EXAMINING THE CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITIES OF SPORTS CLUBS AS PERCEIVED BY FANS

Öz

This research was conducted to examine the Corporate Social Responsibilities of sports clubs perceived by fans based on different variables. The research follows a general survey model. The population of the study consists of the fans aged 18 and above from the four major sports clubs (Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray, Trabzonspor). A total of 1,310 fans, 709 males and 601 females, voluntarily participated in the study. Research data were collected through a questionnaire and the analysis was done with SPSS 24 program. The findings show that there were no significant differences in any scales or sub-dimensions in the t-test performed regarding gender variable. On the other hand, in variance analyses, statistically significant differences were revealed in scale and all its sub-dimensions according to the variables of education level, level of commitmen to the team, number of matches watched in a season, and perceived socio-economic level. A statistically significant difference was found only in the economic responsibility sub-dimension in the variable of the sports club of the fans. In the correlation analysis conducted with the age variable, weak negative relationships were found in the legal responsibility and ethical responsibility sub-dimensions and age. As a result, it was determined that the variables of education level, level of commitment to the team, number of matches watched in a season, perceived socio-economic level, age, and the sports club of the fans affect and differentiate the perceived corporate social responsibilities of the fans. It is suggested that projects, awareness programs, and education related to corporate social responsibility aimed at football club fans would be beneficial for the sports public.

Anahtar Kelimeler

• Corporate Social Responsibility
• Football Fans
• Sports Clubs.

SPOR KULÜPLERİNİN TARAFTARLAR TARAFINDAN ALGILANAN KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUKLARININ İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırma spor kulüplerinin taraftarlar tarafından algılanan kurumsal sosyal sorumluluklarının farklı değişkenlere göre incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma genel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini 18 yaş ve üstü, 4 büyük spor kulübünün (Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray, Trabzonspor) taraftarları oluşturmaktadır. Araştırmaya gönüllü 709 Erkek ve 601 Kadın toplam 1310 taraftar katılmıştır. Araştırma verileri anket formu ile toplanmıştır. Veri analizi SPSS 24 programı ile yapılmıştır. Bulgularda, cinsiyet değişkeni ile t testinde tüm ölçek ve alt boyutlarında anlamlı farklılık görülmemiştir. Varyans analizlerinde; öğrenim durumu, takıma bağlılık seviyesi, bir sezonda statta maç izleme sayısı, algılanan sosyo-ekonomik düzey değişkenlerine göre ölçek ve tüm alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma görülmüştür. Taraftar olunan spor kulübü değişkeninde sadece ekonomik sorumluluk alt boyutunda istatistiksel olarak farklılık bulunmuştur. Yaş değişkeni ile yapılan korelasyon analizinde yaş, yasal sorumluluk ve etik sorumluluk alt boyutlarında negatif yönde zayıf ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuç olarak, öğrenim durumu, takıma bağlılık seviyesi, bir sezonda statta maç izleme sayısı, algılanan sosyo-ekonomik düzey, yaş, taraftar olunan spor kulübü değişkenlerinin, taraftarların algılanan kurumsal sosyal sorumluklarını etkilediği anlaşılmıştır. Futbol kulübü taraftarlarına yönelik kurumsal sosyal sorumluluk alanındaki proje, bilgilendirme ve eğitimlerin spor kamuoyu için faydalı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kurumsal Sosyal Sorumluluk
• Futbol Taraftarları
• Spor Kulüpleri.

