Araştırma Makalesi

Çin’in Dış Yardımları: Örtülü Bir Kolonyalizm mi, İdealist bir İnisiyatif mi? Çin ve Batı Dış Yardımlarının Karşılaştırmalı Analizi

Cilt: 7 Sayı: 13 30 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Çin’in Dış Yardımları: Örtülü Bir Kolonyalizm mi, İdealist bir İnisiyatif mi? Çin ve Batı Dış Yardımlarının Karşılaştırmalı Analizi

Öz

Amerikalı devlet adamı, John Adams’ın ünlü bir sözü şöyledir: “Bir ülkeyi fethetmenin ve köleleştirmenin iki yolu vardır: Biri kılıçladır; diğeri ise borçladır.” Bu söz, borç, yardım ve hibe gibi uluslararası mali ilişkilerin, salt iyi niyetten kaynaklı, meleksi bir girişim olamayacağı gerçeğine yapılan çarpıcı bir yollamadır. Bu çerçevede uluslararası dış yardımların, ülkelerin “idealist duruşlarından kaynaklı iyilikçi bir politika mı”, yoksa “pragmatist hedeflerinden neşet eden kolonyalist bir enstrüman mı” olduğu meselesi kritik önemi haiz bir konudur. Bu çalışmanın amacı; Çin ve Batı yardımları arasında karşılaştırmalı bir analiz yaparak, Çin dış yardımlarının, “Çin’in medeniyetçi perspektifinin bir yansıması olarak karşılıklı yarara mı dayandığını”, yoksa “neo-kolonyalizm yüklü hegemonik emellerinin bir aracı olarak örtük bir işlev mi gördüğünü” araştırmaktır. Bu noktada makalenin argümantif pozisyonu, dünyanın çift kutupluluğa ya da olasıdır ki; çok kutupluluğa doğru gittiği argümanından hareketle, Çin yardımlarında; hegemonik ve kolonyalist hedeflerin belirleyici olduğu yönündedir. Ancak son dönemlerde Batı’nın yardım politikalarını klonlayan Çin, dış yardım politikasının retoriğini “barışçıl, medeniyetçi ve hayırseverlik” nosyonları üzerine oturtarak, “rıza üretmeye” çalışmaktadır. Aynı bağlamda, Batı yardımlarının sömürgeci, emperyalist ve hegemonik boyutu da göz ardı edilemez olup; Batı yardımları, özünde hiç de masum değildir. Zira Batı yardımlarını alan ülkelerle yoksulluk düzeyi arasında her zaman doğrusal bir ilişki olmadığı gibi, Batı yardımlarında jeostratejik hedefler, ekonomik ve siyasi çıkarlar oldukça önemli bir yer tutmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbas, R. (2024, 9 Şubat). 25 Countries That Gave the Most Foreign Aid in 2023. Insider Monkey.
  2. Andersen, J. J., Johannesen, N. ve Rijkers, B. (2020). Elite Capture of Foreign Aid: Evidence from Offshore Bank Accounts. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://documents1.worldbank.org/curated/en/493201582052636710/pdf/Elite-Capture-of-Foreign-Aid-Evidence-from-Offshore-Bank-Accounts.pdf adresinden erişildi.
  3. Bayar, M. (2018). Dış Yardımda Amerikan, Çin ve Türk Yaklaşımları. Avrasya Etüdleri Dergisi, 53(1), 63–86.
  4. Beeson, M. ve Crawford, C. (2023). Putting the BRI in Perspective: History, Hegemony and Geoeconomics. Chinese Political Science Review, 8(1), 45–62. doi:10.1007/s41111-022-00210-y
  5. Benabdallah, L. (2022). A Relational Approach to Gift-Giving: China’s Aid Exchanges in the Global South. Global Studies Quarterly, 2(4). doi:10.1093/isagsq/ksac071
  6. Carter, B. (2017). A Literature Review on China’s aid. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5a5f38d6e5274a443e00372b/177_China_aid.pdf adresinden erişildi.
  7. Chellaney, B. (2021, 24 Aralık). China’s Trojan Gift: Creditor Imperialism. cepa.org. 29 Mayıs 2024 tarihinde https://cepa.org/article/chinas-trojan-gift-creditor-imperialism/ adresinden erişildi.
  8. civilsdaily.com. (2022, 30 Nisan). China’s Debt Trap Diplomacy. civilsdaily.com. 29 Mayıs 2024 tarihinde https://www.civilsdaily.com/burning-issue-chinas-debt-trap-diplomacy/ adresinden erişildi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kalkınma Coğrafyası, Siyasi Coğrafya, Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Haziran 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

