Araştırma Makalesi

Endüstri 5.0: İnsan-Teknoloji Dengesinin Yeniden İnşası

Cilt: 10 Sayı: 1 10 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Endüstri 5.0: İnsan-Teknoloji Dengesinin Yeniden İnşası

Öz

Bu çalışma, Endüstri 5.0’ı insan, teknoloji ve çevre etkileşimini yeniden yapılandıran dönüşümsel bir paradigma olarak değerlendirmektedir. Bu bağlamda çalışma, kavramın kuramsal boyutlarını bütüncül bir yaklaşımla ele alan kavramsal bir incelemedir. Endüstri 4.0’ın otomasyon ve verimlilik odaklı anlayışının ötesine geçen Endüstri 5.0, insan-merkezlilik, sürdürülebilirlik ve dayanıklılık boyutlarıyla teknolojik ilerlemeyi etik ve toplumsal değerlerle bütünleştirmektedir. İnsan-merkezli yapay zekâ, işbirlikçi robotlar ve çevre dostu teknolojiler gibi yenilikler, üretim süreçlerinde insanın yaratıcılığını ve sorumluluğunu yeniden ön plana taşımaktadır. Ancak teknolojik altyapı eksiklikleri, etik düzenlemeler ve dijital eşitsizlikler sürecin temel sınırlılıkları arasında yer almaktadır. Bu çalışma endüstri 5.0’ın kavramsal sınırlarını belirlemeyi, Endüstri 4.0 ve Toplum 5.0 ile arasındaki temel farkları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Böylece çalışma, literatürde dağınık biçimde ele alınan Endüstri 5.0 tartışmalarını bir araya getirerek, kavramın teorik sınırlarını bütünleştirici bir çerçevede yeniden tanımlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adel, A. (2022). Future of industry 5.0 in society: human-centric solutions, challenges and prospective research areas. Journal of Cloud Computing: Advances, Systems and Applications, 11(40), 1-15. https://doi.org/10.1186/s13677-022-00314-5.
  2. Akman, A.Z. ve Erdirencelebi, M. (2024). A Human-Centered Digital Transformation: A Bibliometric Analysis of Society 5.0 and Industry 5.0. Istanbul Management Journal, 96, 1-16. https://doi.org/10.26650/imj.2024.96.1361480
  3. Ali, I., Nguyen, K. ve Oh, I. (2025). Systematic literature review on Industry 5.0: current status and future research directions with insights for the Asia Pacific countries. Asia Pacific Business Review, DOI: 10.1080/13602381.2025.2452877.
  4. Ali, S.H., Ayad, H. ve Al Rubaie, M. T. (2022). Fifth Industrial Revolution (New Perspectives). International Journal of Business, Management, and Economics, 3(3), 196-212. DOI: https://doi.org/10.47747/ijbme.v3i3.694.
  5. Alojaiman, B. (2023). Technological Modernizations in the Industry 5.0 Era: A Descriptive Analysis and Future Research Directions. Processes, 11, 1318. https://doi.org/ 10.3390/pr11051318
  6. Alves, J., Lima, T.M. ve Gaspar, P.D. (2023). Is Industry 5.0 a Human-Centred Approach? A Systematic Review. Processes, 11(193). https://doi.org/10.3390/ pr11010193
  7. Brückner, A., Wölke, M., Hein-Pensel, F., Schero, E., Winkler, H. ve Jabs, I. (2025). Assessing industry 5.0 readiness—Prototype of a holistic digital index to evaluate sustainability, resilience and human-centered factors. International Journal of Information Management Data Insights, 5(1), https://doi.org/10.1016/j.jjimei.2025.100329.
  8. Canbay, P. ve Demircioğlu, Z. (2021). Endüstri 5.0’a Doğru: Zeki Otonom Sistemlerde Etik Ve Ahlaki Sorumluluklar. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 12(45), 106-123. https://doi.org/10.5824/ajite.2021.02.006.x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnsan Kaynakları ve Endüstriyel İlişkiler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

10 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

10 Kasım 2025

Kabul Tarihi

5 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Demirler, S. (2026). Endüstri 5.0: İnsan-Teknoloji Dengesinin Yeniden İnşası. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi, 10(1), 375-398. https://doi.org/10.29216/ueip.1821299

Uluslararası Ekonomi, İşletme ve Politika Dergisi

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
İktisat Bölümü
RİZE / TÜRKİYE