,mental helth,psycho-social support

Kaynakça

1. Abeloff MD., Armitage JO., Niederhuber, JE., (2004). Clinical oncology. USA: Elsevier.
2. Arolt V., Rothermundt M., (2003). Depressive Störungen bei körperlich Kranken. Nervenarzt, 74,1033-1052.
3. Bektaş, A. H., Akdemir N., (2009). Kanserli bireylerde fonksiyonel durumun önemi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 12(3), 54-60.
4. Boyle P., Levin B., (2008). World cancer report. Geneva: International Agency for Research on Cancer.
5. Chung KH, Lın HC., (2010) . Methods of suicide among cancer Patients: A nationalwide population- based study. Suicide and Life- Threatening Behavior, 40(2), 107-114
6. Costantini A., Pompili M., Innamorati M., Zezza MC., (2014). Psychiatric Pathology and Suicide Risk in Patients with Cancer. Journal of Psychosocial Oncology. 32, 383-395.
7. Elbi, H., (2001). Kanser ve depresyon. Psikiyatri Dünyası Dergisi, 5(1), 5-10.
8. Eylen B., (2001). Kanser hastası sosyal destek ölçeğinin geçerlik, güvenirlik ve faktör yapısı üzerine bir çalışma Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 109-17.

9. Gümüş, B. A. (2006). Meme kanserinde psiko-sosyal sorunlar ve destekleyici girişimler. Meme Sağlığı Dergisi, 2(3), 108-14.
10. Holland, JC., (2002). History of psycho-oncology: overcoming attitudinal and conceptual barriers. Psychosom Med, 6, 206-221.
11. Onat H, Mandel, MN., (2002). Kanser hastasına yaklaşım. Tanı, tedavi, takipte sorunlar. İzmir: Nobel Tıp Kitabevleri.
12. Özçelik, H., Fadıloğlu, Ç., Uyar, M., Karabulut, B., (2010). Kanser hastaları ve aileleri için palyatif bakım. İzmir: Üniversiteliler Ofset Basım.
13. Özkan S., Alçalar N., (2009). Meme kanserinin cerrahi tedavisine psikolojik tepkiler. Meme Sağlığı Dergisi. 5, 60-64.
14. Kaplan HI., Sadock BJ., (1998). Psychological factors affecting medical condition in. Synopsis of Psychiatry. Baltimore: Williams & Wilkins.
15. Lepore SJ., Coyne JC., (2006). Psychological interventions for distress in cancer patients: a review ofreviews. Ann Behav Med, 32, 85-92.
16. Manne SL., Andrykowski MA. (2006). Are psychological interventions effective and accepted by cancer patients? II. Using empirically supported therapy guidelines to decide. Ann Behav Med, 32(2), 98-103.
17. Jefford M, Tattersall MH., (2010). Informing and involving cancer patients in their own care. National Center for Biotechnology Information, U.S. National Library of Medicine, 3(10), 629-37.
18. Shell, J.A., Kirsch, S., (2001). Psychosocial issues, outcomes, and quality of life. In S.E. Otto (Ed.), Oncology nursing, St. Louis, MO: Mosby.
19. Uyar M., Uslu R., Kuzeyli, Y., (2006). Kanser ve palyatif bakım. İzmir: Meta Basım Matbaacılık.
20. Tokgöz G., Yaluğ İ., Özdemir S., Yazıcı A., Uygun K., Aker T., (2008). Kanserli hastalarda travma sonrası stres bozukluğunun yaygınlığı ve ruhsal gelişim. Yeni Symposium 46,51-61
21. Turan K. S., Özer C. Z., (2014). Kanser Tanısı Alan Hastalarda Umut. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 6(2),154-164.
22. Tanrıverdi D., Cuhadar D., Ciftci S., (2014). Does the impairment of fonctional life increase the probability of suicide in cancer patients? Asian Pac J Cancer Prev, 15(21), 9549-9553.
23. Yarbro CH., Frogge HM., Goodman M., Groenwald SL., (2006). Cancer nursing principles and practice. 5th ed. London: Jones and Barlett Publishers.
24. Yıldırım, A. ve Şimşek, H., (2003). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.