Kaynakça

1. Akansel, B. (2011). Türk Futbolunun Kurumsal Sosyal Sorumluluk Algısı. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Bahçeşehir Üniversitesi,Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
2. Anagnostopoulos, C., & Shilbury, D. (2013). Implementing Corporate Social Responsibility in EnglishFfootball: Towards Multi-theoretical Integration. Sport, Business and Management: An International Journal, 3(4), 268–284. https://doi.org/10.1108/SBM-05-2013-0009
3. Babiak, K., & Wolfe, R. (2013). Perspectives on Social Responsibility. In J.L.Paramio Salcines, K.Babiak,&G.Walters(Eds.), Routledge hand book of sport and social responsibility (pp. 17–34). NewYork,NY:Routledge.
4. Babiak, K., & Wolfe, R. (2009). Determinants of Corporate Social Responsibility in Professional Sport: Internal and External Factors. Journal of Sport Management, 23(6), 717–742. https://doi.org/10.1123/jsm.23.6.717
5. Baker, M. (2003) İşletme ve Yönetim Araştırması: Araştırma Projenizi Başarıyla Nasıl Tamamlayabilirsiniz. Westburn Publishers Ltd., Helens-burgh.
6. Bayraktar, T. (2014). Sivil Toplum Kuruluşları’nın Kurumsal Sosyal Sorumluluk Algısı: SA 8000 Uygulanabilirliği. TÜHİS İş Hukuku ve İktisat Dergisi, 25(3), 35-44.
7. Blumrodt, J., Desbordes, M. and Bodin, D. (2013). Professional football clubs and corporate social responsibility, Sport, Business and Management, Vol. 3 No. 3, pp. 205-225. https://doi.org/10.1108/SBM-04-2011-0050
8. Breitbarth, T., Walzel, S., Anagnostopoulos, C. ve Van Eekeren, F., (2015), Corporate social responsibility and governance in sport:“Oh, the things you can find, if you don’t stay behind!”, Corporate Governance, 15 (2), 254-273.

