EĞİTİM YÖNETİMİ ARAŞTIRMALARINDA GÖMÜLÜ TEORİ DESENİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME

Niyazi Can; Beyza Himmetoğlu

doi:10.29065/usakead.1021225

EĞİTİM YÖNETİMİ ARAŞTIRMALARINDA GÖMÜLÜ TEORİ DESENİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Bu araştırmada, nitel araştırma desenlerinden biri olan gömülü teori deseninin felsefi arka planı ile ön plana çıkan özellikleri incelenerek eğitim yönetimi alanındaki kullanımına yönelik bir bakış açısı geliştirmek amaçlanmıştır. Olgu ve olaylara doğrudan deneyimleyenlerin gözünden anlam verme olanağı sunan gömülü teori, pek çok kavram ve kuramın da kendi bağlamı içinde, mevcut disiplin çerçevesinde yeniden tanımlanmasına veya oluşturulmasına aracılık etmektedir. Disiplinlerarası pek çok bilim dalının olduğu gibi eğitim yönetimi alanının da kendi kavram ve kuramlarının geliştirilmesine gereksinim duyduğu gerçeği, bu araştırmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda eğitim yönetimi alanın kendine özgü kuramlarının ortaya koyulmasına katkıda bulunacak gömülü teorinin eğitim yönetimi alanındaki kullanılabilirlik durumu incelenmeye değer görülmüştür. Araştırma kapsamında öncelikle gömülü teori deseni ve özellikleri ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Ardından gömülü teorinin eğitim yönetimi alanında yapılan çalışmalarda kullanılabilirliğine ilişkin kuramsal bir tartışma yürütülmüştür. Gömülü teori deseninin, eğitim yönetimi alanında kullanımı, geçmişten geleceğe uzanan bir bakış açısıyla, alanın yöntembilimsel gelişimi dikkate alınarak tartışılmıştır. Araştırma sonucunda gömülü teori deseninin, eğitim yönetimi alanında kuram ve uygulama bütünlüğünün sağlanması ve alana özgü bir bilgi temeli oluşturulması sorunlarının her ikisi için de önemli çözümler sağlayacak bir araştırma deseni olduğu belirlenmiştir. Ayrıca gömülü teori deseninin, sosyal olgu ve olayların zamanla nasıl değiştiğine yönelik süreci açıklamaya yardımcı olarak eğitim yönetimi alanına katkı sağlayabileceği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akcan, F. (2016). Eğitimde etkili bir okul değişimi için okul liderliği: Okul liderliğine ilişkin bir temellendirilmiş kuram çalışması. Yayınlanmamış Doktora Tez. Atalya: Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Aydın, A., Erdağ, C., & Sarıer, Y. (2010). A comparison of articles published in the field of educational administration in terms of topics, methodologies and results. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), 39, 37-58.
Balcı, A. (2008). Türkiye’de eğitim yönetiminin bilimleşme düzeyi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 14(2), 181-209. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/108287
Balcı, A., & Apaydın, Ç. (2009). Türkiye’de eğitim yönetimi araştırmalarının durumu: Kuram ve uygulamada eğitim yönetimi dergisi örneği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 15(3), 325-344. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/108254
Bellibaş, M. Ş., & Gümüş, S. (2019). A systematic review of educational leadership and management research in Turkey: Content analysis of topics, conceptual methods, and models. Journal of Educational Administration, 57(6), 731-747. https://doi.org/10.1108/JEA-01-2019-0004
Beycioğlu, K., & Dönmez, B. (2006). Eğitim yönetiminde kuramsal bilginin üretimine ve uygulanmasına ilişkin bir değerlendirme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 12(3), 317-342. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/108335
Bitsch, V. (2005). Qualitative research: A grounded theory example ve evaluation criteria. Journal of Agribusiness, 23(1), 75-91. DOI: 10.22004/ag.econ.59612
Charmaz, K. (2005). Grounded theory in the 21st century: Applications for advancing social justice studies. Norman K. Denzin and Yvonna E. Lincoln (Eds.), Handbook of Qualitative Research (3rd ed) içinde (s. 507-535). Thousand Oaks, CA: Sage.

