Demografik Geçiş ve Demografik Bölünmenin Kalkınma Üzerine Etkisi: Avrasya Ülkeleri Üzerine Bir Panel Veri Analizi

Öz

Demografik yapı, bir ülkenin kalkınma düzeyini belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Nüfusun büyüklüğü, yaşı, cinsiyeti gibi demografik özellikler bir ülkenin üretim kapasitesini, tüketim alışkanlıklarını ve işgücü kaynaklarını belirleyerek ülkelerin kalkınma sürecini önemli ölçüde etkilemektedir. Bu nedenle demografi ve kalkınma arasındaki ilişki uzun yıllardır araştırılmaktadır. Tüm bunlardan hareketle bu çalışmanın amacı; Türkiye, Rusya ve 12 Avrasya ülkesinde demografik değişkenlerin, ekonomik kalkınma üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmada, 14 ülkeye ait 1995-2021 arası dönemi kapsayan panel veri kullanılmıştır. Gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre, gayri safi sermaye oluşumu ve dışa açıklık değişkenlerinin kişi başına GSYH üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu ancak toplam nüfusun ise olumsuz bir etkiye sahip olduğu görülmektedir. Demografik geçiş değişkenlerinden biri olan doğurganlık oranlarının kişi başına GSYH üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu görülürken, ölüm oranlarının ise bir etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Demografik bölünme değişkenlerinden çalışma çağındaki nüfus ve yaşlı bağımlılık oranları da kişi başına GSYH’yi olumlu yönde etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Demografik Geçiş
• Demografik Bölünme
• Ekonomik Kalkınma
• Panel Veri Analizi
• Sabit Etkiler

The Effects Of Demographic Transition And Demographic Division On Development: A Panel Data Analysis On Eurasian Countries

Öz

Demographic structure is one of the most important factors determining the level of development of a country. Demographic characteristics such as the size, age and gender of the population significantly affect the development process of a country by determining its production capacity, consumption habits and labor resources. For this reason, the relationship between demography and development has been researched for many years. Based on all these, the aim of this study is to examine the effects of demographic variables on economic development in Türkiye, Russia and 12 Eurasian countries. In the research, panel data covering the period between 1995 and 2021 for 14 countries were used. According to the analysis results, it is seen that gross capital formation and openness variables have a positive effect on GDP per capita, but the total population has a negative effect. It was concluded that fertility rates, one of the demographic transition variables, have a positive effect on GDP per capita, while mortality rates have no effect. The working age population and elderly dependency ratios, which are among the demographic division variables, also positively affect GDP per capita.

Anahtar Kelimeler

• Demographic Transition
• Demographic Division
• Economic Development
• Panel Data Analysis
• Fixed Effects

Kaynakça

1. Ali, S., Ali, A., & Amin, A. (2013). The impact of population growth on economic development in Pakistan. Middle-East Journal of Scientific Research , 18(4), 483491.
2. Andersson, B. (1998). Scandinavian Evidence on Growth and Age Structure. Agarwal, P. (2020, Mart 26). The Demographic Transition Model. Retrieved from http://www.intelligenteconomist.com.
3. Bawazir, A., Aslam, M., & Osman, A. (2019). Demographic Change and Economic Growth: Empirical Evidence from the Middle East. 53, 429-450. Retrieved from https://doi.org/10.1007/s10644-019-09254-8.
4. Bloom, D., Canning, D., & Sevilla, J. (2001). Economic Growth and The Demographic Transition. NBER Working Paper Series, http://www.nber.org/papers/w8685 sayfasından alınmıştır.
5. Breusch, T., & Pagan, A. (1980, Jan.). The Lagrange Multiplier Test and its Applications to Model Specification in Econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.
6. Choudhry, M., & Elhorst, J. (2010). Demographic Transition and Economic Growth in China, India and Pakistan. Economic Systems, 34, 218-236.
7. Eren, M. (2020). Nüfus Artışı İle Kalkınma Arasındaki İlişki: Sahra-Altı Afrika Ülkeleri Üzerine Ampirik Bir Analiz The Relationship Between Population Growth And Development An Empiric... Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi (27), 141-158. doi:10.18092/ulikidince.586948
8. Furuoka, F. (2009). Population Growth and Economic Development: New Empirical Evidence from Thailand. Economics Bulletin, 29(1), 1-14.