29 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 13

Kaynak Göster

APA
Kurtbaş, İ. (2024). Çin’in Dış Yardımları: Örtülü Bir Kolonyalizm mi, İdealist bir İnisiyatif mi? Çin ve Batı Dış Yardımlarının Karşılaştırmalı Analizi. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 7(13), 9-44. https://doi.org/10.35235/uicd.1493260
AMA
1.Kurtbaş İ. Çin’in Dış Yardımları: Örtülü Bir Kolonyalizm mi, İdealist bir İnisiyatif mi? Çin ve Batı Dış Yardımlarının Karşılaştırmalı Analizi. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi. 2024;7(13):9-44. doi:10.35235/uicd.1493260
Chicago
Kurtbaş, İhsan. 2024. “Çin’in Dış Yardımları: Örtülü Bir Kolonyalizm mi, İdealist bir İnisiyatif mi? Çin ve Batı Dış Yardımlarının Karşılaştırmalı Analizi”. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi 7 (13): 9-44. https://doi.org/10.35235/uicd.1493260.
EndNote
Kurtbaş İ (01 Haziran 2024) Çin’in Dış Yardımları: Örtülü Bir Kolonyalizm mi, İdealist bir İnisiyatif mi? Çin ve Batı Dış Yardımlarının Karşılaştırmalı Analizi. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi 7 13 9–44.
IEEE
[1]İ. Kurtbaş, “Çin’in Dış Yardımları: Örtülü Bir Kolonyalizm mi, İdealist bir İnisiyatif mi? Çin ve Batı Dış Yardımlarının Karşılaştırmalı Analizi”, Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, c. 7, sy 13, ss. 9–44, Haz. 2024, doi: 10.35235/uicd.1493260.
ISNAD
Kurtbaş, İhsan. “Çin’in Dış Yardımları: Örtülü Bir Kolonyalizm mi, İdealist bir İnisiyatif mi? Çin ve Batı Dış Yardımlarının Karşılaştırmalı Analizi”. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi 7/13 (01 Haziran 2024): 9-44. https://doi.org/10.35235/uicd.1493260.
JAMA
1.Kurtbaş İ. Çin’in Dış Yardımları: Örtülü Bir Kolonyalizm mi, İdealist bir İnisiyatif mi? Çin ve Batı Dış Yardımlarının Karşılaştırmalı Analizi. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi. 2024;7:9–44.
MLA
Kurtbaş, İhsan. “Çin’in Dış Yardımları: Örtülü Bir Kolonyalizm mi, İdealist bir İnisiyatif mi? Çin ve Batı Dış Yardımlarının Karşılaştırmalı Analizi”. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, c. 7, sy 13, Haziran 2024, ss. 9-44, doi:10.35235/uicd.1493260.
Vancouver
1.İhsan Kurtbaş. Çin’in Dış Yardımları: Örtülü Bir Kolonyalizm mi, İdealist bir İnisiyatif mi? Çin ve Batı Dış Yardımlarının Karşılaştırmalı Analizi. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi. 01 Haziran 2024;7(13):9-44. doi:10.35235/uicd.1493260

2934214343   14336    16295  15505     14338      14339      

14340   14341        14342     14344     14345


Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.