Charmaz, K. (2006). Constructing grounded theory: A practical guide through qualitative analysis. (2nd Ed.). London: SAGE Publications.
Corbin, J. M., & Strauss, A. (1990). Grounded theory research: Procedures, canons, and evaluative criteria. Qualitative Sociology, 13(1), 3-21. https://doi.org/10.1007/BF00988593
Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. (3rd ed.). Sage Publications, Inc.
Creswell, J.W. (2007). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches. (Second Edition). Thousand Oaks: SAGE Publications.
Creswell, J.W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed method approaches. (Third Edition), Lon Angeles: SAGE Publications, Inc.
Culbertson, J. (1983). Theory in educational administration: Echoes from critical thinkers. Educational Researcher, 12(10), 15-22. https://doi.org/10.3102/0013189X012010015
Demirhan, G. (2015). Türkiye’de eğitim yönetimi alanında araştırma geleneği ve paradigmaların gömülü teori bağlamında değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Eskişehir: Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Denzin, N.K., & Lincoln, Y.S. (2005). Introduction: The discipline and practice of qualitative research. N. K. Denzin ve Y. S. Lincoln (Editörler). The Sage handbook of qualitative research içinde (s.1-32). (Third Edition). Thousand Oaks: SAGE Publications.
Dodman, S.L. (2011). School reform in a high poverty elementary school: A grounded theory case study of capacity building. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Florida: Florida Üniversitesi.
Dorion, J.A. (2017). A grounded theory of school of education futures. Yayınlammamış Doktora Tezi. Boston: Boston Üniversitesi.
English, F.W. (2002). The point of scientificity, the fall of the epistemological dominos, and the end of the field of educational administration. Studies in Philosophy and Education, 21(2), 109-136. https://doi.org/10.1023/A:1014432804622
English, F.W. (2006). The unintended consequences of a standardized knowledge base in advancing educational leadership preparation. Educational Administration Quarterly, 42(3), 461-472. https://doi.org/10.1177/0013161X06289675
English, F.W. (2008). The art of educational leadership: Balancing performance and accountability. California: Sage Publications.
Engward, H. (2013). Understanding grounded theory. Nursing Standard, 28(7), 37-41. DOI:10.7748/ns2013.10.28.7.37.e7806.
Evers, C.W., & Lakomski, G. (2012). Science, systems, and theoretical alternatives in educational administration: The road less travelled. Journal of Educational Administration, 50(1), 57-75. https://doi.org/10.1108/09578231211196069
Fielder, A. (2010). Elementary school teachers' attitudes toward professional development: A grounded theory study. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Arizona: Phoenix Üniversitesi.
Gedikoğlu, T. (1997). Eğitim yönetimi dün, bugün ve 2000li yıllara doğru. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 3(3), 299-307. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/108618
Gelmez-Burakgazi, S., & Yıldırım, A. (2017). Journey into doctoral candidacy: A grounded theory study of doctoral qualification exam process. Croatian Journal of Education, 19(1), 63-92. DOI: 10.15516/cje.v19i1.2017
Glaser, B.G. (1992). Basics of grounded theory analysis: Emergence vs forcing. Mill Valley, CA: Sociology Press.
Glaser, B. G. & Strauss, A. L. (2017). The discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research. New York: Routledge.
Glass, T.E., Mason, R., Carver, F.D., Eaton, W., & Parker, J.C. (2004). The history of educational administration viewed through its textbooks. Maryland: ScarecrewEducation.
Goulding, C. (2002). Grounded theory: A practical guide for management, business and market researchers. London: Sage Publications.
Greenfield, T.B. (1986). The decline and fall of science in educational administration. Interchange, 17(2), 57-80. https://doi.org/10.1007/BF01807469
Greenfield Jr, W.D. (1995). Toward a theory of school administration: The centrality of leadership. Educational Administration Quarterly, 31(1), 61-85. https://doi.org/10.1177/0013161X95031001005
Greenfield, T., & Ribbins, P. (1993). Greenfield on educational administration: Towards a humane science. New York: Routledge.
Hallinger, P., & Chen, J. (2015). Review of research on educational leadership and management in Asia: A comparative analysis of research topics and methods, 1995-2012. Educational Management Administration & Leadership, 43(1), 5-27. https://doi.org/10.1177/1741143214535744
Hyung, P.S. (2001). Epistemological underpinnings of theory developments in educational administration. Australian Journal of Education, 45(3), 237-248. https://doi.org/10.1177/000494410104500303
Ilgar, M.Z., & Ilgar, S.C. (2013). Nitel bir araştırma deseni olarak gömülü teori: Temellendirilmiş kuram. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 197-247. https://hdl.handle.net/20.500.12436/111
Jones, J.W. (2009). Selection of grounded theory as an appropriate research methodology for a dissertation: One student's perspective. Grounded Theory Review, 8(2), 23-34.
Kern, B.E. (2010). Navigating: A grounded theory study of how school administrators prepare to lead. (Unpublished doctoral dissertation). The School of Educational Leadership and Change, Fielding Graduate University, California.
