Yükseköğretim Kurumlarında Toplumsal Katkı Sürdürülebilirliğinin SWOT Analizi ile Değerlendirilmesi

Öz

Sürdürülebilirlik, yükseköğretim kurumlarının yönetim, eğitim, araştırma ve toplumsal katkı süreçlerini bütüncül biçimde dönüştüren stratejik bir yaklaşım hâline gelmiştir. Bu dönüşümde toplumsal katkı; sosyal etkiyi, paydaş etkileşimini ve bölgesel kalkınmaya katkıyı görünür kılan temel alanlardan biridir. Ancak kurumsal çalışmalar çoğunlukla politika geliştirme ve faaliyet üretme aşamalarında yoğunlaşırken faaliyetlerin sistematik biçimde izlenmesi ve bulguların stratejik önceliklere dönüştürülmesi yetersiz kalmaktadır. Bu çalışma, sürdürülebilir üniversite yaklaşımı çerçevesinde toplumsal katkı süreçlerinin stratejik önemini değerlendirmeyi ve Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi örneğinde SWOT analizi aracılığıyla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği çalışmada kurumun kamuya açık stratejik planı, kurum değerlendirme raporları, toplumsal katkı faaliyet raporları, eylem planları ve sürdürülebilirlik belgeleri doküman analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, üniversitenin sürdürülebilirlik hedefleri, faaliyetleri ve süreçleri temelinde değerlendirilerek güçlü ve zayıf yönler ile fırsat ve tehditler ortaya konmuştur. Çalışma, toplumsal katkı boyutunun SWOT temelli olarak değerlendirilebileceğini göstermekte ve stratejik karar alma, izleme, değerlendirme ve sürekli iyileştirme süreçlerine yönelik analitik bir durum değerlendirmesi sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülbilirlik
• SWOT
• Toplumsal Katkı
• Yükseköğretim

Evaluating the Sustainability of Social Contrubition in Higher Education Institutions Through SWOT Analysis

Öz

Sustainability has become a holistic strategic approach transforming higher education institutions’ management, education, research, and community engagement processes. Community engagement is central to making social impact, stakeholder interaction, and contributions to regional development visible. However, institutional efforts largely concentrate on policy development and implementation, while activities are inadequately monitored and findings converted into strategic priorities. This study aims to evaluate the strategic significance of community engagement within the sustainable university framework through a SWOT analysis of Isparta University of Applied Sciences. Adopting a qualitative approach, the study analyzed the institution’s publicly available strategic plan, institutional evaluation reports, community engagement activity reports, action plans, and sustainability documents using document analysis. The findings identify strengths, weaknesses, opportunities, and threats based on the university’s sustainability goals, activities, and processes. The study demonstrates the applicability of SWOT-based assessment to community engagement and offers an analytical assessment supporting strategic decision-making, monitoring, evaluation, and continuous improvement.

Anahtar Kelimeler

• Sustainability
• SWOT
• Social Contribution
• Higher Education

Kaynakça

1. Acuner, E., Maçin, K. E., Özcan, F. K., Karabulut, A. E., Köse Mutlu, B., & Durak Ata, L. (2023). Üniversitelerde sürdürülebilirlik çalışmaları: İstanbul Teknik Üniversitesi Örneği. Çevre, İklim ve Sürdürülebilirlik, 24(2), 111–120.
2. Akdeniz Üniversitesi (AKDÜ) (2025). Kurum iç değerlendirme raporu. Erişim: 08.07.2026. https://webis.akdeniz.edu.tr/uploads/1083/content/KİDR/KİDR-2025.pdf
3. Altıntaş, C., & Paçacı, S. (2025). Decision support system for program accreditation processes. S. Coskun, N. H. Budak, & M. Ozturk (Eds.), New paradigms for universities: A sustainable perspective on social contribution and higher education. 115-147. BZT Turan Publishing House.
4. Atatürk Üniversitesi (ATAÜNİ) (2025). Kurum iç değerlendirme raporu. Erişim: 08.07.2026. https://atauni.edu.tr/kalite-koordinatorlugu/wp-content/uploads/sites/821/2025/12/2024-Kurum-Ic-Degerlendirme-Raporu-3.pdf
5. Aydın, B., & Kargı, S. A. (2018). İstatistiksel kalite kontrol teknikleri ile otomotiv sektöründe bir uygulama. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 16(1), 41-63.
6. Belcher, B. M., Claus, R., Davel, R., & Jones, S. M. (2022). Evaluating and improving the contributions of university research to social innovation. Social Enterprise Journal, 18(1), 51-120. https://doi.org/10.1108/SEJ-10-2020-0099 Budak, N. H., & Dağ Gümüş, P. (2025). The impact of universities on the sustainability of festivals: The social contribution function of universities. S. Coskun, N. H. Budak, & M. Ozturk (Eds.), New paradigms for universities: A sustainable perspective on social contribution and higher education. ss. 149-165. BZT Turan Publishing House.
7. Chon, K. S., & Olsen, M. D. (1990). Applying the strategic management process in the management of tourism organizations. Tourism Management, 11(3), 206-213. https://doi.org/10.1016/0261-5177(90)90043-9
8. Cortese, A. D. (2003). The critical role of higher education in creating a sustainable future. Planning for Higher Education, 31(3), 15-22.

