FELSEFİ AKIMLAR ÜZERİNE BAZI DEĞERLENDİRMELER (20. YÜZYIL ÖRNEĞİ)
Öz
Eğitim alanında insan temelli çalışmaların yoğunlaşmasıyla kilisenin eğitim üzerinde etkisi giderek ortadan kaldırılmıştır. Aydınlanma ile birlikte insan, doğa, bilgi ve akıl konuları üzerinde belli ortak çalışmalar yapılmıştır. İnsanın olgusal durumu onun bir yandan da özgürlüğünün koşulunu ortaya çıkarmıştır. İnsan; kendi seçimlerinin sorumluluğunun farkındadır, böyle bir sorumlulukla kendini oluşturabilir. Akıl sahibi bir varlık olan insanın kendi yasasını kendisinin koyması gibi.
20. yüzyıldan önceki dönemlerde ve yirminci yüzyılın başında yaşanan siyasal, toplumsal ve ekonomik değişimlerle birlikte bilimsel ve teknolojik alanda da ilerlemeler kaydedildi. Çağın ilk yarısında yaşanan bu önemli gelişmeler sayesinde demokratik sistem ve ulus devlet anlayışına da yansımıştır. Bu durum, yirminci yüzyılda ortaya çıkan temel felsefi eğilimleri ve çeşitli ekollerin problemlerine birçok alanda damgasını vurmuştur.
Bu makalede, 20. Yüzyıl varoluşçuluk (egzistansiyalizm), fenomenoloji (görüngübilim), pozitivizm (olguculuk), postmodernizim, pragmatizm (faydacılık), entüisyonizm (sezgicilik), sağduyu (common sense), Frankfurt Okulu ve analitik felsefe akımları üzerinde durulmuştur. Bu felsefi akımlar hakkında hem bilgi verilmiş hem de güncel perspektiften yorumlanmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AJDUKİEWİCZ, Kazimierz, (1994), Felsefeye Giriş Temel Kavramlar ve Kuramlar, (Çev. Ahmet Cevizci), Ankara: Gündoğan Yayınları.
- AKARSU, Bedia, (1998), Felsefe Terimler Sözlüğü, İstanbul: İnkılâp Kitabevi Yayınları.
- AUSTIN, John, Langshaw, (2009), Söylemek ve Yapmak, (Çev. R. Levent Aysever), İstanbul: Metis Yayınları.
- AYER, Jules, Alfred, (1998), Dil, Doğruluk ve Mantık, (Çev. Vehbi Hacıkadiroğlu), İstanbul: Metis Yayınları.
- ATAYMAN, Veysel, (Der.) , (2011), Aydınlanma, İstanbul: BS Yayın Kitabevi.
- BOTTOMORE, Tom, (2016), Frankfurt Okulu ve Eleştirisi, (Çev. Ümit Hüsrev Yolsal), Ankara: Say Yayınları.
- CEVİZCİ, Ahmet, (2000), Felsefe Sözlüğü, İstanbul: ParadigmaYayınları.
- CONNOR, Steven, (2001), Postmodernist Kültür, (Çev. Doğan Şahiner), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Ahmet Alkayış
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
20 Mayıs 2020
Gönderilme Tarihi
26 Şubat 2020
Kabul Tarihi
7 Mayıs 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 4 Sayı: 1