Araştırma Makalesi

Türkiye’de Aile Yapısının Dönüşümü ve Bölgesel Gelişmişlik: Hanehalkı Büyüklüğü ve Elektrik Tüketimi Üzerine İBBS-3 Düzeyinde Bir Analiz

Cilt: 12 Sayı: 1 10 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Türkiye’de Aile Yapısının Dönüşümü ve Bölgesel Gelişmişlik: Hanehalkı Büyüklüğü ve Elektrik Tüketimi Üzerine İBBS-3 Düzeyinde Bir Analiz

Öz

Bu çalışma, 2011-2023 dönemine ilişkin il düzeyindeki panel veri setinden yararlanarak Türkiye’nin 81 ilinde ortalama hanehalkı büyüklüğünün belirleyicilerini incelemekte ve söz konusu değişkenlerin bölgesel sosyoekonomik gelişmişlik bağlamındaki ilişkisini değerlendirmektedir. Ampirik analiz kapsamında eğitim düzeyi, toplam doğurganlık hızı, kentleşme oranı ve ekonomik gelişmişliğin dolaylı bir göstergesi olarak kişi başı hanehalkı elektrik tüketimi değişkenleri modele dâhil edilmiştir. Elde edilen bulgular, uzun dönemde eğitim seviyesindeki artış, kentleşme oranındaki yükseliş ve kişi başı elektrik tüketimindeki gelişmenin daha küçük hane yapılarıyla ilişkili olduğunu ortaya koyarken, doğurganlık hızının hanehalkı büyüklüğünü pozitif yönlü ve güçlü biçimde açıklamaya devam ettiğini göstermektedir. Kısa dönem katsayıları ise bölgeler arasında farklılaşmakta olup, dönüşüm süreçlerinin iller düzeyinde heterojen nitelik taşıdığına işaret etmektedir. İl bazlı kapsamlı analiz, hanehalkı dinamiklerindeki mekânsal eşitsizlikleri görünür kılmakta ve Türkiye’de sürmekte olan demografik dönüşümün sosyoekonomik izdüşümlerine ilişkin güncel kanıtlar sunmaktadır. Bu sonuçlar, hanehalkı yapısı ile bölgesel gelişme arasındaki ilişkinin akademik literatürdeki yerini güçlendirmekte ve aile oluşum biçimlerindeki değişen eğilimlerin, bölgesel politika tasarımında dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aref, A., Fallentine, A., and Zahran, S. (2024). The state of urbanization, demographic changes, and family dynamics in Africa. Journal of Comparative Family Studies, 54(3), 283-297.
  2. Arı, E., Aydın, N., Karacan, S., and Saraclı, S. (2016). Analysis of households’ electricity consumption with ordered logit models: Example of Turkey. International Journal of Humanities and Social Science Invention, 5(6), 73-84.
  3. Balogun, S., and Aruoture, E. (2025). Healing the nation from the inside out: The role of home and family in national development. Caritas Journal of Psychology and Behaviourial Sciences, 3(1).
  4. Baltagi, B. H. (2008). Econometric analysis of panel data (4th ed.). John Wiley & Sons.
  5. Becca, F., Esteve, A., and Castro Torres, A. F. (2025). Changes in Latin American and Caribbean household structure amidst fertility decline, 1960-2020. Studies in Family Planning, 56(1), 135-160.
  6. Belmin, C., Hoffmann, R., Pichler, P. P., and Weisz, H. (2022). Fertility transition powered by women’s access to electricity and modern cooking fuels. Nature Sustainability, 5(3), 245-253.
  7. Bensch, G., Kluve, J., and Peters, J. (2011). Impacts of rural electrification in Rwanda. Journal of Development Effectiveness, 3(4), 567-588.
  8. Blackburne III, E. F., and Frank, M. W. (2007). Estimation of nonstationary heterogeneous panels. The Stata Journal, 7(2), 197-208.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Panel Veri Analizi , Bölgesel Ekonomi , Mikro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

10 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

3 Ocak 2026

Kabul Tarihi

11 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yıldız, H. (2026). Türkiye’de Aile Yapısının Dönüşümü ve Bölgesel Gelişmişlik: Hanehalkı Büyüklüğü ve Elektrik Tüketimi Üzerine İBBS-3 Düzeyinde Bir Analiz. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 12(1), 333-352. https://doi.org/10.20979/ueyd.1855054

Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi

Karadeniz Teknik Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü, 61080, Trabzon/Türkiye

https://dergipark.org.tr/en/pub/ueyd

33974

 This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.