Küresel Dijital Rekabet Edebilirlik Endeksi Analizi: Entropi Tabanlı Topsıs Yaklaşımı

Öz

Günümüzün hızla değişen ve dijitalleşen dünyasında, ülkelerin rekabet gücünü artırabilmesi ve sürdürülebilir ekonomik büyümeyi sağlayabilmesi için dijital teknolojilere uyum sağlaması kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, dijital ekonominin dinamiklerini anlamak ve dijital dönüşüm süreçlerini yönetebilmek, küresel arenada başarılı olmanın anahtarı haline gelmiştir. Uluslararası Yönetim Geliştirme Enstitüsü (IMD) tarafından yayımlanan Küresel Dijital Rekabet Edebilirlik Endeksi, ülkelerin dijital rekabet düzeylerini ölçmek ve küresel ekonomideki yerlerini belirlemek için temel bir araç olarak ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı; Entropi ve TOPSIS çok kriterli karar verme yöntemlerinin entegre bir şekilde kullanılarak IMD Küresel Dijital Rekabet Edebilirlik 2023 raporunda yer alan puanlar doğrultusunda, 64 ülkeyi yeniden sıralamak ve rapordaki sıralamayla karşılaştırmaktır. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde, dijital rekabet edebilirlik endeksine göre önemli faktör “Teknoloji” olarak ortaya çıkmıştır. İlk iki sırada ABD ve Hollanda yer almaktadır. Elde edilen TOPSIS sıralaması ve raporda yer alan sıralama ile karşılaştırıldığında, “Teknoloji” puanı yüksek olan ülkelerin birçoğunun TOPSIS sıralamasında yükseldiği gözlemlenmiştir. Çalışmanın sonuç kısmında ise ülkelerin dijital rekabet edebilirlik gücünü artırmaya yönelik birtakım stratejik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Rekabet
• Küresel Dijital Rekabet Edebilirlik Endeksi
• Çok Kriterli Karar Verme
• Strateji

Global Digital Competitiveness Index Analysis: Entropy-Based Topsıs Approach

Öz

Adapting to digital technologies is essential for countries to increase their competitiveness and ensure sustainable economic growth in a rapidly changing and digitalising world. In this context, understanding the dynamics of the digital economy and managing digital transformation processes have become the key to success in the global arena. The Global Digital Competitiveness Index, published by the International Institute for Management Development (IMD), is a fundamental tool for measuring the digital competitiveness of countries and determining their place in the global economy. The aim of the study is to re-rank 64 countries according to their scores in the IMD Global Digital Competitiveness 2023 report, using integrated Entropy and TOPSIS methods, and to compare them with the ranking in the report. According to the Digital Competitiveness Index, “technology” emerged as the most important factor when analysing the data obtained. USA and the Netherlands are in the first two ranks. Comparing the TOPSIS ranking with the ranking in the report, it can be seen that most of the countries with high "Technology" scores have moved up in the TOPSIS ranking. In the concluding part of the study, some strategic recommendations are presented in order to increase the digital competitiveness of countries.

Anahtar Kelimeler

• Digital Competitiveness
• Global Digital Competitiveness Index
• Multi-Criteria Decision Making
• Strategy

