This paper discusses Oghuz origin of the Samanids dynasty. The ancestor of the Samanids was originated from the Oghuz tribes of Khurasan, which were in military service of the Sasanids. Another ancestor of the Samanids Saman Khudat is mentioned in “Oghuz-Nama” as Saman Yabghu among ancestors of the Oghuz tribes. The Samanids dynasty relied on the military power of the Oghuz tribes throughout their rule. The Oghuz Turks were the closest, most trusted, and most loyal people of the Samanids dynasty. The Samanid Amir Mansur ibn Nuh was married a daughter of “malik al-Sin” the king of the Qarakhanids Khanate in the East Turkistan, who was originated from the Toquz-Oghuz Turks. The last Samanid Amir Abu Ibrahim Isma‘il ibn Nuh, known as al-Amir al-Muntasir (died in 395/1004-05) married a daughter of Yabghu, the leader of the Ghuzz Turks, and became related to him. In the sources of the sixteenth-seventeenth centuries, a certain Jandi Bek is mentioned as “a descendant of Isma‘il al-Samani”, who became related to the Juchids, marrying his daughter to Ming Timur Khan, who was the grandson of Juchi Buka and a descendant of Shaiban Khan in the fourth generation. Believes that this Jandi Bek, who lived in the fourteenth century, was a descendant of the last Samanid Amir al-Muntasir from his marriage with the daughter of Yabghu, the leader of the Ghuzz Turks. A descendant of Ming Timur Khan from the daughter of Jandi Bek in the fourth generation, Abu-l-Khair Khan (1412 – 1468), was the founder of the state of nomadic Uzbeks in Dasht-i Qipchaq. His grandson Muhammad Shaibani Khan (1451 – 1510) was the founder of the Uzbek dynasty of Shaibanids, who ruled in Central Asia in 1501 – 1601.
Turkistan Khurasan Oghuz Turks Bahram Chubin Bukhara Saman Khudat “Oghuz-Nama” Samanids Saljuq Turks
Bu makale, Samanîler Hanedanlığı’nın Oğuz kökenini ele almaktadır. Sâmânîlerin atası, Sâsânîlerin askerî hizmetinde bulunan Horasan Oğuz boylarından gelmektedir. Sâmânîler’in bir diğer atası Sâmân Hudat, “Oğuz-Nâme”de Oğuz boylarının ataları arasında Sâmân Yabgu olarak geçmektedir. Sâmânîler, hükümranlıkları boyunca Oğuz boylarının askeri gücüne güvenmiştir. Oğuz Türkleri, Sâmânîler Hanedanlığı’nın en yakın, en güvenilir ve en sadık halkıydı. Sâmânî Emîri Mansur bin Nuh, Doğu Türkistan’daki Karahanlılar Hanlığı'nın hükümdarı “Melik es-Sin”in, Toquz-Oğuz Türkleri kökenli kızıyla evlenmiştir. Son Sâmânî Emîri Ebu İbrahim İsmail bin Nuh el-Emîr el-Muntasır (ö. 395/1004-05), Oğuz Türklerinin önderi Yabgu’nun kızıyla evlenmiş ve onunla akraba olmuştur. 16.-17. yüzyıl kaynaklarında, “İsmail es-Sâmânî’nin soyundan” olarak anılan Candi Bek, Cuci Buka’nın torunu ve dördüncü kuşaktan Şeyban Han'ın soyundan gelen Ming Timur Han ile kızını evlendirerek Cucilerle akraba olmuştur. 14. yüzyılda yaşamış olan bu Candi Bek’in, Oğuz Türklerinin lideri Yabgu’nun kızıyla evliliğinden son Sâmânî Emîri el-Muntasır’ın soyundan geldiğine inanılmaktadır. Ming Timur Han’ın dördüncü kuşaktan Candi Bek’in kızı olan Ebu’l-Hayr Han (1412-1468), Deşt-i Kıpçak’ta göçebe Özbek devletinin kurucusudur. Torunu Muhammed Şeybani Han (1451-1510), 1501-1601 yılları arasında Türkistan’da hüküm süren Özbek Şeybani Hanedanlığı’nın kurucusudur.
Türkistan Horasan Oğuz Türkleri Behram Çubin Buhara Sâmân Hudat “Oğuz-Nama” Sâmânoğulları Selçuklu Türkleri
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | İslam Tarihi ve Medeniyeti, Ortaçağ Asya Tarihi, Selçuklu Tarihi, Türk İslam Devletleri Tarihi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 26 Ağustos 2025 |
| Kabul Tarihi | 29 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Sayı: 24 |
Selçuk Üniversitesi Selçuklu Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.