Anthropological Approach to Joseph Conrad's Heart of Darkness in the Framework of Postmodernism

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 15, 204 - 221, 31.12.2025

Hamit Emre Boğa

https://doi.org/10.35235/uicd.1393460

Öz

Prior to the twenty-first century, in the observational methodology of the social sciences, the situations of culture and otherness have been presented with biased interpretations. Structurally, it is possible with this structure that the individuality created by the phenomenon of globalization can be seen as the explainer of existing phenomena and situations. In this case, in case the observations are biased, it is inevitable that there will be discussions on a more accurate understanding of events, phenomena and situations. The ethical, unbiased and accurate transfer of ‘real’ data in situations where the discipline of anthropology examines culture and truth of the other brings up the issue of examining culture and the other. This study will try to present a more holistic approach by analysing the issue of ‘otherness’ and ‘savagery’ from different perspectives and evaluating this situation not only with past periods but also with current approaches. Within this context, the book titled Heart of Darkness will be evaluated in the axis of the situation in the nineteenth and the idea of postmodernism in the twenty-first century. It is seen that anthropological perspectives try to reveal the culture and its interpretations without adhering to the patterns such as ‘uniform’ and ‘civilised’ brought by the modernist school. With the postmodernist approaches in the discipline of anthropology, discussions and views that these interpretations can be used are becoming more widespread. The sense of excitement and curiosity aroused by the new can have different meanings in cultures defined as ‘upper’ and ‘lower’. In a period when the concept of the New World is prioritised, the ‘legitimate’ right to examine and introduce other cultures and individuals is based on the perspectives of different individuals who are not ‘savages’, who are shaped by the concept of ‘civilisation’ itself, which is handled on the basis of modernist approaches, rather than the individuals of that society. With the development of the science of anthropology, debates about the objectivity and subjectivity of perspectives on ‘new’ cultures and societies have questioned their contribution to the universal heritage of humanity. In this study, the ‘other’, ‘other’ and ‘savage’ elements are evaluated through the main character of the novel Heart of Darkness written by Joseph Conrad at the end of the nineteenth century. Although these concepts are closely examined with the main character in the novel, it will be also revealed how these concepts are in contrast with the main character with the postmodern approach of anthropological variables by considering them on the axis of the relationship between literature and anthropology.

Anahtar Kelimeler

Postmodernism , Joseph Conrad , Etnographic text , Civilization , Antrophology

Joseph Conrad’ın Karanlığın Yüreği Kitabına Postmodernizm Çerçevesinde Antropolojik Yaklaşım

Öz

21. yüzyıldan önce sosyal bilimlerin gözleme dayanan metodolojisinde kültür ve öteki olma durumları yanlı yorumlarla ortaya konulmuştur. Yapısal olarak küreselleşme olgusunun meydana getirdiği bireyselliğin var olan olguların ve durumların açıklayıcısı olarak görülebilmesi de bu yapı ile mümkündür. Bu durumda gözlemlerin yanlı olması halinde gerçek şekilde olay, olgu ve durumların daha doğru anlaşılması üzerinde tartışmaların olması kaçınılmazdır. Antropoloji disiplininin kültürü ve öteki olanı incelediği durumların ‘gerçek’ verilerin etik, yansız ve doğru biçimde aktarılması kültürün ve ötekinin doğruluğunun incelenmesi konusunu gündeme getirmektedir. Bu makalede ele alınan ‘ötekilik’ ve ‘vahşilik’ konusunun farklı perspektiflerden irdelenmesi ile sadece geçmiş dönemlerle değil güncel olan yaklaşımlarla bu durum değerlendirilerek daha bütüncül yaklaşım sunulmaya çalışılacaktır. Bu bağlamda Karanlığın Yüreği isimli kitap 19. yüzyıldaki durum ve 21. yüzyıldaki postmodernizm düşüncesi ekseninde değerlendirilecektir. Modernist ekolün getirdiği ‘tekdüze’, ‘medeni’ gibi kalıplara bağlı kalmadan da antropolojik bakış açılarının kültür ve ona dair yorumları ortaya koymaya çalıştığı görülmektedir. Antropoloji disiplinindeki postmodernist yaklaşımlarla beraber bu yorumların kullanılabileceğine dair tartışmalar ve görüşler yaygınlığını artırmaktadır. Yeni olanın uyandırdığı heyecan ve merak duygusu ‘üst’ ve ‘alt’ olarak tanımlanan kültürlerde farklı anlamlara gelerek değişebilmektedir. Yeni Dünya kavramının öncelendiği bir dönemde ele alınan başka kültür ve bireyleri irdeleme, tanıtma düşüncesinin getirdiği ‘meşru’ hak o toplumun bireylerinden çok ‘yabanıl’ olmayan, modernist yaklaşımların temelleriyle ele alınmış olan ‘medeniyet’ kavramının kendisi ile şekillenmiş farklı bireylerin bakış açılarına dayanmaktadır. Antropoloji biliminin gelişimi ile ‘yeni’ olan kültürlere ve toplumlara karşı ortaya konan bakış açılarının nesnelliği ve öznelliği hakkındaki tartışmalar bu durumun insanlığın evrensel mirasına olan katkısını sorgulamaya çalışmaktadır. Bu çalışmada, Joseph Conrad tarafından 19. yüzyılın sonunda yazılmış olan Karanlığın Yüreği romanının ana karakteri aracılığında ‘öteki’, ‘başka’ ve ‘yabani’ unsurların değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu kavramlara roman içerisinde her ne kadar ana karakter ile yakından bakılmış olsa da antropolojik değişkenlerin postmodern yaklaşımla beraber aslında bu kavramların ana karakter ile ne kadar zıt olduğu edebiyat ve antropoloji arasındaki ilişki ekseninde ele alınarak ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Joseph Conrad , Medeniyet , Antropoloji , Etnografik metin , Postmodernizm

