Nüfus Dinamiklerinin Ekonomik Büyümeye Etkisi: OECD Ülkelerinden Kanıtlar ve Türkiye İçin Çıkarımlar

Öz

Ulusların büyüme ve kalkınma süreçlerinde nüfusun nasıl bir yere sahip olduğu konusu ekonomistler tarafından uzun süredir tartışılmaktadır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomilerin politikalarında nüfus önemli bir faktördür ve büyüme ile ilişkisi sıklıkla incelenmektedir. Bölgesel politikaların rasyonel şekilde oluşturulması, kaynakların daha etkin kullanılması için belirleyici bir faktör olan nüfus yapısının iyi analiz edilmesi gerekmektedir. Bu çalışma OECD ülkelerinde nüfus dinamiklerinin ekonomik büyümeye etkisini analiz etmeyi ve bu eksende Türkiye için çıkarımlar yapmayı amaçlamaktadır. Çalışma 2003-2022 dönemini ve 38 OECD ülkesini kapsamaktadır. Elde edilen ampirik kanıtlar panel veri analiz yöntemine dayanmaktadır. Bu süreçte model tahmini için Arellano-Bond iki aşamalı genelleştirilmiş momentler yöntemi (GMM) kullanılmıştır. Çalışma sonucunda; OECD ülkelerinde toplam nüfus içinde hem çalışma çağındaki nüfus hem de yaşlı nüfus oranındaki artışın büyümeyi pozitif etkilediği tespit edilmiştir. Bulgular doğuşta beklenen yaşam süresi ve nüfus artışı değişkenlerinin de büyümeyi pozitif etkilediğini göstermektedir. Ayrıca çalışma bulguları Türkiye’de etkin bir nüfus planlaması yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ekonomik Büyüme
• Nüfus
• Panel Veri Analizi
• OECD

The Effect of Population Dynamics on Economic Growth: Evidence from OECD Countries and Implications for Türkiye

Abstract

The role of population in the growth and development processes of nations has long been debated by economists. Population is an important factor in the policies of both developed and developing economies, and its relationship with growth is frequently analyzed. A comprehensive analysis of the population structure, which is a determining factor for the rational formulation of regional policies and the more efficient use of resources, is essential. This study aims to analyze the impact of population dynamics on economic growth in OECD countries and to make inferences for Türkiye on this axis. The study covers the period 2003-2022 and 38 OECD countries. The empirical evidence obtained in the study is based on panel data analysis method. In this process, the Arellano -Bond two-stage generalized method of moments (GMM) is used for model estimation. Because of the study, it is found that the increase in both the working age population and the elderly population within the total population in OECD countries positively affects growth. The findings suggest that life expectancy at birth and population growth variables also have a positive effect on growth. In addition, the findings of the study reveal that effective population planning should be carried out in Türkiye.

Keywords

• Economic Growth
• Population
• Panel Data Analysis
• OECD

Kaynakça

1. Abdullah, Shah, T., Sargani, G. R., Ali, A. & Siraj, W. (2015). The effect of increase in population on the economic growth of Bangladesh. Developing Country Studies, 5(17), 87-94.
2. Ali, S., Ali, A., & Amin, A. (2013). The impact of population growth on economic development in Pakistan. Middle-East Journal of Scientific Research, 18(4), 483-491.
3. André, C., Gal, P., & Schief, M. (2024). Enhancing productivity and growth in an ageing society: Key mechanisms and policy options. OECD Economics Department Working Papers, No. 1807, OECD Publishing, Paris.
4. Bayın, G. (2016). Doğuşta ve ileri yaşta beklenen yaşam sürelerine etki eden faktörlerin belirlenmesi. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 20(3), 93-103.
5. Bloom, D. E., & Freeman, R. B. (1986). The effects of rapid population growth on labour supply and employment in developing countries. Population and Development Review, 12(3), 381-414.
6. Burgaz, N., & Kaplan, E. A. (2021). Avrupa’nın demografik değişim sürecinin büyüme, işsizlik ve enflasyonla ilişkisinin analizi. USBAD Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 3(6), 1064-1085.
7. Cleland, J. (2013). World Population Growth; Past, Present and Future. Environ Resource Econ, 55, 543-554.
8. Coşkun Yılmaz, S. (2023). Türkiye'de nüfus artışı ve ekonomik gelişme arasındaki ilişki. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 10(2), 313-329.

