Araştırma Makalesi

ANTİ-ŞAMANİZM, MİLLİ BİLİNCİ YOK ETME POLİTİKASI

Cilt: 4 Sayı: 6 31 Mayıs 2021
PDF İndir
EN TR

ANTİ-ŞAMANİZM, MİLLİ BİLİNCİ YOK ETME POLİTİKASI

Öz

Öteki alemle bu dünya arasında arabuluculuk görevini yerine getiren geleneksel şaman XX yüzyılın sonları, XXI yüzyılın başlarında yeni bir yapılanma sürecine giridi. Hıristiyan misyonerlerin ve Çar Rusyası yöneticilerinin uyguladıkları baskılar, takipler sonucunda hızla yok olmağa yüz tutan şamanlar Sovyet rejiminin antişaman, ateist propagandası sonucunda yok olmağın eşiğine geldiler. Türk şamanlığına karşı ilk savaş açan Budizm’in Hindistan dışı varyantı olan Lamaizm oldu. Lama rahipleri ve bu dini kabul eden Moğol kavimleri Sayan-Altay Türklerinin geleneksel inancı olan şamanlıkla bir otorite savaşına girdiler. Hem tarihi verilerde hem de sözel anlatılarda bu savaşın bir kırım siyesetine dönüştüğünü izlemek mümkündür. Sibirya Türkleri arasında Hıristiyanlığı yaymağa çalışan Rus misyonerlerinin ilk görevi yerli halkın inanç dünyasını dağıtmak, onları İsa dinine rağbet ruhunda Hıristiyanlaşdırmak ve daha sonra da Ruslaştırmak idi. Bu ise milli bilinci yok etmekle, toplumsal bir devşirme siyaseti yürütmekle mümkün olabilirdi. Rus Ortodoks Kilisesi bu üç yüzyılda Sibirya Türklerinin ulusal kimliğine ve dini-pratik uygulamalarına büyük darbe vurdu. Ancak Türk şamanlığına en büyük darbeyi hiç kuşkusuz Sovyet rejimi vurdu. Şamanların kurşuna dizilmesi, idam edilmesi, habishanelere atılması, sürgüne gönderilmesi Sovyet döneminde gerçekleşti. Bu yazıda Sovyetler Birliğinin çökmesinden sonraki dönemde yeniden yapılanan ve bir dirceliş yaşayan Türk neo-şamanlığı da araştırılmıştır. Anahtar kelimeler: geleneksel şamanizm, lamaizm, hıristiyanlık, Sovyet rejimi, anti şaman politikası

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Balzer Marjorie Mandelstam (2016). “Shamans emerging from repression in Siberia: Lightning rods of fear and hope”, Jackson, P. (ed.) Horizons of Shamanism: A Triangular Approach to the History and Anthropology of Ecstatic Techniques, Stockholm: Stockholm University Press, s.1-34
  2. Balzer Marjorie Mandelstam. “Soviet Superpowers”, https://www.questia.com/read/1P3-11168480/soviet-superpowers (Erişim tarihi 12.03.2020)
  3. Bayat Fuzuli (2019). Türk Şaman Metinleri. Efsaneler ve Memoratlar. 3. Basım, İstanbul: Ötüken
  4. Plumley D. Fridman E. (2004). “Tuvan Shamanism”, Walter, M.N. Neumann Fridman E. J. (ed.), Shamanism: an encyclopedia of world beliefs, practices, and culture, Santa Barbara: Denver, Oxford, Vol. 2, (s.637-642), s.637-638
  5. Безвинно расстрелянные (2004). Мартиролог погибших от рук ОГПУ-НКВД в 1920-1940-е годы в период тоталитарного режима в СССР. Peдakтop-cocтaвитeль H.C.Абдин. Абакан: Типография ООО Март
  6. Бутанаев Виктор Яковлевич (2006). Традиционный шаманизм Хонгорая. Абакан: Изд-во Хакасского государственного университета им. Н. Ф. Катанова
  7. Карлов Сергей Владимирович (2000). Массовые репрессии в 1930-е гг.: на материалах Хакасии. Дис…. кандидат исторических наук. Абакан
  8. Колодезникова Любовь Дмитриевна (2011). “Возрождение шаманизма на стыке веков”, Научный журнал КубГАУ, №73(09), s.613-627

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kültürel çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

5 Aralık 2020

Kabul Tarihi

31 Mayıs 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 4 Sayı: 6

Kaynak Göster

APA
Bayat, F. (2021). ANTİ-ŞAMANİZM, MİLLİ BİLİNCİ YOK ETME POLİTİKASI. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 4(6), 9-30. https://izlik.org/JA76YF99LY
AMA
1.Bayat F. ANTİ-ŞAMANİZM, MİLLİ BİLİNCİ YOK ETME POLİTİKASI. UHAD. 2021;4(6):9-30. https://izlik.org/JA76YF99LY
Chicago
Bayat, Fuzuli. 2021. “ANTİ-ŞAMANİZM, MİLLİ BİLİNCİ YOK ETME POLİTİKASI”. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 4 (6): 9-30. https://izlik.org/JA76YF99LY.
EndNote
Bayat F (01 Mayıs 2021) ANTİ-ŞAMANİZM, MİLLİ BİLİNCİ YOK ETME POLİTİKASI. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 4 6 9–30.
IEEE
[1]F. Bayat, “ANTİ-ŞAMANİZM, MİLLİ BİLİNCİ YOK ETME POLİTİKASI”, UHAD, c. 4, sy 6, ss. 9–30, May. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76YF99LY
ISNAD
Bayat, Fuzuli. “ANTİ-ŞAMANİZM, MİLLİ BİLİNCİ YOK ETME POLİTİKASI”. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 4/6 (01 Mayıs 2021): 9-30. https://izlik.org/JA76YF99LY.
JAMA
1.Bayat F. ANTİ-ŞAMANİZM, MİLLİ BİLİNCİ YOK ETME POLİTİKASI. UHAD. 2021;4:9–30.
MLA
Bayat, Fuzuli. “ANTİ-ŞAMANİZM, MİLLİ BİLİNCİ YOK ETME POLİTİKASI”. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, c. 4, sy 6, Mayıs 2021, ss. 9-30, https://izlik.org/JA76YF99LY.
Vancouver
1.Fuzuli Bayat. ANTİ-ŞAMANİZM, MİLLİ BİLİNCİ YOK ETME POLİTİKASI. UHAD [Internet]. 01 Mayıs 2021;4(6):9-30. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76YF99LY