Davranışsal Muhasebe Araştırmalarının Vosviewer ile Bibliyometrik Analizi

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 3, 175 - 190, 30.12.2025

Derya Onocak

Öz

Bu çalışmada, davranışsal muhasebe alanında yapılan çalışmaların genel özellikleri ile gelişim dinamiklerinin değerlendirilmesi ve literatürdeki boşlukların ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmanın veri setini, “Scopus” veri tabanında “behavioral” ve “accounting” kavramları kullanılarak yapılan arama sonucunda ulaşılan 688 bilimsel çalışma oluşturmaktadır. VOSviewer programı aracılığıyla bibliyometrik analiz yönteminin kullanıldığı bu çalışmada davranışsal muhasebe alanında en çok yayın yapan ülkenin Amerika Birleşik Devletleri (ABD) olduğu, en sık kullanılan anahtar kelimenin “mental muhasebe” olduğu, en çok atıf alan çalışmanın ise “Big data in accounting: An overview” başlıklı çalışma olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Analize dahil edilen çalışmaların büyük bir kısmının belirli bir coğrafyada yoğunlaşması kültürel farklılıkların muhasebe davranışlarına etkisini inceleyen karşılaştırmalı çalışmalardaki eksikliğe işaret etmektedir. Diğer taraftan mental muhasebe gibi bilişsel önyargılara odaklanan çalışmaların öne çıkması, davranışsal muhasebede daha mikro ve psikolojik temelli bir yaklaşımın ağırlık kazandığını göstermektedir. Ayrıca davranışsal muhasebenin büyük veri gibi temalarla kesişmesi, bu disiplinin teknolojik dönüşümleri de kapsayacak şekilde genişlediğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Davranışsal Muhasebe , Bibliyometrik Analiz , VOSviewer

Bibliometric Analysis of Behavioral Accounting Research with Vosviewer

Öz

This study aims to evaluate the general characteristics and developmental dynamics of studies conducted in the field of behavioral accounting and to identify gaps in the literature. The dataset of the study consists of 688 scientific works accessed through a search using the concepts "behavioral" and "accounting" in the "Scopus" database. In this study, which employs bibliometric analysis through the VOSviewer program, it was found that the United States of America (USA) is the country with the most publications in the field of behavioral accounting, the most frequently used keyword is "mental accounting," and the most cited study is titled "Big data in accounting: An overview." The concentration of a large portion of the studies included in the analysis in a specific geography points to a lack of comparative studies examining the impact of cultural differences on accounting behaviors. On the other hand, the prominence of studies focusing on cognitive biases such as mental accounting indicates that a more micro and psychologically-based approach has gained weight in behavioral accounting. Additionally, the intersection of behavioral accounting with themes such as big data reveals that this discipline has expanded to encompass technological transformations.

