Araştırma Makalesi

Çeviribilim Felsefesine Doğru: Lakonik Bir Düşünce Yolculuğu

Cilt: 5 Sayı: 2 30 Aralık 2023
PDF İndir

Çeviribilim Felsefesine Doğru: Lakonik Bir Düşünce Yolculuğu

Öz

Bu çalışma, çeviribilimin kuramsal ve tarihsel gelişimine dair bir felsefe oluşturmayı amaçlayarak, bilgisayarın ilerlemesi ve dilbilimsel kuramların bu disiplini nasıl etkilediğini araştırmaktadır. Modern dilbilimin çeviribilim üzerindeki etkisini tartışmakta ve çeviribilimin nasıl kendi başına ayakta duran bir bilimsel disiplin olarak teorik ve metodolojik soruşturmalar yürüttüğünü irdelemektedir. Çalışma, hermeneutik ile çeviribilim arasındaki yakın ilişkiyi vurgulamakta ve metinlerin anlaşılmasında ve çevrilmesinde yorumun kritik rolünü tartışmaktadır. G. Frege tarafından ortaya atılan anlam ve gönderim ayrımı, çeviribilimde dil içi anlamla (mana) ve dilsel olmayan nesneye dilin atıfta bulunması (gönderim) arasındaki ayrımı belirlemede önemli sonuçlara sahiptir. Ayrıca, çalışma W.V.O. Quine'ın çeviri belirsizliği, L. Wittgenstein'ın aslan analojisi ve H.-G. Gadamer'in anlamayı etkileyen gelenek kavramlarına değinmektedir. Söz konusu düşünceler çevirinin karmaşık sürecine ışık tutmaktadır. Çevirinin çok dilli ve çok yönlü doğasını kabul eden çalışma, felsefeden, bilimden ve çeviribilimden gelen içgörüleri birleştiren disiplinler arası bir yaklaşımı savunmaktadır. Çalışma, dilin, kültürün, bilişin ve yorumun özniteliklerini derinlemesine düşünen bir çeviribilim felsefesi oluşturma çağrısı yapmaktadır. Çalışma ayrıca, çeviriyi yalnızca bir aktarım olarak değil, kültürel ve kavramsal ayrımlar arasında köprü kuran incelikli bir eylem olarak ele almaktadır. Sonuç olarak, çeviribilimin küresel iletişime katkıda bulunan ve kültürler arası anlayışı teşvik eden dinamik bir alan olarak tanınmasını savunmaktadır. Akademik disiplin içinde devam eden tartışmalara ve değişimlere dair içgörü sağlanmakta ve kapsamlı bir felsefi çerçeveye duyulan ihtiyaç vurgulanmaktadır.Bu çalışma, çeviribilimin kuramsal ve tarihsel gelişimine dair bir felsefe oluşturmayı amaçlayarak, bilgisayarın ilerlemesi ve dilbilimsel kuramların bu disiplini nasıl etkilediğini araştırmaktadır. Modern dilbilimin çeviribilim üzerindeki etkisini tartışmakta ve çeviribilimin nasıl kendi başına ayakta duran bir bilimsel disiplin olarak teorik ve metodolojik soruşturmalar yürüttüğünü irdelemektedir. Çalışma, hermeneutik ile çeviribilim arasındaki yakın ilişkiyi vurgulamakta ve metinlerin anlaşılmasında ve çevrilmesinde yorumun kritik rolünü tartışmaktadır. G. Frege tarafından ortaya atılan anlam ve gönderim ayrımı, çeviribilimde dil içi anlamla (mana) ve dilsel olmayan nesneye dilin atıfta bulunması (gönderim) arasındaki ayrımı belirlemede önemli sonuçlara sahiptir. Ayrıca, çalışma W.V.O. Quine'ın çeviri belirsizliği, L. Wittgenstein'ın aslan analojisi ve H.-G. Gadamer'in anlamayı etkileyen gelenek kavramlarına değinmektedir. Söz konusu düşünceler çevirinin karmaşık sürecine ışık tutmaktadır. Çevirinin çok dilli ve çok yönlü doğasını kabul eden çalışma, felsefeden, bilimden ve çeviribilimden gelen içgörüleri birleştiren disiplinler arası bir yaklaşımı savunmaktadır. Çalışma, dilin, kültürün, bilişin ve yorumun özniteliklerini derinlemesine düşünen bir çeviribilim felsefesi oluşturma çağrısı yapmaktadır. Çalışma ayrıca, çeviriyi yalnızca bir aktarım olarak değil, kültürel ve kavramsal ayrımlar arasında köprü kuran incelikli bir eylem olarak ele almaktadır. Sonuç olarak, çeviribilimin küresel iletişime katkıda bulunan ve kültürler arası anlayışı teşvik eden dinamik bir alan olarak tanınmasını savunmaktadır. Akademik disiplin içinde devam eden tartışmalara ve değişimlere dair içgörü sağlanmakta ve kapsamlı bir felsefi çerçeveye duyulan ihtiyaç vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akbulut, A. N. (2004). Söylenceden Gerçekliğe, İstanbul: Multilingual.
  2. Akın, A. (2016). Çeviri Sürecine Yorumbilimsel Yaklaşımlar: Çeviribilimde Yeni Yorumbilimsel Paradigma.
  3. Tamamlanmış Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çeviribilim ABD. Sakarya.
  4. Akın, A. (2021). Çeviri yorumbilimi: Çevirmenin anlama süreci: Hiperlink.
  5. Aksoy, N. B. (2002). Geçmişten Günümüze Yazın Çevirisi. Ankara: İmge Kitapevi Yay.
  6. Aktaş, T. (1996). Çeviri İşlemine Genel Bir Bakış. Ankara: Orsen Mat.
  7. Albrecht, J. (1998). Literarische Übersetzung, Geschichte, Theorie, kulturelle Wirkung, Darmstadt.
  8. Alexieva, B. (1993). A Cognitive Approach to Translation Equivalence. Translation as a Social Action. (yay. haz. ve çev. Palma Zleteva), Londra and New York: Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebi Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