Köybaşı, F., & Uğurlu, C. T. (2019). Teacher candidates' socialization process: A grounded theory study. Asian Journal of Education and Training, 5(1), 213-223. DOI: 10.20448/journal.522.2019.51.213.223
Locke, K.D. (2001). Grounded theory in management research. London: SAGE Publications.
Martin, P.Y., & Turner, B. A. (1986). Grounded theory and organizational research. The Journal of Applied Behavioral Science, 22(2), 141-157. https://doi.org/10.1177/002188638602200207
Merriam, S.B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation (2nd Ed.). San Francisco: Jossey-Bass.
Merriam, S.B., &Tisdell, E.J. (2016). Qualitative research: A guide to design and implementation. (Fourth Edition). San Francico: John Wiley & Sons, Inc.
Morabito, P.N. (2010). Grounded theory approach to understanding student perceptions of asynchronous high school learning environments. (Unpublished doctoral dissertation). College of Education, Walden University, Minnesota.
Murphy, J., Vriesenga, M., & Storey, V. (2007). Educational Administration Quarterly, 1979-2003: An analysis of types of work, methods of investigation, and influences. Educational Administration Quarterly, 43(5), 612-628. https://doi.org/10.1177/0013161X07307796
Musick, K. (2010). Spirituality and school leadership a grounded theory study. (Unpublished doctoral dissertation). the Morgridge College of Education, University of Denver, Denver, Colorado.
Nettles, E.L. (2011). How do principals retain teachers in urban secondary schools in central Alabama: A grounded theory study. (Unpublished doctoral dissertation). The School of Educational Leadership, The University of Alabama at Birmingham, Birmingham, Alabama.
Neuman, W.L. (2008). Social research methods: Qualitative and quantitative approaches (Çev. S. Özge). İstanbul: Yayın Odası.
Oplatka, I. (2009). The field of educational administration: A historical overview of scholarly attempts to recognize epistemological identities, meanings and boundaries from the 1960s onwards. Journal of Educational Administration, 47(1), 8-35. http://dx.doi.org/10.1108/09578230910928061
Oplatka, I., & Arar, K. (2016). The field of educational administration as an arena of knowledge production: Some implications for Turkish field members. Research in Educational Administration and Leadership (REAL), 1(2), 161-186. https://doi.org/10.30828/real/2016.2.1
Örücü, D., & Şimşek, H. (2011). Akademisyenlerin gözünden Türkiye’de eğitim yönetiminin akademik durumu: Nitel bir analiz. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 17(2), 167-197. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/108202
Özdemir, M. (2017). Eğitim yönetiminde epistemik bunalımın arkeolojisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 23(2), 281-304. doi: 10.14527/kuey.2017.010
Özlem, D., Ökçesiz, H., & Argın, Ş. (2002). Felsefe tartışmaları. İstanbul: Everest Yayınları.
Patton, M.Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. (Çev. Editörleri: M. Bütün ve S.B. Demir), (3. Baskıdan Çeviri). Ankara: Pegem Akademi.
Sanocki, S.J. (2013). The process of how teachers become teacher leaders and how teacher leadership becomes distributed within a school: A grounded theory research study. (Unpublished doctoral dissertation). Western Michigan University, Michigan.
Scotland, J. (2012). Exploring the philosophical underpinnşngs of research: Relating ontology and epistemology to the methodology and methods of the scientific, interpretive and critical research paradigms. Englich Language Teaching, 5(9), s.9-16. DOI:10.5539/elt.v5n9p9
Silverstrone, D.M. (2011). A grounded theory of university leadership in community engagement. (Unpublished doctoral dissertation). Kingston University, United Kingdom.
Suddaby, R. (2006). From the editors: What grounded theory is not. Academy of Management Journal, 49(4), 633-642. https://doi.org/10.5465/amj.2006.22083020
Şişman, M. (1998). Eğitim yönetiminde kuram ve araştırmada alternatif paradigma ve yaklaşımlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 4(4), 395-422. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kuey/issue/10380/127017
Takmak, H. (2019). Eğitim yönetiminin özgünleşme ve özerkleşme sorunsalı. Ege Eğitim Dergisi, 20(1), 113-126. https://doi.org/10.12984/egeefd.452705
Turan, S., Bektaş, F., Yalçın, M., & Armağan, Y. (2016). Eğitim yönetimi alanında bilgi üretim süreci: Eğitim yönetimi kongrelerinin rolü ve serüveni üzerine bir değerlendirme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 22(1), 81-108. . doi: 10.14527/kuey.2016.004
Van Maanen, J. (1979). Reclaiming qualitative methods for organizational research: A preface. Administrative Science Quarterly, 24(4), 520-526. https://doi.org/10.2307/2392358
Weick, K.E. (1976). Educational organizations as loosely coupled systems. Administrative science quarterly, 1-19. https://doi.org/10.2307/2391875
Weick, K.E. (1982). Administering education in loosely coupled schools. The Phi Delta Kappan, 63, 673-676. https://www.jstor.org/stable/20386508
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde ni¬tel araştırma yöntemleri (Genişletilmiş 9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Zeybekoğlu-Çalışkan, Z. (2011). A grounded theory of school as a social system in an atypical context. (Published doctoral dissertation). Graduate School of Social Sciences, Middle East Technical University, Ankara.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Niyazi Can
0000-0003-4373-0719
Türkiye