9. Darrat, A. F., & Al-Yousif, Y. K. (1999). On the long-run relationship between population and economic growth: Some time series evidence for developing countries. Eastern Economic Journal, 25(3), 301-313.
10. Demir, O., & Özkaya, Y. (2024). Yüksek gelirli ülkelerde yaşlanmanIn büyümeye ve durağan duruma etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 49, 206-226.
11. Dikmen, N. (2022). Türkiye’de nüfus artışı ve iktisadi büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 8(51), 473-485.
12. Dougherty, S., de Biase, P., & Lorenzoni, L. (2022). Funding the future: The impact of population ageing on revenues across levels of government. OECD Working Papers on Fiscal Federalism, No. 39, OECD Publishing, Paris.
13. Durgun Kaygısız, A., & Ezanoğlu, Z. (2022). Yaşlanan nüfus milli geliri nasıl etkiler? G-20 ülkelerinden kanıtlar. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(3), 1806-1825.
14. Gil-Alana, L., Font, C., & Gil-López, Á. (2022). GDP and population growth: Evidence of fractional cointegration with historical data from 1820 onwards. Journal of Economic Studies, 49(2), 379-393.
15. Golley, J., & Wei, Z. (2015). Population dynamics and economic growth in China. China Economic Review, 35, 15-32.
16. Gu, D., Andreev, K., & Dupre, M. E. (2021). Major trends in population growth around the world. China CDC weekly, 3(28), 604-613.
17. Gujarati D. N., & Porter, D. C. (2009). Basic Econometrics (5th ed.). New York: McGraw-Hill/Irwin.
18. Güneş, Ş. (2005). Türkiye'de nüfus artışının ekonomik büyümeyle ilişkisi üzerine ekonomik bir analiz. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 60(3), 123-136.
19. Günsoy, G. & Tekeli, S. (2015). Nüfusun yaşlanması ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye üzerine bir analiz. Amme İdaresi Dergisi, 48(1), 35-87.
20. Güriş, S. (2018). Uygulamalı Panel Veri Ekonometrisi. İstanbul: Der Yayınları.
21. Huang, T. H., & Xie, Z. (2013). Population and economic growth: A simultaneous equation perspective. Applied Economics, 45(27), 3820-3826.
22. Huang, W. H., Lin, Y. J., & Lee, H. F. (2019). Impact of population and workforce aging on economic growth: Case study of Taiwan. Sustainability, 11, 6301.
23. IMF- International Monetary Fund, (2024). World economic outlook update: The global economy in a sticky spot. Access address: https://www.imf.org/en/Publications/WEO/ Issues/2024/07/16/world-economic-outlook-update-july-2024
24. Jiménez, M. (2023). Old age inequality begins at birth: Life course influences on late-life disability. United Nations Department of Economic and Social Affairs, Policy Brief, No.147.
25. Karagöz, H. (2021). Nüfus yaşlanmasının ekonomik büyüme üzerindeki etkileri: OECD ülkeleri örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(42), 1544-1565.
26. Kaur, S. (2023). GDP and population growth in India: An examination of cointegration and causality behaviour. Pacific Business Review, 16(3), 77-84.
27. KB-T.C. Kalkınma Bakanlığı, (2014). Bölgesel Gelişme Ulusal Stratejisi (2014-2023) “Daha Dengeli, Topyekûn Kalkınma”. Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü, Ankara.
28. Kirby, M. (2022). Population growth and gdp growth in Pakistan: Three models. The Pakistan Development Review, 61(4), 563–581.
29. Kremer, M. (1993). Population growth and technological change: One million BC to 1990. The Quarterly Journal Of Economics, 108(3), 681-716.
30. Lee, H. H., & Shin, K. (2019). Nonlinear effects of population aging on economic growth. Japan and the World Economy, 51, 100963.
31. Lee, H. H., Huh, H. S., Lee, Y. Y., & Lim, J. Y. (2013). Effects of population aging on economic growth: A panel analysis. Seoul Journal of Economics, 26, 401-432.
32. Lee, R. (2003). The demographic transition: Three centuries of fundamental change. Journal of Economic Perspectives, 17(4), 167-190.
