SOSYAL ETKİ KURAMI BAĞLAMINDA POST- MODERN TÜKETİCİNİN SOSYOLOJİK ANLAMDA DÖNÜŞÜMÜNE YÖNELİK BİR DEĞERLENDİRME
Öz
İnsan hayatı, içinde bulunduğu parametrelere uygun şekilde dinamik bir süreç olarak kendisini göstermektedir. İnsan hayatının dinamik bir süreç olması, insanın çevresi ile olan ilişkilerini ve buna bağlı olarak tüketim pratiklerini de değişken bir hale getirmiş ve dönüştürmüştür. Bu dönüşüm süreci, nasıl meydana geldiğinin daha iyi anlaşılması için belli dönemlere bölünmüştür. Bu çalışma, dinamik hayat süreci sonucunda oluşan ve yirminci yüzyılın sonlarından itibaren hayatın her alanında etkisini gösteren post-modern dönemin tüketicisinin, tüketim pratiklerinde yaşamış olduğu dönüşümü, sosyal etki kuramı bağlamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, post-modern dönemin getirmiş olduğu anlayışlara bağlı olarak insan-ihtiyaç ilişkisi, ihtiyaçları gerekli kılan güdülerin değişimi ve ihtiyaçlara anlam yüklenilmesi neticesinde tüketim pratiklerinin; arzuların, hazzın tatminine dönüşmesi sosyal etki kuramı bağlamında irdelenmiştir. İnsanın sosyal bir canlı olması, onu, sosyal yaşamı içerisinde diğer insanlarla etkileşim içinde olmasını gerekli kılmaktadır. Bu etkileşim, kişilerarası iletişimin vazgeçilmez bir unsuru olarak kendisini göstermekte ve insanların kanaatlerini, kararlarını etkilemektedir. Post-modern düzenin getirdiği dinamik hayat deneyiminde internet tabanlı iletişim mecralarında görülen gelişme, insanlar arası etkileşimi mekân ve zaman ayrımı olmaksızın eşzamanlı olarak aynı potada buluşturmuştur. Bu gelişim neticesinde, hedef kitlelerinin ve özellikle de tüketicilerin nezdinde meşruiyetlerini sağlamak zorunda olan firmalar, satınalma stratejilerinde kişilerarası iletişimi ve bunun sonucunda etkileşimi merkezi yere konumlandırmaktadır. Böylelikle, post-modern tüketicilerin internet tabanlı iletişim mecralarında birbirlerini etkilemelerinden, birbirlerinin yorumlarını dikkate almalarından faydalanarak satınalma stratejilerini oluşturmaktadırlar. Buradan hareketle, sosyal etki kuramı ile tüketim pratikleri arasındaki ilişki ve bu ilişkinin ortaya konulması önemli olmaktadır. Bu bağlamda çalışmada, öncelikli olarak sosyal etki kuramına, post-modern tüketim ve post-modern tüketici kavramlarına değinilerek, sosyal etkinin tüketime yansıması ve post-modern tüketicinin dönüşümünde etkisi tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
AN EVALUATION OF THE TRANSFORMATION OF POST-MODERN CONSUMER IN TERMS OF SOCIOLOGY WITHIN THE CONTEXT OF SOCIAL IMPACT THEORY
Öz
Human life is emerged as the dynamic process that is in line with the boundaries of parameters that surrounds it. It being a dynamic process has also changed human beings’ relationship with their environment, making it more dynamic, which by extension had the same effect on their consumption practices. The many processes of changes are divided into various eras to better understand them. This study is aimed at evaluating the changes that have happened in the consumption practices of post-modern era consumer, existing as a result of the dynamic process of human life whose effects are observable in every aspect of human life, within the context of Social Impact Theory. It also deals with the human-needs relationship based on the changes brought by the understandings of post-modern era, the changes in the motives that make needs a necessity, and the transformation of consumption practices (i.e., desires and pleasure) into satisfaction as a result of meanings attributed to needs. The fact that a human being is a social creature requires her to interact with other people in her social life. This interaction is an indispensable element of interpersonal communication, affecting the opinions and decision of human beings. The changes seen in the internet-based communication channels brought about by the post-modern era made it possible to melt interpersonal communications simultaneously in the same pot, regardless of time and location. Consequently, corporations which have to legitimize their place before target audiences and especially the consumers, center their purchasing strategies around interpersonal communications and the resulting interactions. Indeed, they create their purchasing strategies by drawing advantage from the fact that consumers affect each other and pay attention to fellow consumers’ comments on internet-based communication channels. Thus, it is of vital importance to present the relationship between the Social Impact Theory and consumption practices. Within this context, the present study first touches upon the subject of Social Impact Theory, then it moves to post-modern consumption and post-modern consumer, which is followed by a discussion on the reflection of social life on consumption and its effect on the transformation of post-modern consumer.
Anahtar Kelimeler