9 Aralık 2023

Kabul Tarihi

27 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Soysal, F. (2023). Çeviribilim Felsefesine Doğru: Lakonik Bir Düşünce Yolculuğu. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Uluslararası Filoloji ve Çeviribilim Dergisi, 5(2), 162-176. https://doi.org/10.55036/ufced.1402662
AMA
1.Soysal F. Çeviribilim Felsefesine Doğru: Lakonik Bir Düşünce Yolculuğu. UFCED. 2023;5(2):162-176. doi:10.55036/ufced.1402662
Chicago
Soysal, Fırat. 2023. “Çeviribilim Felsefesine Doğru: Lakonik Bir Düşünce Yolculuğu”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Uluslararası Filoloji ve Çeviribilim Dergisi 5 (2): 162-76. https://doi.org/10.55036/ufced.1402662.
EndNote
Soysal F (01 Aralık 2023) Çeviribilim Felsefesine Doğru: Lakonik Bir Düşünce Yolculuğu. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Uluslararası Filoloji ve Çeviribilim Dergisi 5 2 162–176.
IEEE
[1]F. Soysal, “Çeviribilim Felsefesine Doğru: Lakonik Bir Düşünce Yolculuğu”, UFCED, c. 5, sy 2, ss. 162–176, Ara. 2023, doi: 10.55036/ufced.1402662.
ISNAD
Soysal, Fırat. “Çeviribilim Felsefesine Doğru: Lakonik Bir Düşünce Yolculuğu”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Uluslararası Filoloji ve Çeviribilim Dergisi 5/2 (01 Aralık 2023): 162-176. https://doi.org/10.55036/ufced.1402662.
JAMA
1.Soysal F. Çeviribilim Felsefesine Doğru: Lakonik Bir Düşünce Yolculuğu. UFCED. 2023;5:162–176.
MLA
Soysal, Fırat. “Çeviribilim Felsefesine Doğru: Lakonik Bir Düşünce Yolculuğu”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Uluslararası Filoloji ve Çeviribilim Dergisi, c. 5, sy 2, Aralık 2023, ss. 162-76, doi:10.55036/ufced.1402662.
Vancouver
1.Fırat Soysal. Çeviribilim Felsefesine Doğru: Lakonik Bir Düşünce Yolculuğu. UFCED. 01 Aralık 2023;5(2):162-76. doi:10.55036/ufced.1402662

422x119





422x119

ResearchBib   google akademik ile ilgili görsel sonucu     logo1.jpg     Root Indexing     general impact factor ile ilgili görsel sonucu    idealonline ile ilgili görsel sonucu

220px-Akademia_sosyal_bilimler_indeksi_logosu.gif    DRJI_Logo.jpg    logo.jpg   logo.png      download


by-nc-nd.png?w=588

  Articles published in this journal are licensed under Creative Commons Attribution 4.0 International license. This journal does not charge APCs or submission charges.                                                                           Articles published in this journal are permanently free for everyone to read, download, copy, distribute, print, search and link to the full texts of these articles.