9. Guloglu, B., & Ivrendi, M. (2010). Output Fluctuations: Transitory or Permanent? The Case of Latin America. Applied Economics Letters, 17(4), 381-386. doi:10.1080/13504850701735880
10. Güneş, Ş. (2005). Türkiye'de Nüfus Artışının Ekonomik Büyümeyle İlişkisi Üzerine Ekonometrik Bir Analiz. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi.
11. Güney, T. (2017). Gelişmiş-Gelişmekte Olan Ülkelerde Nüfus Artışı ve Sürdürülebilir Kalkınma: Bir IV (2SLS) Yaklaşımı. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(4), 1255-1277.
12. Kothare, R. (1999). Does India’s population growth have a positive effect on economic growth? University of Wisconsin at Madison.
13. Köksel, B., & Yılmaz, H. (2021). Beşeri Sermaye ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Farklı Gelire Sahip Ülkeler Grubu Üzerine Bir İnceleme. Journal of Life Economics, 8(2), 157-171. doi:https://doi.org/10.15637/jlecon.8.2.02
14. Lee, H.-H., Huh, H.-s., Lee, Y.-Y., & Lim, J.-Y. (2013). Effects of Population Aging on Economic Growth: A Panel Analysis. Seoul Journal of Economics, 26(4), 402-432.
15. Lee, R. (2003). The Demographic Transition: Three Centuries of Fundamental Change. Journal of Economic Perspectives , 17(4), 167-190.
16. Luoma, K. (2016, July 12). What is the Demographic Dividend? Retrieved from https://populationeducation.org. Malthus, T. (1798). An Essay on the Principle of Population. 1-126.
17. Menike, H. (2018, May). A Literature Review on Population Growth and Economic Development. International Journal of Humanities Social Sciences and Education (IJHSSE), 5(5), 67-74.
18. Miri, N., & Maddah, M. (2018, July 10). The Effect of Age structure of the Population on Economic Growth in Iran Using The ARDL Approach . 200004-1-200004-6. https://doi.org/10.1063/1.5043839 adresinden alındı.
19. Navaneetham, K. (2002, August). Age Structural Transition and Economic Growth: Evıdence From South and Southeast Asia.
20. Nyoni, T., & Bonga, W. (2017). Population Growth in Zimbabwe: A Threat to Economic Development? Dynamic Research Journals and Journal of Economics and Finance (DRJ-JEF), 2(6), 29-39.
21. www.dynamicresearchjournals.org adresinden alındı.
22. Pesaran, M. (2004). General Diagnostic Tests for Cross Section Dependence in Panels. Discussion Paper Series.
23. Pesaran, M. (2007). A Simple Panel Unit Root Test In The Presence of Cross Section Dependence. Journal of Applied Econometrics, 22, 265-312. doi:10.1002/jae.951.
24. Polat, M. A. (2018). Türkiye'de Ekonomik Büyümenin ve Nüfus Artışının Ekonometrik Modellemesi: Ampirik Bir Çalışma Örneği. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 205-228.
25. Solow, R. (1956, February). A Contribution to The Theory Of Economic Growth . The Quarterly Journal of Economics, 70(1), 65-94. http://www.jstor.org/stable/ 1884513 adresinden alındı.
26. Song, S. (2013). Demographic Changes and Economic Growth: Empirical Evidence from Asia. Honors Projects. http://digitalcommons.iwu.edu/econ_honproj/ 121 adresinden alındı.
27. Tartiyus, E., Dauda, M., & Peter, A. (2015). Impact of Population Growth on Economic Growth in Nigeria (1980-2010). IOSR Journal Of Humanities And Social Science (IOSR-JHSS), 20(4), 115-123. http://www.iosrjournals.org adresinden alındı.
28. Telatar, O., & Terzi, H. (2010). Nüfus ve Eğitimin Ekonomik Büyümeye Etkisi: Türkiye Üzerine Bir İnceleme. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(2).
29. Thuku, G. K., Paul, G., & Almadi, O. (2013). The Impact of Population Change on Economic Growth in Kenya. International Journal of Economics and Management Sciences, 2(6), 43-60.
30. UNESCO. (tarih yok). http://data.uis.unesco.org adresinden alındı.
31. Worldbank. (2022). http://www.worldbank.org adresinden alındı.
32. Zhang, S. (2015). Analysis of the Correlation Between Population Growth and Economic Development in Asian Countries. Cross-Cultural Communication, 11(11), 6-11. doi:10.3968/7899