Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DE YAPILAN DİJİTAL EBEVEYNLİK FARKINDALIĞI İLE İLGİLİ ARAŞTIRMALARIN DOKÜMAN ANALİZİ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ*

Cilt: 9 Sayı: 4 1 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

TÜRKİYE’DE YAPILAN DİJİTAL EBEVEYNLİK FARKINDALIĞI İLE İLGİLİ ARAŞTIRMALARIN DOKÜMAN ANALİZİ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ*

Öz

Bu araştırma ile dijital ebeveynlik farkındalığına yönelik Türkiye’de yapılmış tez ve makale çalışmalarının doküman analizi yöntemi ile incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, anahtar kelimeler ile dahil etme ve hariç tutma ölçütleri göz önünde bulundurularak veri toplama süreci yürütülmüştür. YÖK Ulusal Tez Merkezi, Google Akademik, Ulakbim ve Dergipark veri tabanlarından erişilen 13 tane tam metni olan makale, 3 doktora, 25 yüksek lisans ve 2 tıpta uzmanlık tezi olmak üzere 43 çalışma incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma desenleri içerisinde yer alan durum çalışması deseni ve veri toplama yöntemi olarak yazılı doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışmada ayrıca, Araştırma Değerlendirme Formu kullanılmıştır ve veriler, betimsel analiz yöntemi ile çözümlenerek nicelleştirilerek verilmiştir. Araştırma kapsamında incelenen çalışmalar, araştırmanın yayın yılı, araştırma türü ve yöntemi, çalışma grubunun özellikleri ile birlikte incelenen değişkenler açısından değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; dijital ebeveynlik farkındalığı üzerine yapılmış araştırmaların yıllara göre dağılımına bakıldığında özellikle 2020 yılından itibaren yükselişe geçtiği ve en çok çalışmanın yapıldığı yılların, 2023 ve 2024 olduğu belirlenmiştir. Bu konuyla ilgili makaleler daha sınırlı sayıdayken tezlerin çoğunlukta olduğu görülmüştür. Dijital ebeveynlik farkındalığı üzerine yapılan araştırmaların çoğunlukla nicel yöntemler ile gerçekleştirildiği ve en çok ebeveynlerden veri toplandığı görülmüştür. İncelenen çalışmalarda, en sık sosyodemografik değişken, problemli medya kullanımı, ebeveyn tutumu ve çocukta internet bağımlılığı değişkenleri üzerine çalışılmıştır. Araştırmanın sonuçları, alan yazın ışığında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdulganie, N., Alingig, C. F., Balatero, L. C., Bande, M. R., Bantillo, N., Berdin, J. P., ve Pondang, K. A. (2025). The relationship of technological resources and student engagement among senior high school students. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 9 (2), 3378–3393.
  2. Akbulut, H. İ., Çepni, S., & Şahin, Ç. (2013). Doktora Tez Sürecinde Karşılaşılan Problemlerin Belirlenmesi: Eğitim Fakültesi Örneği. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (20), 50-69.
  3. Akdere, B. (2022). Dijital ebeveynlik farkındalığının yordayıcıları olarak psikolojik katılık, ebeveyn öz yeterliği, kişilerarası ilişki tarzı ve akıllı telefon bağımlılığı (Yüksek lisans tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
  4. Akyol, B., & Yavuzkurt, T. (2016). Türkiye’de lisansüstü tezlerde eğitim denetimi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5 (2), 908–926.
  5. Arısoy, R. (2024). Koklear implantlı çocuğa sahip ebeveynlerin dijital farkındalık düzeyinin çocuğun dil gelişimi üzerine etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Kapadokya Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü.
  6. Arslan, S. (2023). Dijital ebeveynlik farkındalığı ve çocuklarda problemli medya kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
  7. Ata, S. N. (2024). Ebeveynlerde yetkinlik algısı ve stres düzeyinin dijital ebeveynlik farkındalığına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gaziantep, Türkiye.
  8. Avcı, F. M. (2023). Dijital ebeveynlik farkındalığı ve ebeveyn tutumlarının çocuklarda ekran bağımlılığı ile ilişkisi(Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İzmir Bakırçay Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İzmir.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gelişim Psikolojisi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

4 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

16 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

4 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Altunbaş, T., & Yüksel-Şahin, F. (2026). TÜRKİYE’DE YAPILAN DİJİTAL EBEVEYNLİK FARKINDALIĞI İLE İLGİLİ ARAŞTIRMALARIN DOKÜMAN ANALİZİ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ*. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 9(4), 868-892. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1744249
AMA
1.Altunbaş T, Yüksel-Şahin F. TÜRKİYE’DE YAPILAN DİJİTAL EBEVEYNLİK FARKINDALIĞI İLE İLGİLİ ARAŞTIRMALARIN DOKÜMAN ANALİZİ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ*. UASBD. 2026;9(4):868-892. doi:10.47525/ulasbid.1744249
Chicago
Altunbaş, Tuğçe, ve Fulya Yüksel-Şahin. 2026. “TÜRKİYE’DE YAPILAN DİJİTAL EBEVEYNLİK FARKINDALIĞI İLE İLGİLİ ARAŞTIRMALARIN DOKÜMAN ANALİZİ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ*”. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi 9 (4): 868-92. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1744249.
EndNote
Altunbaş T, Yüksel-Şahin F (01 Ocak 2026) TÜRKİYE’DE YAPILAN DİJİTAL EBEVEYNLİK FARKINDALIĞI İLE İLGİLİ ARAŞTIRMALARIN DOKÜMAN ANALİZİ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ*. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi 9 4 868–892.
IEEE
[1]T. Altunbaş ve F. Yüksel-Şahin, “TÜRKİYE’DE YAPILAN DİJİTAL EBEVEYNLİK FARKINDALIĞI İLE İLGİLİ ARAŞTIRMALARIN DOKÜMAN ANALİZİ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ*”, UASBD, c. 9, sy 4, ss. 868–892, Oca. 2026, doi: 10.47525/ulasbid.1744249.
ISNAD
Altunbaş, Tuğçe - Yüksel-Şahin, Fulya. “TÜRKİYE’DE YAPILAN DİJİTAL EBEVEYNLİK FARKINDALIĞI İLE İLGİLİ ARAŞTIRMALARIN DOKÜMAN ANALİZİ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ*”. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi 9/4 (01 Ocak 2026): 868-892. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1744249.
JAMA
1.Altunbaş T, Yüksel-Şahin F. TÜRKİYE’DE YAPILAN DİJİTAL EBEVEYNLİK FARKINDALIĞI İLE İLGİLİ ARAŞTIRMALARIN DOKÜMAN ANALİZİ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ*. UASBD. 2026;9:868–892.
MLA
Altunbaş, Tuğçe, ve Fulya Yüksel-Şahin. “TÜRKİYE’DE YAPILAN DİJİTAL EBEVEYNLİK FARKINDALIĞI İLE İLGİLİ ARAŞTIRMALARIN DOKÜMAN ANALİZİ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ*”. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, c. 9, sy 4, Ocak 2026, ss. 868-92, doi:10.47525/ulasbid.1744249.
Vancouver
1.Tuğçe Altunbaş, Fulya Yüksel-Şahin. TÜRKİYE’DE YAPILAN DİJİTAL EBEVEYNLİK FARKINDALIĞI İLE İLGİLİ ARAŞTIRMALARIN DOKÜMAN ANALİZİ YÖNTEMİ İLE İNCELENMESİ*. UASBD. 01 Ocak 2026;9(4):868-92. doi:10.47525/ulasbid.1744249

19792  21391 18309     

Our journal licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License