ALMANYA’DA (BADEN-WÜRTTEMBERG) İLKOKULDA OKUTULAN HAYAT BİLGİSİ DERS KİTAPLARINDAKİ ETKİNLİKLERİN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı Almanya Sachunterricht (Hayat Bilgisi) ders kitaplarında yer alan etkinliklerin bütüncül bir yaklaşımla incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini 2020 - 2021 eğitim öğretim yılında Baden- Württemberg eyaleti için hazırlanmış olan Sachunterricht (Hayat Bilgisi) 1/2 ve 3/4 kitaplar oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmış olup, veri toplama aracı olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Etkinliklerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, Almanya Sachunterricht (Hayat Bilgisi) 1/2 ve 3/4 ders kitaplarında ünite dağılımlarında en çok “Körper und Gesundheit (Vücut ve Sağlık)”, “ Unsere Heimat unsere Welt (Vatanımız ve Dünyamız); etkinliklerde ise, “kişinin, düşünce, değer ve varsayımlarını ifade etmesi” ve “deney ve gözlem” temelli etkinliklerin yer aldığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Hayat bilgisi dersi
• Almanya
• üniteler
• etkinlikler.

Kaynakça

1. Akbal, Y. (2009). 1998 ve 2004 ilköğretim programlarına göre hazırlanan hayat bilgisi ders kitaplarının içerik ve kullanılabilirlik açılarından karşılaştırılması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul: Marmara Üniversitesi, Eğitim Fakültesi.
2. Asan, H. T. (2010). Ders kitaplarında cinsiyetçilik ve öğretmenlerin cinsiyetçilik algılarının saptanması. Fe Dergi, 2(2), 65-74.
3. Baysal, N. Z. (2006). Hayat bilgisi: toplumsal ve doğal yaşama bütüncül bir bakış. C. Öztürk içinde, Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi (s. 1-19). Ankara: Pegem Akademi.
4. Baysal, Z. N., ve Tezcan, Ö. (2018). Türkiye ve Almanya-Hamburg hayat bilgisi dersinin karşılaştırılması: genel bir bakış. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 11(1), 117-134.
5. Bektaş, M., ve Uzunkol, E. (2015). Hayat bilgisi dersi ve çoklu zekâ alanları: ikinci sınıf öğrenci çalışma kitaplarının değerlendirilmesi. Elementary Education Online, 14(2), 50-61.
6. Candan, D. G., ve Ergen, G. (2014). 3. sınıf hayat bilgisi ders kitaplarının temel evrensel değerleri içermesi bakımından incelenmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 134-161.
7. Detlef, P., ve Rauterberg, M. (2007). Kompetenzerwerb im Sachunterricht fördern und erfassen. Germany: Verlag Julius Klinkhardt-Bad Heilbrunn.
8. Erol, B., ve Kıroğlu, K. (2012). Hayat bilgisi ders kitaplarının dil ve anlatım yönünden değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 32, 55-176.