Anahtar Kelimeler

Behavioral Accounting , Bibliometric Analysis , VOSviewer

Kaynakça

• Al-Okaily, M., Alkhwaldi, A. F., Abdulmuhsin, A. A., Alqudah, H., & Al-Okaily, A. (2023). Cloud-based accounting information systems usage and its impact on Jordanian SMEs’ performance: The post-COVID-19 perspective. Journal of Financial Reporting and Accounting, 21(1), 126-155.
• Aslantaş Ateş, B., Çivi, G., & Öz, M. (2016). Davranışsal muhasebe bağlamında muhasebe meslek mensuplarında duygusal zekâ. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 16(31), 24-55.
• Baker, H. K., Kumar, S., Goyal, N., & Gaur, V. (2019). How financial literacy and demographic variables relate to behavioral biases. Managerial Finance, 45(1), 124-146.
• Birnberg, J. G. & Shields, J. F. (1989). Three decades of behavioral accounting research. Behavioral Research in Accounting, 1, 23-74.
• Birnberg, J. G. (2011). A proposed framework for behavioral accounting research. Behavioral Research in Accounting, 23(1), 1-43.
• Brandon, D. M., Long, J. H., Loraas, T. M., Mueller-Phillips, J., & Vansant, B. (2014). Online instrument delivery and participant recruitment services: Emerging opportunities for behavioral accounting research. Behavioral Research in Accounting, 26(1), 1-23.
• Callon, M., Courtial, J. P., & Laville, F. (1991). Co-word analysis as a tool for describing the network of interactions between basic and technological research: The case of polymer chemistry. Scientometrics, 22(1), 155-205.
• Caplan, E. H. (1966). Behavioral assumptions of management accounting. The Accounting Review, 41(3), 496-509.
• Caplan, E. H. (1989). Behavioral accounting: A personal view. Behavioral Research in Accounting, 1, 109-123.
• Colville, I. (1981). Reconstructing “behavioural accounting”. Accounting, Organizations and Society, 6(2), 119-132.
• De Bellis, N. (2009). Bibliometrics and citation analysis: From the Science Citation Index to Cybermetrics. Scarecrow Press.
• Deegan, C. M. (2019). Legitimacy theory: Despite its enduring popularity and contribution, time is right for a necessary makeover. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 32(8), 2307-2329.
• Dereköy, F. (2015). Kurumsal yönetim ve temel dinamikleri. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 31-51. Dilla, W., Janvrin, D. J., & Raschke, R. (2010). Interactive data visualization: New directions for accounting information systems research. Journal of Information Systems, 24(2), 1-37.
• Donaldson, T., & Preston, L. E. (1995). The stakeholder theory of the corporation: Concepts, evidence and implications. Academy of Management Review, 20(1), 65-91.
• Dwivedi, Y. K., Sharma, A., Rana, N. P., Giannakis, M., Goel, P., & Dutot, V. (2023). Evolution of artificial intelligence research in Technological Forecasting and Social Change: Research topics, trends, and future directions. Technological Forecasting and Social Change, 192, 1-17.
• Egghe, L. & Rousseau, R. (2002). Co-citation, bibliographic coupling and a characterization of lattice citation networks. Scientometrics, 55(3), 349–361.
• Ergüden, E., Dalkılıç, A. F., Kaya, C. T., & Sayar, A. Z. (2018). Finansal raporlama ve denetim uygulamaları kapsamında davranışsal muhasebe teorisine bakış. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 20, 411-425.
• Freeman, R. (1984). Strategic management: A stakeholder approach. Pitman Publishing.
• Glänzel, W., & Schubert, A. (2005). Analysing scientific networks through co-authorship. In H. F. Moed, W. Glänzel, & U. Schmoch (Eds.), Handbook of quantitative science and technology research (pp. 257-276). Springer.
• Gönen, S., ve Rasgen, M. (2017). Davranışsal muhasebe alanını içeren araştırmalara yönelik literatür taraması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(6), 189-198.
• Haji, A. A., Coram, P., & Troshani, I. (2022). Consequences of CSR reporting regulations worldwide: A review and research agenda. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 36(1), 177-208.
• Hellmann, A. (2016). The role of accounting in behavioral finance. Journal of Behavioral and Experimental Finance, 9, 39-42.
• Hirshleifer, D., ve Teoh, S. H. (2003). Limited attention, information disclosure and financial reporting. Journal of Accounting and Economics, 36(1-3), 337-386.
• Hofstedt, T. R. (1976). Behavioral accounting research: Pathologies, paradigms and prescriptions. Accounting, Organizations and Society, 1(1), 43-58.
• Hofstedt, T. R., ve Kinard, J. C. (1970). A strategy for behavioral accounting research. The Accounting Review, 45(1), 38-54.
• Kayışyapar, İ. (2019). Davranışsal muhasebe çerçevesinde muhasebe meslek mensuplarında iş stresi Erzurum ilinde bir araştırma. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi), Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Kumar, S., Spais, G. S., Kumar, D. & Sureka, R. (2020). A bibliometric history of the Journal of Promotion Management (1992–2019). Journal of Promotion Management, 26(1), 97–120.
• Küçüközkan, Y. (2015). Liderlik ve motivasyon teorileri: Kuramsal bir çerçeve. Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 1(2), 85-116.
• Leydesdorff, L., & Rafols, I. (2009). A global map of science based on the ISI subject categories. Journal of the Association for Information Science and Technology, 60(2), 348-362.
• Lucas, G. J., Knoben, J., & Meeus, M. T. (2018). Contradictory yet coherent? Inconsistency in performance feedback and R&D investment change. Journal of Management, 44(2), 658-681.
• Macintosh, N. B., & Daft, R. L. (1987). Management control systems and departmental interdependencies: An empirical study. Accounting, Organizations and Society, 12(1), 49-61.
• Marşap, B., & Gökten, P. O. (2016). Davranışsal muhasebe: Kuramsal yaklaşım. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(4), 345-359.
• Özkan, M. (2013). Yönetim muhasebesi açısından sorumluluk muhasebesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 155-182.
• Simon, H. A. (1957). Models of man: Social and rational; mathematical essays on rational human behavior in society setting. Wiley.
• Usul, H. (2007). Davranışsal muhasebe. Asil Yayın Dağıtım.
• Vasarhelyi, M. A., Kogan, A., & Tuttle, B. M. (2015). Big data in accounting: An overview. Accounting Horizons, 29(2), 381-396.
• Warren, J. D., Moffitt, K. C., & Byrnes, P. (2015). How big data will change accounting. Accounting Horizons, 29(2), 397-407.
• West, A., & Wilkinson, B. (2024). What do we know about tax treaties and how can accounting research contribute? Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 54, 1-56.
• Yiğit, F. (2010). Bütçesel katılım ile iş tatmini arasındaki ilişkide rol belirsizliğinin ara değişken etkisi. (Yüksek Lisans Tezi), Gebze İleri Teknoloji Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Yücenurşen, M. (2022). Davranışsal muhasebe çerçevesinde paydaş ve meşruiyet teorileri. Kısa, M. (Ed.), Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler, Alanında Uluslararası Araştırmalar IV. (1. baskı, ss. 49- 63) Eğitim Yayınevi.
• Zitt, M., & Bassecoulard, E. (1994). Development of a method for detection and trend analysis of research fronts built by lexical or co-citation analysis. Scientometrics, 30(1), 333–351.