Bir Tasarım Aracı Olarak Nostalji: Kabataş İskelesi Üzerine Deneme
Öz
Modern dönemle beraber ortaya çıkan nostalji kavramı içerik olarak sürekli değişim geçirmiştir. Temelde bir özlem duygusu olan kavramın tasarımla ilişkisi genellikle pazarlama ve tüketim üzerinden kurulmuştur. Oysa nostaljinin eleştirel olması ve yaratıcı sürece katkı sağlayabileceği göz önünde bulundurularak tasarım aracı olarak görülmesi şimdi ve geleceğin maddi koşulları üzerine tartışma alanı yaratır. Nostalji kavramı ve tasarım ilişkisi yoğunluklu olarak Svetlana Boym’un “Nostaljinin Geleceği” kitabı ve Greig Crysler’in “Zamanın okları: Geçmişin mekanları” metni üzerinden tartışmaya açılmıştır. Ortaya çıkan tartışma alanları bu çalışmada Kabataş meydan düzenlemesi ve transfer merkezi projesi üzerinden derinleştirilmiştir. Mekan içerisinde nostalji arayışı; mekan dizilimlerinin nasıl bir deneyim alanı sağladığı ve bu deneyimin nasıl değişime uğradığı ile tespit edilmeye çalışılmıştır. 2016 yılında kapatılan iskele binası ilk olarak “Martı Projesi” ile sonra da Osmanlı stili tasarım ile gündeme gelmiştir. Zaman üzerinden doğrudan tasarım kriterleri belirlemeye çalışan projeye karşı nostaljinin eleştirel ve yaratıcı katkısı çalışmanın sonunda ortaya çıkarılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Appadurai, A. (2003). Archive and aspiration. In J. Brouwer & A. Mulder (Eds.), Information is alive (pp. 14–25). Rotterdam: NAI Publishers.
- Boyer, M. C. (2012). Collective memory under siege: The case of ‘heritage terrorism’ (C. G. Crysler, S. Cairns, & H. Heynen, Eds.). London, California, New Delhi and Singapore: SAGE Publications.
- Boym, S. (2009). Nostaljinin geleceği (F. Aydar, Trans.). İstanbul: Metis.
- Çinili, O. (1947). Kabataş, Fındıklı ve Salıpazarı. e-arşiv. Retrieved 18.09.2019, from http:// earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/handle/11498/1552.
- Crysler, C. G. (2012). Introduction: Time’s arrows: Spaces of the past. In C. G. Crysler, S. Cairns, & H. Heynen (Eds.), (pp. 289–307). The SAGE Handbook of Architectural Theory: London, SAGE Publications.
- Davis, F. (1979). Yearning for yesterday: A sociology of nostalgia. Free Press.
- Durhan, S. (2009). Erken cumhuriyet İstanbul’unda kentsel değişim (1928-1950). Doktora tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Göncüoğlu, S. F. (2017). Bir Osmanlı yerleşimi olarak Kabataş. In Dünden bugüne Fındıklı’dan Tophane’ye (p. 70-78). İstanbul: Matsis matbaa.
- Gülersoy, Ç. (1973). İstanbul II (Tophane, Fındıklı, Kabatas¸): Aspects, a travelers les epoques=views throughout the ages=aspetti. Interrepro Yayınevi.
- Harvey, D. (2012). Sermaye muamması kapitalizmin krizleri (S. Sungur, Trans.). İstanbul: Sel Yayıncılık.
