Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının Öğrenme Stilleri ile Bilimsel Süreç Becerileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Yıl 2026, Cilt: 12 Sayı: 1 , 1 - 13 , 29.04.2026

İsmail Öner , Orhan Karamustafaoğlu

https://doi.org/10.29065/usakead.1883801

https://izlik.org/JA54MG24TT

Öz

Bu araştırmanın amacı fen bilimleri öğretmen adaylarının öğrenme stilleri ile bilimsel süreç becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modeline dayanan betimsel bir yaklaşım ile yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 89 fen bilimleri öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veriler, Karslı ve Ayas (2013) tarafından geliştirilen Bilimsel Süreç Becerileri Testi ile Sarıtaş ve Süral (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan Grasha-Riechmann Öğrenme Stilleri Ölçeği elde edilmiştir. Ölçek puanları arasındaki ilişkinin ortaya konulması amacıyla korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçları, öğretmen adaylarının öğrenme stilleri ile bilimsel süreç becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin bulunmadığını ancak alt boyutlara yönelik yapılan ayrıntılı analizlerde bilimsel süreç becerileri testinin “Sonuç Çıkarma” alt türü ile öğrenme stilleri ölçeğinin “İşbirlikli Öğrenme” alt boyutu arasında pozitif yönlü ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca bilimsel süreç becerileri testinin “Değişkenleri Değiştirme ve Kontrol Etme” alt türü ile öğrenme stilleri ölçeğinin “Bağımsız Öğrenme” alt boyutu arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Araştırmada bazı alt boyutlar arasında anlamlı ilişkiler görülmesi sonucunda öğretmen yetiştirme programlarında öğrencilerin kendi öğrenme stillerini tanımasına yönelik farkındalık etkinliklerine yer verilmesi, bilimsel süreç becerilerini geliştiren deneysel ve keşfetmeye dayalı öğrenme ortamlarının artırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme Stilleri , Bilimsel Süreç Becerileri , Fen Eğitimi , Öğretmen Adayları

Etik Beyan

Bu araştırmanın Etik Kurul İzni, Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Etik Kurulu’nun 13.11.2023 tarih ve 161104 sayılı kararı ile onaylanmıştır. Bu araştırmada yer alan katılımcıların bilgilendirilmiş gönüllü onam beyanları alınmıştır.

Destekleyen Kurum

Amasya Üniversitesi

Teşekkür

Bu çalışmanın hazırlanması sürecinde bilgi, görüş ve yönlendirmeleriyle katkı sunan değerli hocam Prof. Dr. Orhan KARAMUSTAFAOĞU'na ve araştırmanın planlanması ve uygulanması aşamalarında sağladıkları katkılardan dolayı Amasya Üniversitesi’ne teşekkür ederiz.

An Investigation of the Relationship Between Learning Styles and Scientific Process Skills of Science Teacher Candidates

https://izlik.org/JA54MG24TT

Öz

The purpose of this study is to examine the relationship between learning styles and scientific process skills of science teacher candidates. The research was conducted using a descriptive approach based on the correlational survey model. Data were collected using the Scientific Process Skills Test developed by Karslı and Ayas (2013) and the Grasha–Riechmann Learning Styles Scale adapted into Turkish by Sarıtaş and Süral (2010). Correlation analysis was employed to determine the relationships between scale scores. The results indicated that there was no statistically significant relationship between overall learning styles and scientific process skills of the teacher candidates. However, detailed analyses of sub-dimensions revealed a positive and statistically significant relationship between the “Drawing Conclusions” sub-dimension of scientific process skills and the “Collaborative Learning” sub-dimension of learning styles. In addition, a positive and significant relationship was found between the “Identifying and Controlling Variables” sub-dimension and the “Independent Learning” learning style. It is recommended to increase experimental and inquiry-based learning environments that enhance scientific process skills.

Anahtar Kelimeler

Learning Styles , Scientific Process Skills , Teacher Candidates , Science Education

Etik Beyan

The ethical approval for this study was granted by the Amasya University Social Sciences Ethics Committee with decision number 161104 dated 13.11.2023. Informed voluntary consent was obtained from all participants included in the study.

Destekleyen Kurum

Amasya University

Teşekkür

We would like to express our sincere gratitude to our esteemed professor, Prof. Dr. Orhan Karamustafaoğlu, for his valuable knowledge, insights, and guidance throughout the preparation of this study. We also thank Amasya University for its contributions during the planning and implementation stages of the research.