Destekleyen Kurum

Yok.

Teşekkür

Doç. Dr. Kadriye Şahin'e katkılarından ötürü teşekkürlerimi sunarım.

Kaynakça

• Anrubia, E. (2008). Antropolojik Postmodernlik Üzerine Felsefi Notlar. https://revistaselectronicas.ujaen.es/index.php/rae/article/download/2015/1763.
• Atay, T. (2017). Sosyal Antropolojide Yöntem ve Etik Sorunu:" Klasik Etnografiden Diyalojik Etnografiye Doğru". Moment Dergi, 4(1), s. 189-206. https://dergipark.org.tr/en/pub/moment/issue/36383/411585.
• Ayyıldız, E. Y. (2018).Aıme Cesaıre’in Gözünden Kongo’nun Bağımsızlık Mücadelesi ve Patrice Lumumba: Une Saison Au Congo. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 58(1), s. 496-511, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2153758.
• Azam, N. (2019). Prejudice in Joseph Conrad’s Post-Colonial Novel Heart of Darkness. International Journal of Applied Linguistics and English Literature. https://www.semanticscholar.org/paper/Prejudice-in-Joseph-Conrad%E2%80%99s-Post-Colonial Novel-of-Azam/de1a12c06aadfa2fe5bffc35403ce8c1b5107fc0.
• Basnayake, L. (2020). Heart of darkness: joseph conrad's anti-imperialistic perception throughout racism, pessimism, impressionism.
• Best, S. ve Kellner, D. (1998). Postmodern Politics and the Battle for the Future. New Political Science, 20(3), s. 283-299.
• Bostan, H. (2016). Antropoloji, Kültür ve Güvenlik. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 5 (2) , s. 1-31. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/264109 DOI: 10.28956/gbd.282261.
• Clifford J. ve Marcus G. (1986). Writing Culture, UNIVERSITY OF CALIFORNIA PRESS BERKELEY,https://monoskop.org/images/c/ca/Clifford_James_Marcus_George_eds._Writ ing_Culture_The_Poetics_and_Politics_of_Ethnography_1986.pdf.
• Conrad, J. ( (2022). Karanlığın Yüreği, (ed. Bülent O. Doğan), İş Bankası Kültür Sanat Yayınları, Modern Klasikler Dizisi- 150. 4. Baskı, İstanbul.
• Çelik, H., Baykal, N. B. ve Memur, H. N. K. (2020). Nitel veri analizi ve temel ilkeleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 8(1), s. 379-406, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/957173.
• Çoban, S. (2013). İKİ, ÜÇ DAHA FAZLA KIYAMET (KARANLIŠIN YÜREŠİNDE KIYAMET'). HUMANITAS-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1(01), s. 59-69, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/86987.
• Dizdar, A. (2014).Bilim üzerine Marksist tartışmalar: Marksizm Bilime Yabancı mı? S. 202. Yazılama Yayınevi, İstanbul.
• Genç, B. (2003). Karanlığın Yüreği adlı romana yeni tarihsel bir yaklaşım / A New historicist approach to Heart of Darkness, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kayseri.
• Griffith, J.W. (1995). Joseph Conrad and the Anthropological Dilemma: 'Bewildered Traveller'.
• Güven, S. (2013). Post-Colonial Analysis of Joseph Conrad’s Heart of Darkness. Journal of History Culture and Art Research, 2(2), s. 79-87, http://kutaksam.karabuk.edu.tr/index.php/ilk/article/view/233.
• Hampson, R.G. (2011). Joseph Conrad-Postcolonialism and Imperialism.
• Hamner, R.D. (1990). Joseph Conrad: Third World perspectives, https://www.semanticscholar.org/paper/Joseph-Conrad%3A-Third-World-perspectives-Ham ner/afe0a37da54b88fcb56fc83e3236f9b81d2d56e5.
• Hasan, M., Ahmed, L., ve Muhammad, R.N. (2020). Imperialism, Colonialism and Racism in Joseph Conrad's Heart of Darkness: A Postcolonial Approach. Acuity: Journal of English Language Pedagogy, Literature and Culture. https://jurnal.unai.edu/index.php/acuity/article/view/2385.