9. Carroll, A. B. (1979). A Three-dimensional Conceptual Model of Corporate Performance. Academy of Management Review, 4(4), 497-505. https://doi.org/10.5465/amr.1979.4498296
10. Carroll, A. B. (1991). The Pyramid of Corporate Social Responsibility: Toward the Moral Management of Organizational Sstakeholders. Business Horizons July-August. https://doi.org/10.1016/0007-6813(91)90005-G
11. Cömert, E., & Alemdar, U. (2022). Spor Taraftarlarının Sosyal Sorumluluk Algılarına İlişkin Bir Derleme. Egzersiz ve Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2(1), 37-43.
12. Davies, S. E. H., & Moyo, T. (2017). Community perceptions of a CSR programme: A case study of a professional football club. Corporate Ownership & Control, 14(3-1), 197-203. https://doi.org/10.22495/cocv14i3c1art5
13. Djaballah, M., Hautbois, C., & Desbordes, M. (2017). Sponsors’ CSR strategies in sport: A sensemaking approach of corporations established in France. Sport Management Review, 20(2), 211-225.
14. Eratlı-Şirin, Y. & Döşyılmaz, E. (2019). Corporate Social Responsibility Perceptions of Turkish Football Fans: TFF 1st Lig and 2nd Lig Examples. Journal of Education and Training Studies Vol. 7, No. 3S; March 2019 ISSN 2324-805X E-ISSN 2324-8068 Published by Redfame Publishing URL: http://jets.redfame.com
15. Eryiğit, C., Başgöze, P. & Özkan Tektaş, Ö. (2019). Kurumsal Sosyal Sorumluluk Algısı ve Uyumun Marka Özvarlığı Üzerindeki Doğrudan ve Dolaylı Etkileri: Cinsiyetin Düzenleyici Rolünün İncelenmesi, Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 11(2), 291-319
16. Filizöz, B., & Fişne, B. (2011). Corporate Social Responsibility: A Study of Striking Corporate Social Responsibility Practices in Sport Management. Procedia Social and Behavioral Sciences, 24, 1405–1417. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.09.062
17. Friedrichs, K., & Kluge, A. (2018). Wahrnehmung und Verständnis des Corporate Social Responsibility im Profifußball aus Sicht der Fans. Umweltpsychologie 22: 33–52. https://umps.de/php/artikeldetails.php?id=674
18. Gibson, H., Willming, C., & Holdnak, A. (2002). We’re Gators…not just Gator fans”: Serious Leisure and University of Florida Football. Journal of Leisure Research, 34(4), 397–425. https://doi.org/10.1080/00222216.2002.11949979
19. Gupta, K., & Singh, N. (2017). Characterizing and profiling global segments of responsible consumers–a narrative review. Journal of Technology Management for Growing Economies, 8(1), 7-39.
20. Güngör F.(2015) Tüketicilerin Sosyal Sorumluluk Kampanyaları Sonucunda Oluşan İnanç, Tutum ve Satın Alman Niyetlerine İlişkin Farklılıkların Sosyal Sorumluluk Kampanya Türleri Açısından İncelenmesine İlişkin bir Araştırma, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitütüsü, İstanbul.
21. Heinze, K. L., Soderstrom, S., & Zdroik, J. (2014). Toward Strategic and Authentic Corporate Social Responsibility in Professional Sport: A Case Study of the Detroit Lions. Journal of Sport Management, 28(6), 672–686. https://doi.org/10.1123/JSM.2013-0307
22. Inoue, Y., & Kent, A. (2014). A conceptual framework for understanding the effects of corporate social marketing on consumer behavior. Journal of business ethics, 121, 621-633.
23. Jung, C. W. (2012). The Influence of Professional Sports Team’s Corporate Social Responsibility (CSR) on Team Image, Team Identification, and Team Loyalty. Dissertation. Florida: Thomas University
24. Karataş, Ö. & Savaş, B.Ç. (2019). Yeni Malatyaspor Kulübü Taraftarı Olan Üniversite Öğrencilerinin Kulübün Kurumsal Sosyal Sorumluluklarına Yönelik Düşüncelerinin İncelenmesi. Journal of History School (JOHS), February 2019 Year 12, Issue XXXVIII, pp.21-57. DOI No: http://dx.doi.org/10.14225/Joh1573
25. Kortak, H. (2019) Türkiye’deki Spor Federasyonlarının Kurumsal Sosyal Sorumluluk Algısının Ölçülmesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) İstanbul: Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
26. Kotler, P., & Lee, N. (2005). Corporate Social Responsibility: Doing the Most Good for Our Company and Your Cause. Hoboken, NJ: Wiley.
27. Kyuhyun, C., Hong Wei, Y., Tae Hoon, L., & Kaung-Suk, P. (2024) The Effects of CSR Perceptions of Professional Volleyball Team on Team Image and Corporate Image: A case of OK Volleyball Team under the Nonbank Depository Institutio. Journal of Sport and Leisure Studies, April 2024. Journal of Sport for All 2024. Vol. 96. pp. 81-95.
28. Liu, D., Wilson, R., Plumley, D. and Chen, X. (2019), “Perceived corporate social responsibility performance in professional football and its impact on fan-based patronage intentions: an example from Chinese football”, International Journal of Sports Marketing and Sponsorship, Vol. 20 No. 2, pp. 353-370, doi: 10.1108/ijsms-06-2018-0059.
