TÜRKİYE’DE DIŞ TİCARET VE MİLLİ GELİR İLİŞKİSİNİN AMPİRİK ANALİZİ (1970-2016)
Öz
Ekonomik büyümenin sağlıklı ve hızlı bir biçimde sağlanması ülke refahının artırılabilmesi için en önemli kriterlerden birisidir. Bu nedenle ülke refahının artırılabilmesi için ekonomik büyümenin sağlanmasında birçok ekonomik, sosyal, siyasal birçok etken mevcut olmakla birlikte uluslararası ticaretin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi sürekli olarak tartışılmaktadır. Bu çalışmada 1970-2016 yıllık verileri kullanılarak Türkiye ekonomisi için milli gelir ile dış ticareti oluşturan ihracat ve ithalat arasındaki ilişki VAR yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan nedensellik testi sonucunda, milli gelirden ihracata doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisine rastlanmış ve ihracat ve ithalattan milli gelire doğru bir nedenselliğin varlığı tespit edilememiştir. VAR analizi sonuçlarına göre de, dış ticareti oluşturan ihracat ve ithalatın milli gelir üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı ve milli gelirde ortaya çıkan gelişmelerin kısa vadede ihracat ve ithalat üzerinde pozitif etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu da dış ticaretin milli gelir üzerinde değil, milli gelirin dış ticaret üzerinde belirleyici rolü olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Dış Ticaret,Milli Gelir,İhracat,İthalat,VAR Yöntemi,Nedensellik
Kaynakça
- Arvas, M. A. ve Torusdağ, M. (2016). İthalat ve Ihracatın Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: Türkiye Örneği. International Journal of Engineering & Applied Sciences, 1(2), 1-18.
- Awokuse, T. (2008). Trade Openness and Economic Growth: Is Growth Export-Led or Import-Led?. Applied Economics, 40(2), 161–173.
- Darnell, A. C. (1990). Dictionary of Econometrics. England: Edward Elgar Publications.
- Demirhan, E. (2005). Büyüme ve Ihracat Arasındaki Nedensellik Ilişkisi: Türkiye Örneği. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 60(4), 76-88.
- Dickey, D. A. ve Wayne A. Fuller. (1979). Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series with A Unit Root. Journal of the American Statistical Association, 74(366), 427-431
- Enders, W. (1995). Applied Econometric Time Series. New York: lowa State University.
- Feder, G. (1982). On Exports and Economic Growth. Journal of Development Economics, 12, 59-73
- Granger, C. W.J. (1969). Investigating Causal Relations by Econometric Models and Cross-Spectral Methods. Econometrica, 37(3), 424-438.
- Grossman, G.M., ve Helpman, E. (1991). Innovation and Growth in the Global Economy. Cambridge: MA: MIT Press.
- Henriques, I. ve Sadorsky, P. (1996). Export-Led Growth or Growth-Driven Exports? The Canadian Case. The Canadian Journal of Economics, 29(3), 540-555.