9. Coskun, S. (2024a). Sustainability in universities and green university indicators. International studies and evaluations in the field of sciences and mathematics. 1-14. Serüven Yayınevi.
10. Coskun, S. (2024b). Environmental sustainability: UI GreenMetric. 14th International İstanbul Scientific Research, İstanbul, Türkiye, 1886-1893.
11. Coskun, S. (2025). Societal impacts of green university approaches: A systematic review from sustainability to social responsibility. New paradigms for universities: A sustainable perspective on social contribution and higher education. 19-34. BZT Turan Publishing House.
12. Çelik, Z., & Öztürk, M. (2022). Sürdürülebilir ve yeşil kampüsler: Türkiye’deki üniversitelerin yeşil vizyonu. İdealkent, 14 (Bölgesel Çalışmalar Özel Sayısı), 315-346.
13. David, F. R., & David, F. R. (2017). Strategic management: A competitive advantage approach, concepts and cases (16th ed.). Pearson Education Limited.
14. Demirtaş, M., & Akın, M. A. (2024). Halkla ilişkiler ve pazarlama stratejileri ekseninde Türk yükseköğretim kurumlarının akreditasyon programlarında uygulanan PUKÖ döngüsünün incelenmesi. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 7(3), 324-333.
15. Dobson, P., Starkey, K., & Richards, J. (2004). Strategic management: Issues and cases. Blackwell Publishing.
16. Ege Üniversitesi (EÜ) (2025). Kurum iç değerlendirme raporu. Erişim: 08.07.2026. https://kalite.ege.edu.tr/files/kalite/icerik/EUKIDR_2025.pdf
17. Evans, N., Campbell, D., & Stonehouse, G. (2003). Strategic management for travel and tourism. Butterworth-Heinemann.
18. Güleç, İ., & Demir, S. (2023). Türk yükseköğretiminde toplumsal katkının kapsamı üzerine bir değerlendirme. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 6(1), 1-12.
19. Gümüş, İ., Zencirci, F. Ç., & Dağ Gümüş, P. (2025). Examining the quality assurance system in Turkish higher education within the framework of university models. S. Coskun, N. H. Budak, & M. Ozturk (Eds.), New paradigms for universities: A sustainable perspective on social contribution and higher education. 5-23. BZT Turan Publishing House. https://doi.org/10.30546/19023.978-9952-8596-4-5.2025.0021 Gürel, E., & Tat, M. (2017). SWOT analysis: A theoretical review. The Journal of International Social Research, 10(51), 994-1006.
20. Hitt, M. A., Ireland, R. D., & Hoskisson, R. E. (2007). Strategic management: Competitiveness and globalization: Concepts and cases (7th ed.). Thomson South-Western.
21. ISUBÜ (2024a). 2024 yılı Toplumsal Katkı Koordinatörlüğü faaliyet raporu. Erişim: 08.07.2026. https://toplumsalkatki.isparta.edu.tr/assets/uploads/sites/530/files/toplumsal-katki-koordinatorlugu2024faaliyet-raporu-13032025.pdf
22. ISUBÜ (2024b). Toplumsal katkı dijital bülteni. Erişim: 08.07.2026. https://heyzine.com/flip-book/9077b26e02.html#page/2
23. ISUBÜ (2024c). Toplumsal Katkı Koordinatörlüğü kurum iç değerlendirme raporu. Erişim: 08.07.2026. https://toplumsalkatki.isparta.edu.tr/assets/uploads/sites/530/files/-27052025.pdf
24. ISUBÜ (2024d). Toplumsal Katkı Koordinatörlüğü 2024-2026 eylem planı. Erişim: 08.07.2026. https://toplumsalkatki.isparta.edu.tr/assets/uploads/sites/530/files/eylem-plani-2024-2026-19012026.pdf
