A METHOD PROPOSAL THAT OFFERS THE OPPORTUNİTY OF EXPERİMENT AND OBSERVATİON TO SOCİAL SCİENCES: ACP

Öz

It is stated that with Industry 4.0, the individual is ignored while focusing on productivity for production in the industry. According to the Society 5.0 plan, which was developed with the individual centered, it is desired to create a happy and prosperous society in which the damage caused by Industry 4.0 is also eliminated. There are some determined studies for the construction of this future. However, there is no satisfactory study in the literature on how to build Society 5.0. This reveals the necessity of a method proposal that can lead to Society 5.0. In the current study, it is desired to explain this method that can reach this future by staying within the boundaries of social information science. As a result of the research conducted with an analytical approach and using qualitative research techniques, it is understood that the ACP approach offers effective scientific solutions in management and control problems by using the infrastructure of CPSS, which is created by combining three different systems. Here, social interactions can be modeled and observed in the micro view. Individual, institutional and managerial abilities can be developed with the collaborative intelligence in the environment and the joint management of people. This situation shows that it is possible to reach smart societies such as Society 5.0, which is intended to be designed and built, and beyond with this method. On the other hand, this result, which shows that social calculation is possible by modeling social systems, also reveals that ACP provides the opportunity to make experiments and observations in the field of social sciences.

Anahtar Kelimeler

• Society 5.0
• Smart Society
• Social Informatics
• ACP
• CPSS
• Social Computing

SOSYAL BİLİMLERE DENEY VE GÖZLEM İMKÂNI SUNAN BİR YÖNTEM ÖNERİSİ: ACP

Öz

Endüstri 4.0 ile sanayide üretime yönelik verimliliğe odaklanılırken bireyin göz ardı edildiği belirtilmektedir. Birey merkeze alınarak geliştirilen Toplum 5.0 planına göre ise Endüstri 4.0’ın yarattığı hasarın da giderildiği mutlu ve müreffeh bir toplum oluşturulmak istenmektedir. Bu geleceğin inşasına yönelik kararlı bazı çalışmalar mevcuttur. Fakat Toplum 5.0’ın nasıl inşa edileceğine dair literatürde tatmin edici bir çalışmaya rastlanmamaktadır. Bu da Toplum 5.0’a ulaştırabilecek bir yöntem önerisinin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Hali hazırdaki çalışmada sosyal bilişim bilimi sınırları içinde kalınarak bu geleceğe ulaştırabilecek bu yöntem açıklanmak istenmektedir. Analitik bir yaklaşımla ve nitel araştırma teknikleri kullanılarak yapılan araştırma sonucunda, ACP yaklaşımın üç farklı sistemin birleştirilmesiyle oluşturulan CPSS’in alt yapısını kullanarak yönetim ve kontrol sorunlarında etkili bilimsel çözümler sunduğu anlaşılmaktadır. Burada toplumsal etkileşimler modellenerek mikro görünümde gözlemlenebilmektedir. Ortamdaki işbirlikçi zekâ ile insanın ortak yönetimi ile bireysel, kurumsal ve yönetimsel yetenekler geliştirilebilmektedir. Bu durum tasarlanarak inşa edilmek istenen Toplum 5.0 gibi akıllı toplumlara ve ötesine ulaşmanın bu yöntemle mümkün olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan sosyal sistemlerin modellenerek sosyal hesaplamanın mümkün olduğunu veren bu sonuç aynı zamanda, ACP’nin sosyal bilimler alanına deney ve gözlem yapabilme imkânı tanıdığı da ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Toplum 5.0
• Akıllı Toplum
• Sosyal Bilişim
• ACP
• CPSS
• Sosyal Hesaplama

Kaynakça

1. Adjepon-Yamoah, D. E. (2012). A Tool to Support Teaching of Concurrent Programming. Newcastle University.
2. Bagheri, B., Yang, S., Kao, H.-A., & Lee, J. (2015). Cyber-physical Systems Architecture for Self-Aware Machines in Industry 4.0 Environment. ScienceDirect, 1622–1627.
3. Bell, D. (2012). İdeolojinin Sonu. Ankara: Sentez Yayınları. Caner, G. (2020, Aralık). Dijital İkiz. Bilim ve Teknik, 44.
4. Castells, M. (2003). Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür - Cilt 1. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
5. Costanzo, A., Faro, A., Giordano, D., & Spam, C. (2016). An Ontological Ubiquitous City Information Platform Provided with Cyber-Physical- Social-Systems. 13th IEEE Annual Consumer Communications & Networking Conference (CCNC), (s. 137–144). Las Vegas: IEEE.
6. CRDS. (2016). Future Services & Societal Systems in Society 5.0. Tokyo: CRDS: Center for Research and Development Strategy-Japan Science and Technology Agency.
7. Ding, K., & Jiang, P. (2016). Incorporating Social Sensors and CPS Nodes for Personalized Production under Social Manufacturing Environment. ScienceDirect, 366-371.
8. DPT. (2008). Dünya Bilgi Toplumu Zirvesi. Ankara: Devlet Planlama Teşkilat, Bilgi Toplumu Dairesi Başkanlığı.