Beyza Himmetoğlu ^*
0000-0003-0757-232X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

9 Kasım 2021

Kabul Tarihi

2 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 7 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.29065/usakead.1021225

IZ

https://izlik.org/JA43EH22TH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Can, N., & Himmetoğlu, B. (2021). EĞİTİM YÖNETİMİ ARAŞTIRMALARINDA GÖMÜLÜ TEORİ DESENİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(3), 1-20. https://doi.org/10.29065/usakead.1021225

AMA

1.Can N, Himmetoğlu B. EĞİTİM YÖNETİMİ ARAŞTIRMALARINDA GÖMÜLÜ TEORİ DESENİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME. EARDE. 2021;7(3):1-20. doi:10.29065/usakead.1021225

Chicago

Can, Niyazi, ve Beyza Himmetoğlu. 2021. “EĞİTİM YÖNETİMİ ARAŞTIRMALARINDA GÖMÜLÜ TEORİ DESENİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME”. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi 7 (3): 1-20. https://doi.org/10.29065/usakead.1021225.

EndNote

Can N, Himmetoğlu B (01 Aralık 2021) EĞİTİM YÖNETİMİ ARAŞTIRMALARINDA GÖMÜLÜ TEORİ DESENİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi 7 3 1–20.

IEEE

[1]N. Can ve B. Himmetoğlu, “EĞİTİM YÖNETİMİ ARAŞTIRMALARINDA GÖMÜLÜ TEORİ DESENİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME”, EARDE, c. 7, sy 3, ss. 1–20, Ara. 2021, doi: 10.29065/usakead.1021225.

ISNAD

Can, Niyazi - Himmetoğlu, Beyza. “EĞİTİM YÖNETİMİ ARAŞTIRMALARINDA GÖMÜLÜ TEORİ DESENİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME”. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi 7/3 (01 Aralık 2021): 1-20. https://doi.org/10.29065/usakead.1021225.

JAMA

1.Can N, Himmetoğlu B. EĞİTİM YÖNETİMİ ARAŞTIRMALARINDA GÖMÜLÜ TEORİ DESENİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME. EARDE. 2021;7:1–20.

MLA

Can, Niyazi, ve Beyza Himmetoğlu. “EĞİTİM YÖNETİMİ ARAŞTIRMALARINDA GÖMÜLÜ TEORİ DESENİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME”. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 3, Aralık 2021, ss. 1-20, doi:10.29065/usakead.1021225.

Vancouver

1.Niyazi Can, Beyza Himmetoğlu. EĞİTİM YÖNETİMİ ARAŞTIRMALARINDA GÖMÜLÜ TEORİ DESENİNİN KULLANIMINA İLİŞKİN BİR DEĞERLENDİRME. EARDE. 01 Aralık 2021;7(3):1-20. doi:10.29065/usakead.1021225

Cited By

Problems in Qualitative Research: A Critical Examination of Selected Articles and Some Recommendations

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.17494/ogusbd.1101565

Gömülü Kuram ve Metodolojisi Üzerine Genel Bir Değerlendirme

Nitel Sosyal Bilimler

https://doi.org/10.47105/nsb.1276851

Nitel Araştırmalarda Grounded Theory Seçimi: Felsefi ve Terminolojik Çerçeve Üzerinden Türkiye Literatürü için Yöntembilimsel Bir Kılavuz/ Choosing Grounded Theory in Qualitative Research: A Methodological Guide for the Turkish Literature Through a Philosophical and Terminological Framework

Nitel Sosyal Bilimler

https://doi.org/10.47105/nsb.1767436