9. Fuccia, D. D. (2012). Trends in practical work in German science education. Eurasia Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 8(1), 59-72.
10. Fuchs, E. (2011). Current trends in history and social studies textbook research. Journal of International Cooperation in Education, 14(2), 17-34.
11. Giest, H. (2013). Gesellschaft für didaktik des sachunterrichts. Germany: Verlag Klinkhardt.
12. Gözütok, F. D., Taş, İ. D., & Rüzgar, M. E. (2005). İlkokul birinci sınıf hayat bilgisi kitaplarının değerlendirilmesi. Elementary Education Online, 14(3), 825-844.
13. Gülüm, K., & Çeltik, D. (2014). İlkokul hayat bilgisi ve çalışma kitabının niteliğini artıracak öneriler. Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 38(1), 45-58.
14. Gümüşoğlu, F. (2012). Ders kitaplarında toplumsal cinsiyet. Toplum ve Demokrasi Dergisi 2(4), 39-50.
15. Güneş, T., & Demir, S. (2007). İlköğretim müfredatındaki hayat bilgisi derslerinin, öğrencileri fen öğrenmeye hazırlamadaki etkileri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(33), 169-180.
16. Güven, S. (2010). İlköğretim hayat bilgisi dersi ders ve öğrenci çalışma kitaplarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 35(156), 85-96.
17. Güven, S., & Püsküllü, M. A. (2017). Hayat bilgisi ders kitapları ile yapılan çalışmaların içerik analizi. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 3(2), 75-86.
18. Jung, E., Jehle, B. K., Menzel, B., Menzel, P., & Wayand, S. (2020). Schlag nach im Sachunterricht 1/2. Baden- Wüttermberg: Oldenbourg.
19. Kab, İ., & Açıkalın, M. (2016). Yaşamın içinden etkinliklerle Sosyal Bilimler derslerinin öğretimi: Almanya, Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya 'dan örnekler. Milli Eğitim, 45(211), 45-61.
20. Kabapınar, Y. (2012). Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi. Ankara: Pegem Akademi.
21. Kabapınar, Y., & Akbal, Y. (2010). Sınıf öğretmenlerinin 1998 ve 2004 yılı ilköğretim programlarına göre hazırlanmış hayat bilgisi ders kitaplarına ilişkin değerlendirmeleri. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 32, 95-122.
22. Kabapınar, Y., & Özkan, Ö. (2012). Hayatın bilgisine ilişkin deneyimler sunma boyutunda hayat bilgisi ders kitaplarındaki örnek olaylar ve işlevleri. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 35, 137-156.
23. Karaca, N. (2008). İlköğretim Hayat Bilgisi ders kitaplarının 2005 Hayat Bilgisi ders programında yer alan becerileri uygunluk düzeyinin öğretm)en görüşlerine göre değerlendirilmesi (Afyonkarahisar ili örneklemi) (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
24. Kiesinger, B., Manchen- Bürkle, B., Müller, S., Petruschka, A., & Wayand, S. (2020). Schlag Nach im Sachunterricht 3/4. Baden- Wüttermberg: Oldenbourg.
25. Köhnlein, W. (2012). Sachunterricht und bildung. Germany: Verlag Julius Klinkhard, Bad Heilbrunn.
26. Milli Eğitim Bakanlığı, (MEB). (2018). Hayat bilgisi öğretim programı. Ankara: Milli Eğitim Yayınları.
27. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook qualitative data analysis. London: Sage Publications.
28. Ministerium Für Kultus Baden Württemberg, (2016). Bildungsplan sachunterricht. (s. 3-30). Baden Württemberg: Ministerium Für Kultus Baden Württemberg.
29. Önal, H., Kaya, N., & Çalışkan, T. (2019). Çevre eğitiminde sıfır atık politikası ve mevcut ders kitaplarındaki görünümü (Hayat Bilgisi 2. sınıf ders kitabı). Milli Eğitim Dergisi, 48(221), 123-140.
30. Özkan, Z. S. (2017). Hayat bilgisi ders kitaplarındaki metin ve görsellerin değerler açısından incelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ordu: Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
31. Öztürk, M. K. (2019). Birinci sınıf hayat bilgisi ders kitabının hayat bilgisi öğretim programında yer alan temel beceriler açısından incelenmesi. Turan-Sam, 11(41), 535-541.
32. Öztürk, T., & Özkan, Z. S. (2018). Hayat bilgisi ders kitaplarındaki metin ve görsellerin değerler açısından incelenmesi. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 6(1), 172-204.
33. Pamuk, İ. (2020). Almanya’da hayat bilgisi ders kitaplarında tarihin kullanımı. Turkish History Education Journal, 9(1), 209-231.
34. Pamuk, İ., & Pamuk, A. (2016). Almanya’da sachunterricht ve Türkiye’de hayat bilgisi ders kitaplarında okulda demokrasi uygulamalarına örnek olarak sınıf başkanı seçimi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 5(2), 67-83.
35. Pamuk, İ., ve Pamuk, A. (2018). Almanya 'da Sachunterricht (hayat bilgisi) ders kitaplarında bir arada yaşam kültürünün sunumu. Tarih Okulu Dergisi, 11(34), 1081-1108.
36. Patton, M. Q., (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. Bütün, M., Demir, S. B. (Çev. Ed.). Ankara: Pegem Akademi.
37. Sarıtaş, E., ve Şahin, Ü. (2018). Hayat Bilgisi ders kitaplarında toplumsal cinsiyet rolleri üzerinden bir inceleme. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (48), 463-477.
38. Thomas, B. (2018). Der sachunterricht und seine konzeptionen. Germany: Verlag Julius Klinkhardt Bad Heilbrunn.
39. Tural, A., Şahan, G., Işık, A. D., Özdemir, S., Uysal, H., & Yılmaz, O. (2017). Türkiye ve Almanya'daki hayat bilgisi ders kitaplarının resim-metin ilişkileri ve kullanımları bakımından karşılaştırılması. Bartin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(2), 770-782.
40. Ütkür, N. (2018). Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler ders kitaplarına yönelik 2005-2018 yılları arasındaki makalelerin incelenmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(3), 1-11.
41. Wermke, W., Pettersson, D., & Forsberg, E. (2015). Approaching the space issue in Nordic curriculum theory: national reflections of globalisation in Sweden, England and Germany. Nordic Journal of Studies in Educational Policy, 57-69.
42. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
43. Yüksel, S., & Taneri, A. (2020). Hayat bilgisi ders kitaplarının anahtar yetkinlikler açısından incelenmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 185-209.