YAZMA ESERLERDE VARAKLARA NUMARA ATAMA VE VARAK-SAYFA EŞLEŞTİRMESİ

Öz

El yazması eserlerle çalışmak daima zor olmuştur. Onlara ulaşmanın zorluğu bir yana, onlardan yararlanabilmek için de ayrıca uyulması gereken kurallar ve yerine getirilmesi lazım gereklilikler vardır. Eski yazıyı ve hat stillerini tanımak bir metni okumak için ne kadar lazımsa, onun doğru ve anlamlı bir biçimde usulüne göre sayfalandırılması da bilimsel çalışmalarda referans olarak kullanılabilmesinde o derece elzemdir. Eskiden yazılmış edebi ve bilimsel eserlerle çalışmak elbette sadece yazı stili ve onun sayfalarını düzenlemekten ibaret de değildir. Biz burada, akademik çalışmaya yeni başlayan araştırmacılarda sahiden tereddütlere sebep olmuş sayfalandırma problemine biraz da aritmetik bir düşünce içinde değindik. Yazmalarla çalışmak hakkındaki diğer metotlar hakkında bilgi edinmeyi, bu konuda yazılar kaleme almış değerli üstatların eser ve makalelerine bırakıyoruz.

Anahtar Kelimeler

• Yazma
• İstinsah
• Varak
• Müşir
• Rakabe

ASSIGNING NUMBERS TO FOILS AND FOIL-PAGE MATCHING IN MANUSCRIPTS

Öz

Study with manuscripts has always been difficult. Aside from the difficulty of reaching them, there are also rules to be followed and requirements to be fulfilled in order to benefit from them. Just as recognizing the old script and calligraphy styles is necessary for reading a text, it is essential to paginate it correctly and meaningfully so that it can be used as a reference in scientific studies. Of course, study with literary and scientific works written in the past, only about writing style and editing its pages. Here, we have touched upon the pagination problem, which has really caused hesitation in researchers who have just started academic studies, with a bit arithmetic thinking. We leave it to the works and articles of esteemed masters who have written on this subject to learn about other methods of working with manuscripts.

Anahtar Kelimeler

• Manuscript
• Copying
• Leaf
• Sender
• Rival

Kaynakça

1. Açıl, B. (2018). Ali Nihat Tarlan’ın tenkitli neşir yöntemi ve gelişimi. Hikmet-Akademik Edebiyat Dergisi, Prof. Dr. Ali Nihad Tarlan Özel Sayısı Yıl 4, 86-108.
2. Anameriç, H. (2016). Yazma eserlerin kataloglanmasında Marc standardı 300 fiziksel niteleme alanı ve bileşenlerinin kullanımı. DTCF Dergisi, LVI/(2), 440-464.
3. Arslan, M. U. (2018). Klâsik Türk edebiyatında metin neşrinin neşri üzerine nedensel bir yaklaşım. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21, 112-123.
4. Atabey, K. (2004). Günümüzde metin neşri ve problemleri üzerine düşünceler. Kırşehir: Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Yay. Ateş, A. (1940-42). Metin tenkîdi hakkında / (Dasitân-ı tevârîh-i mülûk-i âl-i Osman münasebeti ile). Türkiyat Mecmuası, VII-VIII/ (1), 253-267.
5. Atmaca, Ö. (2019). Aşki Hüseyin Efendi divanı (edisyon-kritik, metin inceleme) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Ağrı.
6. Avşar, Z. (2008). Tenkitli metin neşrinde imlâ sorunu üzerine yeni düşünce ve öneriler. Turkish Studies , III/(6), 75-111.
7. Babaarslan, G. (2016). Bir yazma eserler kataloğunda bulunması gereken nitelikler. Journal of Turkish Language and Literature, II/(2), 1-18.
8. Berker, A. & Parmaksızoğlu, İ. (1958). Yazma ve eski basma kitapların tasnif ve fişleme kılavuzu ve İslâm dini ilimleri tasnif cetveli. İstanbul: Maarif Basımevi.

9. Bilgin, O. (1993). Araştırmada temel bilgiler ve usul (Yayınlanmamış Ders Notu). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
10. Bilgin, O. (2013). Yazma. İslam ansiklopedisi ( C. 43, s. 369- 373). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yay.
11. Cunbur, M. (1959). Yazmaların fişlenmesinde faydalanılan el kitapları. Türk Kütüphaneciler Derneği Bülteni, VIII/(2), 4-5.
12. Çıkla, S. (2009). Yeni Türk edebiyatı araştırmalarında usul. Turkish Studies, IV/(1), 189-244.
13. Düzenli, M. (2010). Metin tenkidi açısından ilel eserleri İbn-i Hatim’in İlel adlı eseri özelinde. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 29, 225-250.
14. Ece, S. (2014). Metin tamiri. A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 51, 103-123.
15. Gölpınarlı, A. (1967). Mevlânâ Müzesi yazmalar kataloğu I. Ankara: MEB Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü Yay.
16. Gölpınarlı, A. (1971). Mevlânâ Müzesi yazmalar kataloğu II. Ankara: MEB Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü Yay.
17. Gölpınarlı, A. (1972). Mevlânâ Müzesi yazmalar kataloğu III. Ankara: Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü Yay.
18. Gölpınarlı, A. (1994). Mevlânâ Müzesi yazmalar kataloğu IV. Ankara: TTK Basımevi.
19. Kara, N. (2009). Türkiye’de yazma eser kataloglama çalışmaları: Türkiye yazmaları toplu kataloğu projesi (TÜYATOK) örneği (Uzmanlık Tezi). Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Ankara.
20. Karabulut, A. R. (1982). Kayseri Raşid Efendi Kütüphanesindeki Türkçe, Farsça, Arapça yazmalar kataloğu I-II. Kayseri: Emek Matbaacılık.
21. Karatay, F. E. (1961/1). Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Farsça yazmalar kataloğu. İstanbul: Topkapı Sarayı Müzesi Yay.
22. Karatay, F. E. (1961/2). Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Türkçe yazmalar kataloğu I-II. İstanbul: Topkapı Sarayı Müzesi Yay.
23. Karatay, F. E. (1962/3). Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Arapça yazmalar kataloğu I-III. İstanbul: Topkapı Sarayı Müzesi Yay.
24. Kıyçak, Ö. (2019). Metin neşri ve Divançe-i Muhammed Hulusi. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, VII/(17), 249 – 297.
25. Koşik, H. S. (2013). Tenkit ve teori konusunda boşluğu dolduran kılavuz bir eser: eski Türk edebiyatında tenkit ve teori. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2/3, 213-220.
26. Köksal, M. F. (2008). Metin tamiri (usul ve esaslar, uygulamalar ve bazı teklifler). Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 1, 169-190.
27. Mengi, M. (2007). Metin incelemesi aşamaları, terimleri ve bunlardan biri: metin tahlili. Turkish Studies, II/(3), 407-415. Kültür ve Turizm Bakanlığı Milli Kütüphane Başkanlığı. Türkiye yazmaları toplu kataloğu (1978-2002), 26 Ankara: Yazar.
28. Yenikale, A. (2002). Ahmet Nami divanı ve incelemesi (C. I) (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.