Müze Eğitiminde Tasarım Odaklı Yaklaşım: Düştepe Oyun Müzesi Çocuk Atölyeleri Örneği
Öz
21. yüzyıl müzecilik anlayışında yaşanan paradigma değişimi müzeleri eser odaklı koruma alanlarından deneyim odaklı kültür merkezlerine dönüştürmektedir. Bu çalışma, İstanbul Ataşehir’de bulunan Düştepe Oyun Müzesi’nin eğitim işlevini, müze bünyesinde gerçekleştirilen tasarım odaklı çocuk atölyeleri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül tek durum deseni kullanılmış; veriler 2025 yılı etkinlik takvimi, atölye içerik dokümanları, görsel kayıtlar ve müze yönetimi ile yapılan görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, atölye uygulamalarının çocuklarda sadece psikomotor becerileri değil, aynı zamanda tasarım odaklı düşünme, yaratıcı problem çözme ve kültürel farkındalık yetilerini nasıl geliştirdiğini incelemektedir. Ayrıca çalışmada, müzenin bağlı olduğu belediyenin benimsediği "sosyal belediyecilik" ilkesi doğrultusunda atölyelerin ücretsiz ve erişilebilir olmasının, Ataşehir’deki sosyo-ekonomik eşitsizlikleri dengeleyen bir "sosyal kapsama" aracı olarak işlev gördüğü tespit edilmiştir. Sonuç olarak Düştepe Oyun Müzesi, oyunun ve oyuncağın tarihsel değerini korumanın ötesinde, çocukları aktif birer üreticiye dönüştüren sürdürülebilir bir müze eğitimi modeli sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
T.C. Ataşehir Belediye Başkanlığı
Etik Beyan
Bu makalede sunulan tüm görüşler, veriler ve değerlendirmeler tamamen bilimsel ve akademik etik kurallarına uygun olarak hazırlanmıştır. Çalışmada kullanılan verilerin toplanması, işlenmesi ve sunulması aşamalarında herhangi bir intihal yapılmadığını; yararlanılan tüm kaynaklara bilimsel normlara uygun olarak atıf yapıldığını beyan ederim. Çalışma kapsamında kullanılan görseller ve kurumsal bilgiler için Ataşehir Belediyesi'nden gerekli izinler alınmıştır.
Çıkar Çatışması Beyanı: Yazar, makaleye konu olan Düştepe Oyun Müzesi'nin bağlı bulunduğu kurumda Müze Koordinatörü olarak görev yapmaktadır. Ancak bu çalışma, yazarın kurumsal görevinden bağımsız olarak, akademik tarafsızlık ilkesi çerçevesinde yürütülmüş olup; çalışmanın sonuçları üzerinde herhangi bir kurumsal baskı veya yönlendirme bulunmamaktadır.
Teşekkür
Bu çalışmanın gerçekleşmesine zemin hazırlayan, kültürel projelere yönelik vizyoner bakış açısı ve desteklerinden ötürü Ataşehir Belediye Başkanı Sayın Onursal Adıgüzel’e; çalışma sürecindeki teşvikleri ve sağladığı kurumsal imkanlar nedeniyle Ataşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürü Sayın Devran Çakmak’a teşekkürlerimi sunarım. Ayrıca, atölye süreçlerinin yürütülmesindeki özverili katkıları ve saha verilerinin derlenmesindeki yardımlarından dolayı Düştepe Oyun Müzesi Sorumlusu Sezin Taşçı’ya teşekkürü bir borç bilirim.
Design-Oriented Approach in Museum Education: The Case of Düştepe Museum of Play Children's Workshops
Öz
The paradigm shift in 21st-century museology has transformed museums from object-oriented conservation spaces into experience-oriented cultural centers. This study aims to examine the educational function of the Düştepe Museum of Play in Ataşehir, Istanbul, through the design-oriented children's workshops held within the institution. The research employed a holistic single-case design, a qualitative research method; data were collected via the 2025 event calendar, workshop content documents, visual records, and interviews with museum management. The findings analyze how workshop practices develop not only psychomotor skills but also design thinking, creative problem-solving, and cultural awareness in children. Furthermore, it was determined that the free and accessible nature of the workshops, in line with the "social municipalism" principle adopted by the affiliated municipality, functions as a tool for "social inclusion" that balances socio-economic inequalities in Ataşehir. In conclusion, Düştepe Museum of Play presents a sustainable museum education model that transforms children into active producers, going beyond merely preserving the historical value of games and toys.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Ataşehir Municipality
Etik Beyan
All opinions, data, and evaluations presented in this article have been prepared in full compliance with scientific and academic ethical standards. I declare that no plagiarism has been committed during the data collection, processing, and presentation stages of this study, and that all sources utilized have been cited in accordance with scientific norms. Necessary permissions have been obtained from the Ataşehir Municipality regarding the visuals and institutional information used within the scope of this study.
Conflict of Interest Statement: The author serves as the Coordinator of Museums at the institution to which the Düştepe Museum of Play, the subject of this article, is affiliated. However, this study has been conducted independently of the author's institutional role, within the framework of the principle of academic objectivity. There has been no institutional pressure or influence on the results of the study.
Teşekkür
I would like to express my gratitude to the Mayor of Ataşehir, Mr. Onursal Adıgüzel, for his visionary perspective on cultural projects and his support, which paved the way for the realization of this study. I also extend my thanks to the Director of Culture and Social Affairs at Ataşehir Municipality, Mr. Devran Çakmak, for his encouragement and the institutional facilities provided during the research process. Furthermore, I am indebted to the Supervisor of Düştepe Museum of Play, Ms. Sezin Taşçı, for her devoted contributions to the execution of the workshop processes and her assistance in compiling the field data.