9. Epstein, J. M., & Axtell, R. (1996). Artificial Societies - Social Science From The Bottom Up. Washington: The Brookings Institution.
10. Erkilet, A. (2007). Toplumsal Yapı ve Değişme Kuramları: Sorokin, Parsons, Dahrendorf, Merton. Ankara: Hece Yayınları.
11. Fukuyama, M. (2018). Society 5.0: Aiming for a New Human-Centered Society. SPOTLIGHT, 47-50.
12. Gill, H. (2008). From Vision to Reality: Cyber-Physical Systems. HCSS National Workshop on New Research Directions for High Confidence Transportation CPS: Automotive, Aviation, and Rail (s. 1-29). NITRD High Confidence Software and Systems Coordinating Group.
13. Harari, Y. N. (2016). Homo Deus. İstanbul: Kolektif Kitap.
14. Hu, Y., Wang, F.-Y., & Liu, X. (2014). A CPSS Approach for Emergency Evacuation in Building Fires. IEEE Computer Society, 48-52.
15. Humayed, A., Lin, J., Li, F., & Luo, B. (2017). Cyber-Physical Systems Security – A Survey. arXiv:cs.CR , 1-12.
16. Işıklı, Ş., & Küçükvardar, M. (2016). Bilişim Devrimi - Teknolojinin Felsefi ve Sosyolojik Analizi. Ankara: Birleşik Yayınevi.
17. İyigüngör, W. (2015). Karl Popper ve Jürgen Habermas’ın Üç Dünya Teorileri Üzerine Bir Değerlendirme. Marmara İletişim Dergisi, 49-59.
18. Jørgensen, J. B. (2021). Erişim Adresi: imm.dtu.dk: http://www.imm.dtu.dk/~jbjo/cps.html Erişim Tarihi: 06.01.2021.
19. KEIDANREN. (2016). Toward Realization of the New Eeconomy and Society - Outline. Tokyo: KEIDANREN.
20. Kydland, F. E., & Prescott, E. C. (1996). The Computational Experiment: An Econometric Tool. Journal of Economic Perspectives, 69–85.
21. Microsoft. (2007, Kasım 12). Parallel Computing: Background. Erişim Adresi: microsoftpost.com: http://www.microsoftpost.com/2409/microsoft-download/the- manycore-shift-white-paper/ Erişim Tarihi: 03.02.2021.
22. More, T. (2000). Ütopia. İstanbul: Kaynak Yayınları.
23. Murakami, K. J. (2013). CPSS (Cyber-Physıcal-Socıal System) Initiative – Beyond CPS (Cyber-Physıcal System) for a Better Future. Japan: Kyushu University & ISIT/Kyushu.
24. Nair, G. (2018). Bilişim Kültürünün Toplum Üzerinde Etkisi ve Yeni İnsan Tipinin Doğuşu. CÜ Sosyal Bilimler Dergisi 42,39-53.
25. Nakanishi, H., & Kitano, H. (2018). Society 5.0 - Co-creating the future. Tokyo: Keidanren.
26. Öztürk, F. (2021). İnsanlık Yararına Teknolojik Dönüşüm: Toplum 5.0. Bilim ve Teknik, 30-39.
27. Pereira, A. G., Lima, T. M., & Charrua-Santos, F. (2020). Industry 4.0 and Society 5.0: Opportunities and Threats. International Journal of Recent Technology and Engineering, 3305-3308.
28. Sabou, M., & Musil, A. (2018). Cyber-Physical Social Systems for City-wide Infrastructures. FFG. Sacks, J., Welch, W. J., Mitchell, T. J., & Wynn, H. P. (1989). Design and Analysis of Computer Experiments. Stastical Sience, 409-435.
29. Salgues, B. (2018). Society 5.0: Industry of the Future, Technologies, Methods and Tools. Londra: ISTE.
30. Smirnov, A., Levashova, T., & Shilov, N. (2015). Online Communities for Agent Collaboration in Cyber-Physical-Social Systems. St. Petersburg: ITMO University.
31. Şimşek, A. (2012). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
32. Tankovska, H. (2021, Şubat 25). Erişim Adresi: statista.com: https://www.statista.com/topics/1164/social- networks/#dossierSummary Erişim Tarihi: 05.05.2021.
33. Toffler, A. (2008). Üçüncü Dalga. İstanbul: Koridor Yayıncılık.
34. Wang, F.-Y. (2007). Toward a Paradigm Shift in Social Computing: The ACP Approach. IEEE Computer Society, 65-67.
35. Wang, F.-Y., Yuan, Y., Wang, X., & Qin, R. (2018). Societies 5.0: A New Paradigm for Computational Social Systems Research. IEEE Transactions On Computational Social Systems, 2-8.
36. Wang, X., Li, L., Yuan, Y., Ye, P., & Wang, F.-Y. (2016). ACP-Based Social Computing and Parallel Intelligence: Societies 5.0 and Beyond. ScienceDirect, 377-393.
37. Xie, C. (2010). Computational Experiments for Science and Engineering Education. MODSIM World Conference and Expo (s. 1-11). Virginia: ResearchGate.
38. Xiong, G., Zhu, F., Liu, X., Dong, X., & Huang, W. (2015). Cyber-physical- social System in Intelligent Transportation. IEEE/CAA JOURNAL OF AUTOMATICA SINICA, 320-333.
39. Yeşilorman, M., & Koç, F. (2014). Bilgi Toplumunun Teknolojik Temelleri Üzerine Eleştirel Bir Bakış. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 117-133.
40. Yılmaz, A., & Yazıcı, S. (2017). Sosyal Bilimler Felsefesinde Temel Sorunlar ve Yaklaşımlar. Liberal Düşünce Dergisi, 57-68.
41. Wikipedia (2021). Erişim Adresi: wikipedia.org: https://tr.wikipedia.org/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_veri Erişim Tarihi: 12.05.2021.