33. Lianos, T. P., Pseiridis, A., & Tsounis, N. (2023). Declining population and GDP growth. Humanities and Social Sciences Communications, 10, 725.
34. Lucian, S. A. (2017). Population decline, labor force changes and GDP growth. Annals of Constantin Brancusi University of Targu-Jiu. Economy Series, I, 200-205.
35. Maestas, N., Mullen, K. J., & Powell, D. (2016). The effect of population aging on economic growth, the labor force and productivity. Santa Monica, CA: RAND Corporation.
36. Malthus, T. (1798). An essay on the principle of population. London: Printed for J. Johnson, in St. Paul’s Church-Yard.
37. Mamun, S. A. K., Rahman, M. M., & Khanam, R. (2020). The relation between an ageing population and economic growth in Bangladesh: Evidence from an endogenous growth model. Economic Analysis and Policy, 66, 14-25.
38. Mihajlović, V., & Miladinov, G. (2024). Impact of population ageing on economic growth in Emerging EU Countries. Ekonomický časopis/Journal of Economics, 72(1-2), 50-71.
39. Ogunleye, O. O., Owola, O. A., & Mubarak, M. (2018). Population growth and economic growth in Nigeria: An Appraisal. International Journal of Management, Accounting and Economics, 5(5), 282-299.
40. Peterson, E. W. F. (2017). The role of population in economic growth. Sage Open, 1-15.
41. Polat, M. A. (2018). Türkiye'de ekonomik büyümenin ve nüfus artışının ekonometrik modellemesi: Ampirik bir çalışma örneği. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 205-228.
42. Rahman, M. M., Saidi, K., & Mbarek, M. B. (2020). Economic growth in South Asia: The role of CO2 emissions, population density and trade openness. Heliyon, 6(5), e03903.
43. Roig, M., & Maruichi, D. (2023). Economic well-being at older ages: prospects for the future. United Nations Department of Economic and Social Affairs, Policy Brief, No.150.
44. SBB-T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, (2023). On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028), Ankara.
45. Tartiyus, E. H., Dauda, M. I., & Peter, A. (2015). Impact of population growth on economic growth in Nigeria (1980-2010). IOSR Journal of Humanities and Social Science (IOSR-JHSS), 20(4), 115-123.
46. Tatoğlu, F. Y. (2018). İleri Panel Veri Ekonometrisi: Stata Uygulamalı. İstanbul:Beta Yayıncılık.
47. Thirlwall, A.P. (1994). Population and development. In: Growth and Development. London: Palgrave.
48. Tiryaki Yenilmez, D. (2023). Deprem ve göç ilişkisi üzerine kısa bir değerlendirme. Akademik Düşünce Dergisi, 7, 39-52.
49. Tiryaki, N., & Ekinci, A. (2023). Nüfus, yaşam beklentisi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin ARDL yöntemi ile analizi: Türkiye örneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 481-500.
50. UNFPA (2014). Population and poverty. Access Address: https://www.unfpa.org/resources/population-and-poverty.
51. United Nations (2024). World Population Prospects 2022. https://population.un.org/wpp/Graphs/DemographicProfiles/Line/900, Retrieved on April 3, 2024.
52. Ursavaş, U., Apaydın, Ş., & Ursavaş, N. (2021). Türkiye’de demografik faktörlerin büyüme yavaşlaması üzerindeki etkisi. Ekonomi Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 6(3), 646-659.
53. Wilmoth, M. J., Menozzi, M. C., & Bassarsky, M. L. (2022). Why population growth matters for sustainable development. United Nations Department of Economic and Social Affairs. Future of the World Policy Brief No. 130.
54. Wooldridge, J. M. (2001). Applications of generalized method of moments estimation. Journal of Economic perspectives, 15(4), 87-100.
55. World bank (2024). World Development Indicators. Access Address: https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators.
56. Yazıcı, S. (2004). OECD ülkelerinde demografik eğilimler ve muhtemel etkileri. Dışişleri Bakanlığı Yayınları, Uluslararası Ekonomik Sorunlar Dergisi, XV. 1-6.