Araştırma Makalesi

Tanrı’ya Bağlanma ve Dinî Yönelim Biçimlerinin Psikolojik Sağlamlıkla İlişkisi: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Örneği

Cilt: 9 Sayı: 1 31 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Tanrı’ya Bağlanma ve Dinî Yönelim Biçimlerinin Psikolojik Sağlamlıkla İlişkisi: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Örneği

Öz

Bu araştırma, yüksek din öğretimi alan gençlerde Tanrı’ya bağlanma biçimleri ve dinî yönelim türleri ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde öğrenim gören öğrenciler arasından gönüllülük esasına göre kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 342 lisans öğrencisi (Kadın %72,5; Erkek %27,5) üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler “Tanrı’ya Bağlanma Ölçeği” (TBÖ), “Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği” (KPSÖ) ve “Yeniden Yapılandırılmış Müslüman Dinî Yönelim Ölçeği” (MROS-R) ile toplanmış, korelasyon ve çoklu regresyon analizleri ile çözümlenmiştir. Korelasyon analizlerine göre psikolojik sağlamlık ile Tanrı’ya kaygılı/güvensiz bağlanma arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir (p<.01). Bununla birlikte psikolojik sağlamlık ile içsel, dışsal, sorgulayıcı ve katı kuralcı dinî yönelimler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir (p>.05). Benzer biçimde, Tanrı’ya güvenli bağlanma ile psikolojik sağlamlık arasında da anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p> .05). Buna karşılık çoklu regresyon analizinde, içsel dinî yönelimin psikolojik sağlamlıkla pozitif yönde, Tanrı’ya kaygılı/güvensiz bağlanmanın ise negatif yönde anlamlı bir yordayıcı olduğu ortaya konmuştur (p<.01). Araştırma sonuçları, farklı dinî değişkenlerin psikolojik sağlamlıkla ilişkilerinin tek boyutlu olmadığını, özellikle kaygılı/güvensiz bağlanma örüntülerinin psikolojik dayanıklılıkla daha güçlü biçimde bağlantılı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur. Bu araştırma için Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Alt Etik Kurulundan etik onay alınmıştır (Karar Tarihi: 24.06.2019; Toplantı Sayısı: 08; Karar Sayısı: 240).

Kaynakça

  1. Ahmadi, Khodabakhsh – Ghobari Bonab, Bagher – Sarabandi, Hassan – Sheikh, Mahmoud – Khalighi, Nasrin – Karimian, Azam. “The Intermediate Role of Gender in the Impact of Attachment to God on Resilience and Mental Health of Training Retarded Children’s Parents”. Advances in Environmental Biology 8/6 (2014), 2973–2980.
  2. Ainsworth, Mary D. Salter – Blehar, Mary C. – Waters, Everett – Wall, Sally. Patterns of Attachment: A Psychological Study of the Strange Situation. New York: Routledge, 1978.
  3. Albayrak, Ahmet. Ergenlerin Dinî Gelişiminde Sevgi ve Korku Motifinin Etkinliği. Bursa: Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 1995.
  4. Allport, Gordon W. – Ross, J. Michael. “Personal Religious Orientation and Prejudice”. Journal of Personality and Social Psychology 5/4 (1967), 432–443.
  5. Allport, Gordon W. Birey ve Dini. çev. Bilal Sambur. Ankara: Elis Yayınları, 2004.
  6. Angın, Yasemin. “Covid-19 Pandemi Sürecinden Geçerken Sağlık Çalışanlarında Dinî Başa Çıkma ve Psikolojik Sağlamlık İlişkisi Üzerine Bir Araştırma”. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 25/1 (2021), 331–345.
  7. Arrowood, Robert Britton. – Cox, Cathy R. – Swets, Julie A. “Exploring Associations Between Existential Isolation, Quest Religiosity, and Well-Being”. Mental Health, Religion & Culture 24/10 (2021), 1101–1116.
  8. Atan, Beyza – Kula, Mustafa Naci. “Roman Bireylerde Dinî Yönelim”. İhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi 10/2 (2024), 613–641.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İslam Araştırmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

2 Mart 2026

Kabul Tarihi

16 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şirin, E., Korkmaz, N. E., & Yapıcı, A. (2026). Tanrı’ya Bağlanma ve Dinî Yönelim Biçimlerinin Psikolojik Sağlamlıkla İlişkisi: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Örneği. UMDE Dini Tetkikler Dergisi, 9(1), 32-48. https://doi.org/10.54122/umde.1901112
AMA
1.Şirin E, Korkmaz NE, Yapıcı A. Tanrı’ya Bağlanma ve Dinî Yönelim Biçimlerinin Psikolojik Sağlamlıkla İlişkisi: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Örneği. UMDE. 2026;9(1):32-48. doi:10.54122/umde.1901112
Chicago
Şirin, Eminenur, Nuran E. Korkmaz, ve Asım Yapıcı. 2026. “Tanrı’ya Bağlanma ve Dinî Yönelim Biçimlerinin Psikolojik Sağlamlıkla İlişkisi: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Örneği”. UMDE Dini Tetkikler Dergisi 9 (1): 32-48. https://doi.org/10.54122/umde.1901112.
EndNote
Şirin E, Korkmaz NE, Yapıcı A (01 Temmuz 2026) Tanrı’ya Bağlanma ve Dinî Yönelim Biçimlerinin Psikolojik Sağlamlıkla İlişkisi: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Örneği. UMDE Dini Tetkikler Dergisi 9 1 32–48.
IEEE
[1]E. Şirin, N. E. Korkmaz, ve A. Yapıcı, “Tanrı’ya Bağlanma ve Dinî Yönelim Biçimlerinin Psikolojik Sağlamlıkla İlişkisi: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Örneği”, UMDE, c. 9, sy 1, ss. 32–48, Tem. 2026, doi: 10.54122/umde.1901112.
ISNAD
Şirin, Eminenur - Korkmaz, Nuran E. - Yapıcı, Asım. “Tanrı’ya Bağlanma ve Dinî Yönelim Biçimlerinin Psikolojik Sağlamlıkla İlişkisi: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Örneği”. UMDE Dini Tetkikler Dergisi 9/1 (01 Temmuz 2026): 32-48. https://doi.org/10.54122/umde.1901112.
JAMA
1.Şirin E, Korkmaz NE, Yapıcı A. Tanrı’ya Bağlanma ve Dinî Yönelim Biçimlerinin Psikolojik Sağlamlıkla İlişkisi: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Örneği. UMDE. 2026;9:32–48.
MLA
Şirin, Eminenur, vd. “Tanrı’ya Bağlanma ve Dinî Yönelim Biçimlerinin Psikolojik Sağlamlıkla İlişkisi: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Örneği”. UMDE Dini Tetkikler Dergisi, c. 9, sy 1, Temmuz 2026, ss. 32-48, doi:10.54122/umde.1901112.
Vancouver
1.Eminenur Şirin, Nuran E. Korkmaz, Asım Yapıcı. Tanrı’ya Bağlanma ve Dinî Yönelim Biçimlerinin Psikolojik Sağlamlıkla İlişkisi: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Örneği. UMDE. 01 Temmuz 2026;9(1):32-48. doi:10.54122/umde.1901112

UMDE Dini Tetkikler Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.