Kaynakça

1. Altın Yavuz, A., & Ergül, B. (2020), Sağlam kanonik korelasyon analizi ile insani gelişmişlik ve dijital rekabetçilik endeksleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 12(1), 1-18.
2. Atiyas, İ., & Taşpınar, Z. T. (2018). Türkiye’nin küresel rekabetçilik endeksi sıralaması hakkında değerlendirme. Notlar, REF TÜSİAD Sabancı Üniversitesi.
3. Duran, Z., & Soydan, N. T. (2023). Dijital rekabet edebilirlik performansının psı yöntemiyle değerlendirilmesi: ab örneği. Sosyal Beşerî ve İdari Bilimler Alanında Uluslararası Araştırmalar X, 61.
4. Eraslan, S. (2015). A decision making method via topsıs on soft sets. Journal of New results in Science, 4(8), 57-70.
5. Göğebakan, M. (2022). Ülkelerin lojistik performanslarının entropi tabanlı topsıs yöntemine göre sıralanması. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi, 5(2), 146-156.
6. Hwang, C. L., & Yoon, K. (1981). Multiple Attributes Decision Making Methods and Applications. Berlin: Springer-Verlag.
7. IMD Dünya Dijital Rekabet Edebilirlik Endeksi 2023 Raporu, https://www.imd.org/centers/wcc/worldcompetitiveness-center/rankings/world-digitalcompetitiveness-ranking/
8. İmamoğlu, E. (2024). Küresel dijital rekabet gücü: dijital rekabet edebilirlik göstergeleri kapsamında türkiye üzerinden karşılaştırmalı bir değerlendirme. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 65-89.

9. Khazaei, M., & Faghihi, M. (2022). Impact of world digital competitiveness ındicators on per capita ıncome. World Journal of Business and Management, 8(1), 17-32.
10. Kılınç, E. (2023). Avrupa birliği ülkelerinde yüksek teknoloji ihracatı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki [Doktora tezi, Gaziantep Üniversitesi]
11. Konu, A. (2020) Sürdürülebilir kalkınma ve dijital ekonomi ilişkisi: ab ülkeleri için bir araştırma. Akademik İncelemeler Dergisi, 15(2), 655-678.
12. Laitsou, E., Kargas, A., & Varoutas, D. (2020). Digital competitiveness in the european union era: the greek case. Economies, 8(4), 85.
13. Martincevic, I. (2022). The correlation between digital technology and digital competitiveness. International Journal for Quality Research, 16(2).
14. Nagy, S. (2019). Digital economy and society a cross country comparison of hungary and ukraine. Ekonomichni Nauki, 46(1267)
15. Olczyk, M., Kuc-Czarnecka, M. ve Saltelli, A. (2022). Changes in the global competitiveness ındex 4.0 methodology: the ımproved approach of competitiveness benchmarking. Journal of Competitiveness, 14(1), 118–135. https://doi.org/10.7441/joc.2022.01.07
16. Özkan, Ö., & Atan, M. (2023). Avrupa birliği dijital ekonomi ve toplum indeksinin çok ölçütlü karar verme yöntemleri ile incelenmesi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 58(4), 3113-3134.
17. Porter, M. E. (1985). Competitive advantage. New York: The Free Press.
18. Rekabet Kurumu (2022). Rekabet Tanımı, https://www.rekabet.gov.tr/tr/Sayfa/Yayinlar/rekabet-terimleri-sozlugu/terimler listesi?icerik=d3d7dbb0-8b28-43fe-9b75-b672bdae835d
19. Stankovic, J. J., Marjanovic, I., Drezgic, S. ve Popovic, Z. (2021). The digital competitiveness of european countries: a multiple-criteria approach. Journal of Competitiveness, 2.
20. Stavytskyy, A., Kharlamova, G., & Stoica, E. A. (2019). The analysis of the digital economy and society ındex in the EU. TalTech Journal of European Studies, 9(3), 245-261.
21. Wang, C. N., Le, T. Q., Chang, K. H., & Dang, T. T. (2022). Measuring road transport sustainability using mcdm-based entropy objective weighting method. Symmetry, 14(5), 1033.
22. Wang, Y. J., & Lee, H. S. (2007). Generalizing TOPSIS for fuzzy multiple-criteria group decision-making. computers & mathematics with applications, 53(11), 1762-1772.
23. Yerli, M., & Öztürk, D. (2023). AHP-TOPSIS yöntemine dayalı tedarikçi seçimi: ahşap sektöründe bir uygulama. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13 (Sosyal Bilimler Lisansüstü Öğrenci Sempozyumu Özel Sayısı), 147-168. doi: 10.48146/odusobiad.1184556