ETİK OLMAYAN ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞININ BELİRLEYİCİLERİ: ET-KİLEŞİM ADALETİ, YÖNETİCİYE DUYULAN GÜVEN VE SOSYAL BAĞLARIN ROLÜ
Öz
Sosyal mübadele kuramına göre, çalışanlar olumlu etkileşime karşılık örgütsel vatandaşlık davranışı (ÖVD) gibi olumlu tutum ve davranışlarda bulunmaktadır. Güven ise bu etkileşimde kritik bir görev üstlenmektedir. Bununla birlikte çalışanların mübadele kapsamında performanslarını yüksek gösterme gayretleri, daha fazla karşılık verme çabaları, bazen etik olmayan örgütsel vatandaşlık davranışların ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Kısa vadede olumlu sonuçlar doğurabilecek etik olmayan bu davranışlar uzun vadede kurumsal itibarı zedeleyebileceği için müsaade edilmemesi gerekmektedir. Bu nedenle belirleyicilerinin tespit edilerek önlem alınması yerinde olacaktır. Bu çerçevede, çalışmada etik olmayan ÖVD’nin belirleyicileri araştırılmıştır. Araştırma sonucunda, yöneticiye duyulan güvenin ve etkileşim adaletinin etik olmayan ÖVD’yi anlamlı ve pozitif yönde etkilediği, çalışanların yöneticilerine güven duymasının, örgüt yararına olan fakat etik olmayan ÖVD’nin gösterilmesini artırdığı tespit edilmiştir. Yöneticiye güven duyan çalışanın sosyal bağı kuvvetliyse etik olmayan ÖVD sergileme eğiliminin yüksek olduğu da çalışma bulguları arasındadır. Ayrıca yöneticiye duyulan güvenin etik olmayan ÖVD üzerindeki etkisinde etkileşim adaleti algısının tam aracılık etkisi bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Olmayan Örgütsel Vatandaşlık Davranışı,Yöneyiciye Duyulan Güven,Etkileşim Adaleti,Sosyal Bağlar
Kaynakça
- Akdoğan, A. A. ve Köksal, O. (2014). Aidiyet Algısının Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Üzerindeki Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Der-gisi, 18(1), 25-43.
- Blau, P. (1964). Exchange And Power In Social Life. New York: Wiley.
- Brass, D. J., Butterfield, K. D. ve Skaggs, B. C. (1998). Relationships And Unethical Behavior: A Social Network Perspective. Academy of Management Review, 23(1), 14-31.
- Burt, R. S. ve Knez, M. (1995). Kinds of Third-Party Effects On Trust. Rationality and Society, 7(3), 255-292.
- Clark, M. C. ve Payne, R. L. (1997). The Nature And Structure Of Worker's Trust In Management. Journal Of Organizational Behavior, 18, 205-224.
- Coleman, J. S. (2003). Social Capital In The Creation Of Human Capital. Networks In The Knowledge Economy, 57-81.
- Colquitt, J. A., Long, D., Rodell, J. B. ve Halvorsen-Ganepola, M. D. (2015). Adding The In To Justice: A Qualitative And Quantitative Investigation Of The Differential Effects Of Justice Rule Adherence And Violation. Journal Of Applied Psychology, 100(2), 278-297.
- Colquitt, J., Scott, B. A. ve Lepine, J. A. (2007). Trust, Trustworthiness, And Trust Propensity: A Meta-Analytic Test Of Their Unique Relationships With Risk Taking And Job Performance. Journal Of Applied Psychology, 92(4), 909-927.
- Colquitt, J., Scott, B. A., Rodell, J. B., Long, D. M., Zapata, C. P., Conlon, D. E. ve Wesson, M. J. (2013). Justice At The Millennium, A Decade Later: A Meta-Analytic Test Of Social Exchange And Affect-Based Perspectives. Journal Of Applied Psychology, 98, 199-236.
- Coşkun, A. ve Ülgen, B. 2017. Örgüt Yararına Ahlaki Olmayan Davranış. İş Ahlakı Dergisi, 10 (2), 177-201.