Kaynakça

• Arı, E. (2008). Yapılandırmacı yaklaşım ve öğrenme stillerinin genel kimya laboratuar uygulamalarında öğrencilerin başarısı bilimsel işlem becerileri ve tutumları üzerine etkisi. (Yayınlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
• Arı, E. & Bayram, H. (2011). Yapılandırmacı yaklaşım ve öğrenme stillerinin laboratuvar uygulamalarında başarı ve bilimsel süreç becerileri üzerine etkisi. İlköğretim Online, 10(1), 311-324. https://izlik.org/JA96MX92NC
• Aşkar, P. & Akkoyunlu, B. (1993). Kolb öğrenme stili envanteri. Eğitim ve Bilim (Education and Science), 17(87), 37-47.
• Ataünal, A. (2003). Niçin ve nasıl bir öğretmen. Ankara: Milli Eğitim Vakfı Yayınları.
• Başdaş, E. (2007). İlköğretim fen eğitiminde basit malzemelerle yapılan fen aktivitelerinin bilimsel süreç becerilerine, akademik başarıya ve motivasyona etkisi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.
• Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
• Can, A. (2020). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
• Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2018). Research methods in education (8th ed.) London: Routledge.
• Cömert, H. (2019). Argümantasyona dayalı öğretimin 8. sınıf öğrencilerinin akademik başarı, kavramsal anlama ve bilimsel süreç becerilerine etkisinin öğrenme stilleri açısından incelenmesi: asitler ve bazlar konusu (Yayınlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi. İstanbul.
• Dağ, M. & Karamustafaoğlu, O. (2023). Fen lisesi öğrencilerinin öğrenme stillerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 11(1), 132-152. https://doi.org/10.56423/fbod.1264038
• Demirbas, O. ve Demirkan, H. (2007). Tasarım öğrencilerinin öğrenme stilleri ve tasarım eğitiminde akademik performans ve cinsiyet arasındaki ilişki. Öğrenme ve Öğretim, 17 (3), 345–359.
• Felder, R. M. & Silverman, L. K. (1988). Learning and teaching styles in engineering education. Engineering Education, 78(7), 674-681.
• Grasha, A. F. (2002). Teaching with style: A practical guide to enhancing learning by understanding teaching and learning styles. San Bernadio USA: Alliance Publishers.
• Grasha, A. (1994). Teaching with style: the ıntegration of teaching learning styles in the classroom. San Bernadio USA: Alliance Publishers.
• Güven, M., Kürüm, D. (2006). Öğrenme stilleri ve eleştirel düşünme arasındaki ilişkiye genel bir bakış. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 75-89.
• Hasırcı, Ö. (2006). Sınıf öğretmenliği öğrencilerinin öğrenme stilleri: Çukurova Üniversitesi örneği. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 2(1), 15-25.
• Ivan, V., & Maat, S. M. (2024). The relationship between learning styles and math anxiety among secondary school students. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 13(1), 1855-1866. http://dx.doi.org/10.6007/IJARPED/v13-i1/20858
• İpekşen, S. & Zorlu, Y. (2022). Fen bilimleri öğretmen adaylarının 21. yüzyıl öğrenen becerileri ile öğrenme biçimleri, öğrenme stilleri ve çoklu zekâ alanları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 17, 97-112. https://doi.org/10.20860/ijoses.1107986
• Karamustafaoğlu, O. & Yaman, S. (2006). Fen eğitiminde özel öğretim yöntemleri I-II (6. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Karasar, N. (2024). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar ilkeler teknikler (39. Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
• Karslı, F. & Ayas, A. (2013). Fen ve teknoloji dersi öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerinin ölçülmesine ilişkin bir test geliştirme çalışması. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 10(2), 66-84.
• Kanlı, U. (2007). 7E modeli merkezli laboratuvar ile doğrulama laboratuvar yaklaşımlarının öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin gelişimine ve kavramsal başarılarına etkisinin karşılaştırılması. (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
• Koçak, T. (2007). İlköğretim 6. 7. 8. sınıf öğrencilerinin öğrenme stilleri ve akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep.
• Kolb, D. (1984). Experiential learning- experience as the source of learning and development. New Jersey: Prentice Hall.
• Mutlu, M. & Aydoğdu, P. (2003). Fen bilgisi eğitiminde Kolb’un yaşantısal öğrenme yaklaşımı. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(13), 15-29.
• Özmen, H. & Karamustafaoğlu, O. (2024). Eğitimde araştırma yöntemleri (4. Baskı). Ankara: Pegem Akademi. Peker, M. (2003). Kolb öğrenme stili modeli. Milli Eğitim Dergisi, 157, 185-192.
• Sarıtaş, E. & Süral, S. (2010). Grasha Reichmann öğrenme ve öğretme stili ölçeklerinin Türkçe uyarlama çalışması. Education Sciences, 5(4), 2162-2177.
• Şimşekli, Y. & Çalış, S. (2008). Sınıf öğretmenliği öğrencilerinde bilimsel süreç becerilerinin gelişimine fen bilgisi laboratuvarının etkisi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 183-192.
• Tan, M. ve Temiz, B. K. (2003). Fen eğitiminde bilimsel süreç becerilerinin yeri ve önemi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(13), 89-101.
• Topuz, F.G., & Karamustafaoğlu, O. (2013). Öğrenme stillerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Fen bilgisi öğretmen adayları. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 30-46.
• Vural, L. (2013). Grasha-Riechmann öğrenme stili ölçeğinin yapı geçerliği çalışmaları. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 9(4), 481-496.
• Yılmaz, S., & Altun, H. (2015). Anadolu lisesi matematik öğretmenlerinin ve öğrencilerinin öğrenme stillerinin belirlenmesi. Milli Eğitim, 45(205), 170-178.