25. ISUBÜ (2025a). UI GreenMetric sıralaması. Erişim: 08.07.2026. https://derecelendirme.isparta.edu.tr/tr/haber/isparta-uygulamali-bilimler-universitesi-ilk-kez-basvurdugu-ui-greenmetric-siralamasinda-onemli-bir-basariya-imza-atti-60272h.html ISUBÜ (2025b). 2026-2030 stratejik planı. Erişim: 08.07.2026. https://isparta.edu.tr/Documents/2026-2030-stratejik-plani-17112025.pdf ISUBÜ (2025c). Sürdürülebilirlik raporu. Erişim: 08.07.2026. https://derecelendirme.isparta.edu.tr/assets/uploads/sites/569/files/-13102025.pdf ISUBÜ (2026). İkinci Bahar Üniversitesi. Erişim: 08.07.2026. https://ygk.isparta.edu.tr/tr/ikinci-bahar-universitesi/hakkinda-16766s.html Johnson, C. N. (2002). The benefits of PDCA. Quality Progress, 35(5), 120.
26. Kılıç, O., & Kılıç, B. (2024). Gaziantep’teki üniversiteler üzerinden eğitim kurumlarında SWOT analizi: Stratejik bir yaklaşım. E. Çıkmaz (Ed.), Örgütlerde modern yönetim dinamikleri. Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub592.c2471
27. Leal Filho, W., Shiel, C., & Paço, A. D. (2015). Integrative approaches to environmental sustainability at universities: An overview of challenges and priorities. Journal of Integrative Environmental Sciences, 12(1), 1-14.
28. Lukman, R., & Glavic, P. (2007). What are the key elements of a sustainable university? Clean Technologies and Environmental Policy, 9, 103-114.
29. MAKÜ (2026). Köy Üniversitesi Projesi. Erişim: 08.07.2026. https://tok.mehmetakif.edu.tr/content/13245/1/maku-koy-universitesi-ilk-mezunlarini-verdi Moen, R. (2009). Foundation and history of the PDSA cycle. Associates in Process Improvement.
30. Pelin, M., Sert, H., & Yürümez, Y. (2022). Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK): Değerlendirme süreçleri ve deneyim paylaşımı. Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(3), 506-510.
31. Sammut-Bonnici, T. (2015). Strategic management. C. L. Cooper (Ed.), Wiley encyclopedia of management (3rd ed., Vol. 12) içinde. John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9781118785317.weom120015
32. SDÜ (2026). SDÜ Mahallemde. Erişim: 08.07.2026. https://w3.sdu.edu.tr/haber/13890/sdu-mahallemde-mahallem-sdude-projesinin-ucuncu-etabi-tamamlandi
33. Shriberg, M. (2002). Toward sustainable management: The University of Michigan Housing Division’s approach. Journal of Cleaner Production, 10, 41-45.
34. SUBÜ (2025). Kurum iç değerlendirme raporu. Erişim: 08.07.2026. https://uzem.subu.edu.tr/sites/uzem.subu.edu.tr/files/2026-06/Kurum%20İçi%20Değerlendirme%20Raporu.pdf
35. van Weenen, H. (2000). Towards a vision of a sustainable university. International Journal of Sustainability in Higher Education, 1(1), 20-34.
36. World Commission on Environment and Development (1987). Our common future. Oxford University Press.
37. YÖK (2025). Dünyanın en yeşil kampüslerine Türkiye imzası: Türk üniversiteleri zirvede. Erişim: 08.07.2026. https://www.yok.gov.tr/tr/news/dunyanin-en-yesil-kampuslerine-turkiye-imzasi-turk-universiteleri-zirvede-pls7U
38. YÖKAK (2020). Alt ölçütler rehberi. Erişim: 08.07.2026. https://www.yokak.gov.tr/documents/national-doc/Ek7AltOlcutlerRehberi.pdf
39. YÖKAK (2025). Kurum iç değerlendirme raporu (KİDR) hazırlama kılavuzu (Sürüm 3.2.1). Erişim: 08.07.2026. https://www.yokak.gov.tr/documents/national-doc/KIDR_Haz%C4%B1rlama_K%C4%B1lavuzu_3.2.1_yeni.pdf