Araştırma Makalesi

Çevre Dostu Ürün Tutumu ve Satın Alma Niyetinde Sürdürülebilirlik Odaklı Değer Yönelimi ve Ahlaki Zekânın Rolü

Cilt: 11 Sayı: 2 1 Ekim 2025
PDF İndir
TR EN

Çevre Dostu Ürün Tutumu ve Satın Alma Niyetinde Sürdürülebilirlik Odaklı Değer Yönelimi ve Ahlaki Zekânın Rolü

Öz

Sürdürülebilirliğin ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlarının iyi bir ahlakı yansıtabilecek ve eşitlik, adalet gibi kavramlara atıf yapabilecek yönleri bulunabilmektedir. Ahlaki zekâ ahlaklı olanı ve iyi değerleri kapsayabildiği için ahlaki zekânın sürdürülebilirlik yönünün de olabileceği düşünülmektedir. Ahlaki zekânın ve sürdürülebilirlik odaklı değer yönelimlerinin çevre dostu ürünlere yönelik tutum ve satın alma niyeti üzerinde etkilerini incelemek sürdürülebilir pazarlama stratejilerinde ve bu ürünlere yönelik tüketici davranışının anlaşılmasında önemlidir. Çalışmada, çevre dostu ürün tutumunda ve satın alma niyetinde ahlaki zekânın ve sürdürülebilirlik odaklı değer yöneliminin rolü Planlı Davranış Teorisi ve Değer-İnanç-Norm Teorisi kapsamından incelenmiştir. Kolayda örnekleme yöntemi ile elde edilen 417 veri analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, ahlaki zekânın empati, vicdan ve nezaket boyutlarının sürdürülebilir odaklı değer yöneliminin ekonomik boyutu üzerinde olumlu bir etkisi ortaya çıkmıştır. Ahlaki zekânın vicdan ve nezaket boyutları ile sürdürülebilir odaklı değer yöneliminin ekonomik boyutunun çevre dostu ürün tutumu üzerinde olumlu etkileri bulunmuştur. Ahlaki zekânın öz denetim boyutu ile çevre dostu ürün tutumunun çevre dostu ürün satın alma niyeti üzerinde olumlu etkisi tespit edilmiştir. Ayrıca, sürdürülebilirlik odaklı değer yöneliminin ekonomik boyutu ile çevre dostu ürün tutumunun aracılık rolleri de çalışmada ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi tarafından, 05.06.2024 Çarşamba tarihli, 2024/06 toplantı ve GO 2024/364 numaralı karar sonucunda, bu araştırma için etik kurul izni verilmiştir.

Kaynakça

  1. Ajzen, I. (1991). The Theory of Planned Behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211.
  2. Ajzen, I. (2006). Constructing A Theory of Planned Behavior Questionnaire. https://people.umass.edu/~aizen/pdf/tpb.measurement.pdf (Erişim: 05.04.2025).
  3. Ajzen, I. (2020). The Theory of Planned Behavior: Frequently Asked Questions. Human Behavior and Emerging Technologies, 2(4), 314-324.
  4. Al-Adamat, A., Al-Gasawneh, J., ve Al-Adamat, O. (2020). The Impact of Moral Intelligence on Green Purchase Intention. Management Science Letters, 10(9), 2063-2070.
  5. Ali, M., Ullah, S., Ahmad, M. S., Cheok, M. Y., ve Alenezi, H. (2023). Assessing The Impact of Green Consumption Behavior and Green Purchase Intention Among Millennials Toward Sustainable Environment. Environmental Science and Pollution Research, 30(9), 23335-23347.
  6. Aminrad, Z., Zakariya, S. Z. B. S., Hadi, A. S., ve Sakari, M. (2013). Relationship Between Awareness, Knowledge and Attitudes Towards Environmental Education Among Secondary School Students in Malaysia. World Applied Sciences Journal, 22(9), 1326-1333.
  7. Arpaci, I., Karataş, K., Zeybek, G., ve Haktanir, A. (2024). Environmental Attitude, Global Social Responsibility, and Digital Literacy: Predictors of Green Purchase Intentions Among Emerging Adults. In Current and Future Trends on Intelligent Technology Adoption: Volume 2 (pp. 79-96). Cham: Springer Nature Switzerland.
  8. Ay, U. (2017). Çevreci Tüketim Davranışlarının Değer-İnanç-Norm Kuramı Temelinde İncelenmesi. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 9(1), 1-33.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sürdürülebilir Kalkınma , İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

17 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

15 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

31 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Saral, İ. (2025). Çevre Dostu Ürün Tutumu ve Satın Alma Niyetinde Sürdürülebilirlik Odaklı Değer Yönelimi ve Ahlaki Zekânın Rolü. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 11(2), 633-658. https://doi.org/10.20979/ueyd.1699971

Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi

Karadeniz Teknik Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü, 61080, Trabzon/Türkiye

https://dergipark.org.tr/en/pub/ueyd

33974

 This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.