Evaluating Women's Employment in the Service Sector in Terms of Decent Work

Abstract

The concept of decent work consists of four fundamental dimensions: employment opportunities, rights at work, social protection, and social dialogue, and was defined by the ILO in 1999. The concept aims to ensure that workers are employed under conditions that respect their freedom, equality, security, and human rights. The aim of this study, within the context of economics, business, and policy, is to evaluate women’s perceptions of decent work indicators in the service sector in Türkiye. Data were collected from 234 female workers through a survey conducted between June and August 2025 and analyzed using quantitative methods. The findings show that women have a lower perception, particularly in terms of social dialogue and employment opportunities. Furthermore, significant differences were found according to variables such as marital status, parenthood, education level, and length of employment. The results reveal that decent work conditions are not fully provided in women's employment in Türkiye.

Keywords

• Decent Work
• Working Conditions
• Gender Equality
• Fundamental Rights at Work
• Social Protection

Hizmet Sektöründe Kadın İstihdamının İnsana Yakışır İş Açısından Değerlendirilmesi

Öz

İnsana yakışır iş kavramı; istihdam olanakları, işyerinde haklar, sosyal koruma ve sosyal diyalog olmak üzere dört temel boyuttan oluşur ve 1999 yılında ILO tarafından tanımlanmıştır. Kavram, çalışanların özgürlük, eşitlik, güvenlik ve insan haklarına uygun koşullarda çalışmasını amaçlar. Bu çalışmanın amacı, ekonomi, işletme ve politika bağlamında, Türkiye’de hizmet sektöründe kadınların insana yakışır iş göstergelerine ilişkin algılarını değerlendirmektir. Veriler, Haziran–Ağustos 2025 tarihleri arasında uygulanan anket aracılığıyla 234 kadın çalışandan toplanmış ve nicel yöntemle analiz edilmiştir. Bulgular, kadınların özellikle sosyal diyalog ve istihdam olanakları boyutlarında daha düşük algıya sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca medeni durum, çocuk sahibi olma, eğitim düzeyi ve çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı farklar saptanmıştır. Sonuçlar, Türkiye’de kadın istihdamında insana yakışır iş koşullarının tam olarak sağlanamadığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İnsana Yakışır İş
• Çalışma Koşulları
• Toplumsal Cinsiyet Eşitliği
• Çalışma Yaşamında Temel Haklar
• Sosyal Koruma

Kaynakça

1. Anker, R., Chernyshev, I., Egger, P., Mehran, F., & Ritter, J. (2003). Measuring decent work with statistical indicators. International Labour Review, 142 (2), 147–178.
2. Aidt, T., & Tzannatos, Z. (2008). Trade unions, collective bargaining and macroeconomic performance: A review. Industrial Relations Journal, 39 (4), 258–295.
3. Aslan, M. (2022). Türkiye İşgücü Piyasasında İnsana Yakışır İş Bağlamında Kadın İstihdamı: Kozmetik Sektörü Adana-Mersin (TR62) Örneği. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
4. Bayram, N. (2022). İnsana Yakışır İşin Öznel İyi Oluş ve İşten Ayrılma Niyetine Etkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kars.
5. Bescond, D., Chataignier, A., & Mehran, F. (2003). Seven indicators to measure decent work: An international comparison. International Labour Review, 142 (2), 179–212.
6. Bonnet, F., Figueiredo, J., & Standing, G. (2003). A Family of Decent Work Indexes. International Labour Review, 142 (2), 213–238.
7. Çetinkaya, E., & Yıldırımalp, S. (2012). “İnsana Yakışır İş” Bağlamında Türkiye İşgücü Piyasasında Kadınların Durumu. Bilgi Dergisi, 24 (Yaz), 153–172.
8. European Commission. (2022). Employment and Social Developments in Europe. Brussels: European Commission.

9. Ghai, D. (2003). Decent Work: Concept and Indicators. International Labour Review, 142(2), 113–145.
10. Günaydın, D. (2015). İnsana Yakışır İş: Türkiye Açısından Bir Değerlendirme. The Journal of Academic Social Science Studies, 37, 123–148.
11. International Labour Organization (ILO). (1998). Declaration On Fundamental Principles And Rights at Work. Geneva: ILO. Erişim adresi: https://www.ilo.org/sites/default/files/2024-04/ILO_1998_Declaration_EN.pdf
12. International Labour Organization (ILO). (2013). Decent Work Indicators: Guidelines for Producers and Users of Statistical and Legal Framework Indicators (2nd Ed.). Geneva: ILO. Erişim adresi: https://www.ilo.org/stat/Publications/WCMS_223121/lang--en/index.htm
13. Işığıçok, Ö. (2010). Küreselleşme Sürecinde İnsana Yakışır İş. Journal of Social Policy Conferences, 56, 308–331.
14. İçöz, E. (2023). İnsana Yakışır İşin İş Tatmini ile İlişkisi: Kırsal Kesim Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
15. Kılıç, C. H. (2009). Düzgün İş. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
16. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2020). OECD Employment Outlook 2020: Worker Security and the COVID-19 Crisis. Paris: OECD Publishing. Erişim adresi: https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2020/07/oecd-employment-outlook-2020_19b4fc0d/1686c758-en.pdf
17. Palaz, S. (2005). Düzgün İş Kavramı ve Ölçümü: Türkiye ve OECD Ülkelerinin Bir Karşılaştırması. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 50, 479–505.
18. Peker, Z. (2023). İnsana Yakışır İş ve Kadın İstihdamı: Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
19. Rubery, J., & Grimshaw, D. (2015). The 40-Year Pursuit of Equal Pay: A Case Of Constantly Moving Goalposts. Cambridge Journal of Economics, 39 (2), 319–343.
20. Rubery, J., & Tavora, I. (2020). The COVID-19 Crisis and Gender Equality: Risks and Opportunities. Social Politics, 27 (4), 1–12.
21. Standing, G. (2002). Beyond the New Paternalism: Basic Security as Equality. London: Verso.
22. Toksöz, G. (2019). Türkiye’de Kadın İstihdamı ve Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği. İstanbul: İletişim Yayınları.
23. Yirmibeşoğlu, F. (2015). Gender and Union Representation in Türkiye. Labour Studies Journal, 40(3), 223–241.