29. McWilliams, A. ve Siegel, D. (2001) Kurumsal Sosyal Sorumluluk: Firma Perspektifine Dair Bir Teori. Yönetim Akademisi İncelemesi, 26, 117-127.
30. Mansouri, H., Rasaee Rad, A., Tsiotsou, R.H. & Md Husin, M. (2024). Measuring the patronage intentions among football fans: the role of corporate social responsibility, brand credibility and brand equity, International Journal of Sports Marketing and Sponsorship, Vol. ahead-of-print No. ahead-of-print. https://doi.org/10.1108/IJSMS-08-2023-0161
31. Montazeri, A., Talebpour, M., Andam, R. & Kazemnejad, A., (2017), Measuring corporate social responsibility in sport ındustry: Development and validation of measurement scale, Annals of Applied Sport Science, 5 (2), 97-114.
32. Onatça, M. (2019). Spor Ürünleri Tüketicisinin Sosyal Sorumluluk Çalışması Gerçekleştiren Markalara Yönelik Tutumları: Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitütüsü, İstanbul.
33. Özdamar, K. (2002). Paket programları ile istatistiksel veri analizi- 2 (Çok değişkenli analizler). Kaan Kitapevi.
34. Özen, Y. (2011). Sorumluluk Bağlamında İş Ahlâkı Ve Sosyal Sorumluluk: Sosyal Psikolojik Bir Yaklaşım. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(4), 173-189.
35. Pérez, A., & Rodríguez del Bosque, I. (2013). Measuring CSR image: Three studies to develop and to validate a reliable measurement tool. Journal of business ethics, 118, 265-286.
36. Pope, N. K., & Voges, K. E. (2000). The impact of sport sponsorship activities, corporate image, and prior use on consumer purchase intention. Sport marketing quarterly, 9(2). 96-102.
37. Schulenkorf, N. (2017). Managing Sport for Development: Reflections and Outlook. Sport Management Review, 20(3), 243–251. https://doi.org/10.1016/j.smr.2016.11.003
38. Sheth, H. (2006). Beyond the Game: Corporate Social Responsibility in the Sports Industry.Thesis for the M.A. Degree. North Carolina: University of North Carolina at Chapel Hill School of Journalism and Mass Communication.
39. Sheth, H., & Babiak. K. (2010). Beyond the Game: Perceptions and Practices of Corporate Social Responsibility in the Professional Sport Industry. Journal of Business Ethics 91(3), 433–450. https://doi.org/10.1007/s10551-009-0094-0
40. Sönmezoğlu, U., Çoknaz, D. ve Polat E., (2016), Spor kulüpleri için kurumsal sosyal sorumluluk ölçeğinin (KSSÖ) Türkçe uyarlaması: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9 (42), 2016-2023.
41. Sönmezoğlu, U., Ekmekçi, R., & Dağlı, Ekmekçi,Y. A. (2013). Sporda Sosyal Sorumluluk: Fenerbahçe Spor Kulübü Örneği. Pamukkale Journal of Sport Sciences, 4(3), 92-106.
42. Stodolska, M., & Tainsky, S. (2015). Soccer Spectatorship and Identity Discourses Among Latino Immigrants. Leisure Sciences, 37, 142–159. https://doi.org/10.1080/01490400.2014.970720
43. Tabachnick & Fidell, 2013 B.G. Tabachnick, L.S. Fidell Using Multivariate Statistics (sixth ed.) Pearson, Boston (2013)
44. Tütüncü, Ö. (2008). SA 8000 Sosyal Sorumluluk Standardı ile İş Yaşamı Kalitesi Arasındaki İlişki. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10 (2), 169-199.
45. Ünlü, N. & Öngel V. (2017), Hemşirelerin Sosyal Sorumluluk Algılarının İncelenmesi (Sakarya İli Örneği) Analysis of Nurses' Social Responsibility Perception (Example of the Sakarya City), International Conference On Eurasian Economies, 424-432.
46. Ünsar, A.S., & Alpertonga, H. (2013). Yöneticilerin kurumsal sosyal sorumluluğa bakış açılarının bazı değişkenler yönünden değerlendirilmesi: Bir alan çalışması. Akademik Bakış Dergisi No:35, 1-14.
47. Walker, M., & Kent, A. (2009). Do fans care? Assessing the influence of corporate social responsibility on consumer attitudes in the sport industry. Journal of sport management, 23(6), 743-769.
48. Yanık, S. & Türker, İ. (2012). Sürdürülebilirlik ve Sosyal Sorumluluk Raporlamasındaki Gelişmeler (Tümleşik Raporlama). İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi No:47, 291-308.
49. Youn, S., & Kim, H. (2008). Antecedents of consumer attitudes toward cause-related marketing. Journal of advertising research, 48(1), 123-137.
50. Yüksel, M. (2010). Spor Örgütlerinde Marka İmajı Kavramına Genel Bir Bakış. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) . İstanbul: Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
51. Wisse, B., Eijbergen, R. v., Rietzschel, E. F., & Scheibe, S. (2018). Catering to the needs of an aging workforce: the role of employee age in the relationship between corporate social responsibility and employee satisfaction. Journal of Business Ethics, 147(4), 875-888. https://doi.org/10.1007/s10551-015-2983-8