• İnal, A. (2003). Roland Barthes: Bir avant-garde yazarı. İletişim Araştırmaları, 1(1), s. 9-38. https://dspace.ankara.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/20.500.12575/66228/Roland%20Barthes- 20Bir%20Avant-Garde%20yazar%c4%b1.pdf ?sequence=1&isAllowed=y.
• Kottak, P. (2002). Antropoloji: İnsan Çeşitliliğine Bir Bakış, Ütopya Yayınevi, Ankara.
• Kineşçi, E. (2017). Genel hatlarıyla Renato Rosaldo’nun antropolojisi. Antropoloji, (33), s. 51-78. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/645185.
• Kükrer, M. (2020). Antropolojide Paradigma Değişimi: Metinselliğe Dönüş ve Edebiyat. Sosyoloji Notları , 4 (1) , 16-32 .https://dergipark.org.tr/tr/pub/sosnot/issue/55689/749549.
• Lyotard, J. (2013). Postmodern Durum, (İ. Birkan Çev.) Bilgesu Yayıncılık. Ankara.
• Marcus, G., Fischer, M. (2013) Anthropology as Cultural Critique an Experimental Moment In The Human Scienes. Second Edition, Chıcago University Press.
• Merry, S. E. (2003). Human Rights Law and the Demonization of Culture (and Anthropology along the Way). Political and Legal Anthropology Review, 26(1), s. 55-76.
• Meyers, J. (2001). Joseph Conrad: A Biography. Erişim tarihi: 28.10.2023, https://books.google.com.tr/books?id=E8YkE_4yLYC&printsec=frontcover&hl=tr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false.
• Mora, N. (2008). Kendi-öteki iletişimi ve etnomerkezcilik. Selçuk İletişim, 5(2), s. 206-218, https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/177917.
• Nuhrat. Y. (2020). Sosyal Ve Kültürel Antropolojide Özdüşünümsellik: Sahadan Örnekler. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 23(1), s. 130-156, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1075330.
• Özbek, M. (2000). Dünden Bugüne İnsan. İmge Kitabevi Yayınları. Ankara.
• Özbudun S., Şafak S. ve Altuntek N.S. (2006) Antropoloji- Kuramlar/Kuramcılar, Dipnot Yayınları, Ankara.
• Parla, J. (2005) Efendilik, Şarkiyatçılık, Kölelik, İletişim Yayınları, İstanbul.
• Phillips, C. ve Achebe, C. (2007). Was Joseph Conrad Really a Racist?. Philosophia Africana, 10(1), s. 59-66,https://sjsu.edu/people/cynthia.rostankowski/courses/HUM2BS14/s0/Caryl-Phillips- and-Chinua-Achebe---Was-Joseph-Conrad-Really-a-Racist.pdf.
• Restrepo, E. ve Escobar, A.A. (2005). ‘Other Anthropologies and Anthropology Otherwise’. Critique of Anthropology, 25, s. 129-99.https://www.ram-wan.net/old/documents/06_documents/res trepo_escobar_2005_other_anthropologies_anthropology_otherwise.pdf.
• Said, E. (2004) Kültür ve Emperyalizm, N. Alpay (çev.), Hil Yayınları, İstanbul.
• Saran, N. (1992). Antropoloji, İnkılap Yayınevi, İstanbul. https://www.scribd.com/document/409134249/Antropoloji-Nephan-Saran-2010-342s-pdf.
• Scholte, B. (1987). The Literary Turn in Contemporary Anthropology, Critique of Anthropology, Sayı. 7, No.1, s. 33-47.
• Sankar, G. (2016). Post Modernism and Post-colonialism in Joseph Conrad selected Novels-A Glimpses,https://www.semanticscholar.org/paper/Post-Modernism-and-Post-colonialism-in-J oseph-Sankar/d8946f93e51ae18ba239f762f93e1c91ec6cf9eb.
• Topuz, H. (1987). Lumumba Kara Afrika'da İşkenceyle Öldürülen İlk Başbakan. Yön Yayınları, İstanbul.
• Tošner,M. (2008). Postmoderní a kritická anthropologie, Erişim tarihi: 25.10.2023, https://dspace5.zcu.cz/bitstream/11025/6822/1/tosner.pdf